4.5 Wanneer opheffing en wanneer wijziging van de splitsingsakte?

De wetgever heeft geen uitsluitsel gegeven over de vraag wanneer een opheffing wordt gevolgd door een nieuwe splitsing in appartementsrechten dan wel een wijziging van de akte van splitsing aan de orde is. In het algemeen wordt ervan uitgegaan dat wanneer het gaat om een essentiële renovatie of verbouwing waardoor praktisch een geheel ander gebouw ontstaat, de splitsing opgeheven moet worden om vervolgens opnieuw tot splitsing over te gaan.1 Een aanwijzing is opgenomen in art. 7 Kadasterbesluit, waaruit volgt dat wijziging van de indeling van het gebouw mogelijk is zonder dat de splitsing behoeft te worden opgeheven. Daaruit kan worden afgeleid dat in die situatie niet per se een opheffing vereist is. Van Velten geeft in de Asser-serie aan dat opheffing denkbaar is in geval van herbouw in andere vorm, dan wel sloop of verkoop van het gebouw met bijbehorende grond, bijvoorbeeld in verband met stadsvernieuwing of na een alles verwoestende brand.2 Ook de situatie dat er nog maar één eigenaar is en deze tot een ingrijpende wijziging van de splitsing wenst over te gaan, is denkbaar. Verder is denkbaar de situatie van een hoofdsplitsing en een ondersplitsing waarbij de plattegrond van de ondersplitsing wordt gewijzigd (vergroot). In dat geval moet de ondersplitsing worden opgeheven en dient er opnieuw gesplitst te worden (eventueel opnieuw met een ondersplitsing).

Voor een besluit tot opheffing is nodig dat alle eigenaars hun medewerking verlenen én dat toestemming is verkregen van alle beperkt gerechtigden en beslagleggers.

Bij opheffing gevolgd door het opnieuw splitsen ontstaat vrije eigendom tussen de appartementseigenaars en moeten alle hypotheekrechten opnieuw gevestigd worden alsmede andere beperkte rechten. Ook de aanvraag voor een nieuwe splitsingsvergunning – indien vereist – is denkbaar.3