1.2.3.2 Primaire, secundaire, tertiaire gevolgen

Om de (rechts)gevolgen van (onmiddellijke) voorzieningen meer inzichtelijk te maken, introduceert dit onderzoek een onderscheid tussen “primaire”, “secundaire” en “tertiaire” gevolgen van (onmiddellijke) voorzieningen. Het navolgende voorbeeld maakt duidelijk wat daarmee wordt bedoeld. Als de ondernemingskamer tijdelijk een bestuurder aanstelt, dan is het primaire gevolg daarvan dat deze bestuurder in die functie treedt. Het secundaire gevolg is dat deze bestuurder de aan het bestuurderschap verbonden rechten en bevoegdheden kan uitoefenen en gebonden is aan de daaraan verbonden plichten. Zo is de tijdelijke bestuurder vertegenwoordigingsbevoegd. De tertiaire gevolgen treden op als de tijdelijke bestuurder vervolgens deze rechten en bevoegdheden gaat uitoefenen, of dat juist niet doet. De tijdelijke bestuurder gaat bijvoorbeeld namens de vennootschap een overeenkomst aan, of kiest er juist voor om een aanbod aan de vennootschap tot het aangaan van een overeenkomst niet te accepteren.

Dit voorbeeld maakt ook duidelijk dat de primaire, secundaire en tertiaire gevolgen van (onmiddellijke) voorzieningen met elkaar in verband staan. De secundaire gevolgen vloeien voort uit de primaire gevolgen en de tertiaire uit de secundaire.

Ook zal worden gesproken over primaire, secundaire en tertiaire gevolgen, als het gaat om de (rechts)gevolgen indien de Hoge Raad een beschikking waarin (onmiddellijke) voorzieningen zijn getroffen, vernietigt. De primaire gevolgen van zo’n vernietiging houden in dat de primaire gevolgen van de (onmiddellijke) voorzieningen nooit hebben gegolden. Er was dan dus geen sprake van een tijdelijke aanstelling van een bestuurder. De secundaire gevolgen houden in dat door het wegvallen van de primaire gevolgen eveneens een einde komt aan de door deze primaire gevolgen bewerkstelligde secundaire gevolgen. Bijvoorbeeld: de persoon die tijdelijk als bestuurder was aangesteld in de vernietigde beschikking was toch niet bevoegd om de vennootschap te vertegenwoordigen. De tertiaire gevolgen houden in hoe de secundaire gevolgen op hun beurt doorwerken in de juridische kwalificatie van hetgeen er is gebeurd nadat de vernietigde beschikking is gewezen. Is bijvoorbeeld de vennootschap toch gebonden aan overeenkomsten die namens haar zijn aangegaan door de tijdelijke bestuurder die werd aangesteld in de vernietigde beschikking.

De vraag kan worden gesteld of de primaire en secundaire gevolgen niet net zo goed kunnen worden samengevoegd. Soms is het onderscheid tussen primaire en secundaire gevolgen zelfs wat gekunsteld. Bijvoorbeeld als het gaat om de vernietiging van een besluit (primair gevolg), waardoor het niet meer bindend is (secundair gevolg). En als een beschikking wordt vernietigd waarin een verbod was uitgesproken, is het gekunsteld om een onderscheid te maken tussen enerzijds het niet gelden van het verbod (primair gevolg) en anderzijds het feit dat dit verbod toch niet verbindend is (secundair gevolg). Bij het schrijven van dit onderzoek bleek echter dat het gebruik maken van de tussenstap van secundaire gevolgen met betrekking tot de meeste (onmiddellijke) voorzieningen verhelderend werkt.