11.2 Kernbeschrijving van het huidige recht

Een fiscaal gefaciliteerde splitsing betekent dat de splitsende rechtspersoon de splitsingswinst niet (geheel) in aanmerking neemt.1 Dat is alleen mogelijk indien (1) sprake is van een splitsing als bedoeld in art. 14a, lid 1, Wet VPB 1969, (2) voldaan is aan de vestigingsplaatseis en (3) de splitsing niet in overwegende mate is gericht op het ontgaan of uitstellen van belastingheffing.2 In dit hoofdstuk wordt aangenomen dat deze drie randvoorwaarden zijn vervuld. De fiscale begeleiding van de splitsingspartners is losgekoppeld van de eventuele fiscale begeleiding van de (potentieel toekomstige) participanten en schuldeisers.3 Dit zijn dus afzonderlijke sporen.

De wetgever heeft wat betreft de splitsingspartners voorzien in twee fiscaal gefaciliteerde splitsingsvormen die elkaar uitsluiten. Dit zijn de wettelijke doorschuifregeling in de zin van art. 14a, lid 2, Wet VPB 1969 en de doorschuifregeling op verzoek als bedoeld in art. 14a, lid 3, Wet VPB 1969.4 De splitsingspartners kunnen alleen gebruikmaken van de wettelijke doorschuifregeling indien zij voldoen aan de volgende vereisten:

Wordt deze regeling toegepast, dan neemt de splitsende rechtspersoon de splitsingswinst niet in aanmerking, zonder dat een verzoek hoeft te worden ingediend en zonder dat nadere voorwaarden aan de fiscale begeleiding worden verbonden. De verkrijgende rechtspersonen treden met betrekking tot al hetgeen in het kader van de splitsing is verkregen in de plaats van de splitsende rechtspersoon. Deze fiscale indeplaatstreding houdt in dat de verkrijgers wat betreft de verkregen vermogensbestanddelen de kwalificaties, omstandigheden, latente verplichtingen en/of termijnen overnemen. Zij treden als het ware in de vennootschapsbelastingvoetsporen van de splitser. Dit betekent onder meer dat de verkrijgers de verkregen vermogensbestanddelen voor hetzelfde bedrag waarderen als waarvoor die activa en passiva bij de splitser direct vóór de splitsing fiscaal te boek stonden.7

Voldoen de splitsingspartners niet aan alle hiervóór opgesomde vereisten, maar willen zij toch een fiscaal begeleide splitsing tot stand brengen, dan moeten zij opteren voor de doorschuifregeling op verzoek ex art. 14a, lid 3, Wet VPB 1969. De splitsingspartners dienen dan vóór de splitsing een gezamenlijk verzoek in te dienen, waarop de inspecteur beslist bij voor bezwaar vatbare beschikking.8 Als de inspecteur het verzoek inwilligt, worden nadere voorwaarden aan de fiscale facilitering gekoppeld. De voorwaarden die in het algemeen worden gesteld, de zogenoemde model- of standaardvoorwaarden, zijn gepubliceerd in beleidsbesluiten (hierna ook: beleidsbesluit afsplitsing en beleidsbesluit zuivere splitsing).9 Ook als gebruik wordt gemaakt van de doorschuifregeling op verzoek, treden de verkrijgende rechtspersonen in de vennootschapsbelastingvoetsporen van de splitsende rechtspersoon, maar dit geldt uitsluitend voor zover daaraan geen voorwaarden zijn gesteld.