Wanneer is een bouwwerk een bestaand bouwwerk?

Documentgegevens:

Actueel t/m 03-01-2019

Actueel t/m: 03-01-2019
Vakgebied(en): Bouwrecht / Bouwen
Volkshuisvesting en wonen / Woningbouw
Bouwrecht / Algemeen
Wetingang: art. 1.25Bb 2012

Het Bouwbesluit 2012 kent voorschriften voor nieuwbouw, verbouw en bestaande bouw. Wanneer is een bouwwerk na oplevering een bestaand bouwwerk en wat is het toetskader bij bijvoorbeeld een controle door de brandweer een paar maanden na oplevering?

Een bouwwerk is 'bestaand' indien het is gebouwd volgens de voorschriften en in gebruik is genomen. Volgens art. 1.25 van het Bouwbesluit 2012 mag een bouwwerk waarvoor een omgevingsvergunning is verleend, pas in gebruik worden genomen als de houder van de vergunning de gemeente schriftelijk heeft geïnformeerd over de beëindiging van de werkzaamheden. Pas daarna is het bouwwerk een bestaand bouwwerk in de zin van de Woningwet. De (privaatrechtelijke) opleverdatum is hierbij niet relevant en hoeft dus niet gelijk te zijn aan de (publiekrechtelijke) datum van beëindiging van de werkzaamheden.

Een bestaand bouwwerk moet minimaal voldoen aan de voorschriften voor bestaande bouw van het Bouwbesluit 2012. Bij oplevering zal een bouwwerk echter moeten voldoen aan de nieuwbouweisen van het Bouwbesluit, danwel de vergunning indien deze een lager niveau toestaat. Wordt dus na gereedmelding een situatie aangetroffen waarbij een bouwwerk niet voldoet aan de nieuwbouweisen dan is sprake van de volgende opties:

1: De situatie is vergund en daarmee is het lagere niveau legaal.
2: Er is sprake van veroudering. Zoals in de toelichting op het Bouwbesluit 2012 te lezen is het niet verplicht een bouwwerk op het nieuwbouwniveau te houden. Ventilatie zal bijvoorbeeld gedurende de levensduur van een gebouw steeds iets minder worden door bijvoorbeeld vervuiling van de kanalen en roosters. Dat is toegestaan zolang het niveau maar niet lager wordt dan bestaande bouw. Bij een relatief nieuw bouwwerk zal dit niet aan de orde kunnen zijn!
3: Bij oplevering is niet aan nieuwbouw / de vergunning voldaan. Er wordt weliswaar voldaan aan het Bouwbesluit maar er is wel in strijd gebouwd met de voorschriften van de Woningwet. De gemeente kan hiertegen handhavend optreden.
4: Er is illegaal verbouwd. Bij gereedmelding werd aan de vergunning / nieuwbouw voldaan en het aangetroffen niveau voldoet weliswaar aan bestaande bouw, maar het feit dat het niveau nu lager is dan het oorspronkelijke niveau is niet te verklaren uit veroudering. Handhavend optreden is dan mogelijk omdat er bij verbouw niet is voldaan aan de verbouwvoorschriften: het rechtens verkregen niveau. Dat stelt immers dat bij verbouw het aanwezige kwaliteitsniveau niet mag afnemen.