9.5.4.3 Art. 10d, lid 10, Wet VPB 1969

Art. 10d, lid 10, beoogt te voorkomen dat de rente die niet aftrekbaar is op grond van de regeling tegen onderkapitalisatie bij de berekening van de voorkoming van dubbele belasting hoger is dan bij de berekening van de wereldwinst. De werking van het plafond is door de staatssecretaris met het volgende voorbeeld verduidelijkt. In het voorbeeld is het rentepercentage op het vreemd vermogen 6%. Het gehele vreemd vermogen is verkregen van verbonden lichamen. Met de franchise is omwille van de eenvoud geen rekening gehouden. Voor de toepassing van de wereldwinst luidt de balans van de belastingplichtige:

De balans van de vaste inrichting ziet er als volgt uit:

Eerst wordt berekend welk bedrag aan rente niet aftrekbaar is voor de toepassing van de wereldwinst. Dat is 400/1000 x 60 = 24. Vervolgens wordt regeling tegen onderkapitalisatie toegepast bij de berekening van de winst van de vaste inrichting. Dan is 600/750 × 45 = 36 van aftrek uitgesloten. Dat is echter meer dan de rente die voor de toepassing van de wereldwinst niet aftrekbaar is. Op grond van art. 10d, lid 10, Wet VPB 1969 is de niet-aftrekbare rente voor de berekening van de voorkomingswinst dan 24.1

In de literatuur is discussie ontstaan over de vraag of bij de berekening van het plafond de rente die correspondeert met het teveel aan vreemd vermogen (als bedoeld in art. 10d, lid 1) moet worden gemaximeerd tot de rente die per saldo is verschuldigd op verbonden leningen (als bedoeld in art. 10d, lid 3).2 Het art. 10d, lid 10, Wet VPB 1969 verwijst namelijk wel naar het eerste maar niet naar het derde lid van deze bepaling. Het belang van deze kwestie laat zich illustreren aan de hand van het voorbeeld, waarbij wordt aangenomen dat het vreemd vermogen voor een bedrag van 300 is verstrekt door een verbonden vennootschap.

Op grond van het eerste lid van art. 10d is voor de toepassing van de wereldwinst 24 niet aftrekbaar. Uit het derde lid van deze bepaling vloeit vervolgens voort dat de niet-aftrekbare rente slechts 18 bedraagt. Voor de berekening van de voorkomingswinst is de niet-aftrekbare rente in beginsel gelijk aan 36. Verwijst het tiende lid alleen naar het eerste lid, dan bedraagt het plafond 24. Behelst de verwijzing naar het eerste lid tevens een impliciete referte aan het derde lid dan is het plafond gelijk aan 18. Uit de strekking van het plafond vloeit naar mijn mening voort dat de laatstgenoemde interpretatie de juiste is.