5.3.4 Inspiratie voor het Nederlandse systeem?

In België lijkt als uitgangspunt te gelden dat er een fiscale openingsbalans moet worden opgesteld, maar dit is niet geregeld in een generieke wettelijke regeling. Bij een aantal recente sfeerovergangen zijn specifieke wetten gemaakt waarin de overgangsproblematiek is geregeld. Hierbij is niet uitgegaan van waardering tegen de waarde in het economische verkeer. Het Belgische belastingrecht hanteert andere uitgangspunten dan het Nederlandse systeem. Zo sluit men in België in het algemeen aan bij het commerciële resultaat en is geen sprake van een zelfstandig fiscaal winstbegrip. Op ad-hoc basis wordt wetgeving gemaakt indien door een wetswijziging meerdere ondernemingen worden geconfronteerd met een sfeerovergang. Vanaf 2019 is voor het eerst in de Belgische wetgeving opgenomen dat er een step-up geldt in geval van immigratie.

Ook de Programmawet welke is opgesteld bij de overgang van de intercommunales van de rechtspersonenbelasting naar de vennootschapsbelasting acht ik niet aanbevelingswaardig voor Nederland. Er wordt in diverse gevallen aangesloten bij het moment van realisatie, zodat er geen overgangsrecht is en de vennootschapsbelasting directe werking heeft. Hierdoor kunnen vermogensmutaties welke zijn ontstaan in de periode dat de rechtspersonenbelasting gold toch worden belast in de vennootschapsbelasting. Er is dus feitelijk sprake van terugwerkende kracht. Dit past niet binnen het totaalwinstconcept, waarin alleen voordelen welke hun oorsprong vinden in de belaste periode in de heffing worden betrokken. Het is wel een eenvoudig systeem, omdat geen herwaardering nodig is en de concurrentieverhoudingen niet worden verstoord door de onbelaste herwaardering en fiscaal hogere afschrijvingen.