5.4.4 Aanbevelingen voor de praktijk

De notariële praktijk moet bij het opstellen van schenkingsovereenkomsten en testamenten rekening houden met het gegeven dat rechtspersonen van rechtsvorm kunnen wijzigen. De wet geeft een regeling voor juridische fusie en splitsing maar niet voor rechtsvormwijziging.

Vanwege discontinuïteit van de rechtspersoon na rechtsvormwijziging kan een bevoordeling niet uitgevoerd worden omdat (i) ten aanzien van een schenking geen wilsovereenstemming bestaat dan wel (ii) een testamentaire making vervalt omdat niet voldaan wordt aan de bestaanseis.

Aangezien een schenker of erflater een bevoordeling meestal doet vanwege het doel van de rechtspersoon, dient de notaris aandacht te besteden aan de redactie van een schenkingsovereenkomst of testament. De mogelijkheid van een herroepelijke schenking bij voorkeur in de vorm van een voorwaardelijke verkrijging of het opleggen van een last is hiervoor besproken.

De meest voor de hand liggende benadering is om in de notariële akte op te nemen dat de bevoordeling alleen geëffectueerd wordt of zal worden indien de rechtsvorm gehandhaafd blijft en de rechtspersoon niet van rechtsvorm wordt gewijzigd (of wellicht uitsluitend haar doel niet wijzigt).

Een andere oplossing is de verkrijging onder de voorwaarde te stellen dat de verkrijger de anbi-status heeft of behoudt dan wel de verkrijging onder de ontbindende voorwaarde te verstrekken dat anbi-status wordt verloren.1 Het goede doel wordt daardoor gewaarborgd. Het vermogen valt niet toe aan privépersonen (aandeelhouders of leden).2

Van belang is dat de voorwaarden helder en eenduidig worden geformuleerd om te voorkomen dat door uitleg een andere uitkomst dan voorgenomen wordt verkregen.3