Einde inhoudsopgave
De cyberverzekering vanuit civielrechtelijk perspectief (O&R nr. 129) 2021/II.4.1
II.4.1 Benadering en algemeen Europees juridisch kader
mr. N.M. Brouwer, datum 01-06-2021
- Datum
01-06-2021
- Auteur
mr. N.M. Brouwer
- JCDI
JCDI:ADS278943:1
- Vakgebied(en)
Informatierecht / ICT
Verzekeringsrecht / Schadeverzekering
Voetnoten
Voetnoten
Artikel 8 EVRM, artikel 16 VwEU, artikel 7 en 8 EU-Grondrechtenhandvest.
Artikel 10 Gw. Volgens een aantal auteurs moet de verklaring van dit cruciale verschil in benadering worden gezocht in ingrijpende historische gebeurtenissen die in Europa hebben plaatsgevonden die de VS niet in dezelfde mate hebben beïnvloed. Voorbeelden daarvan zijn de rol van de Gestapo in Duitsland, de KGB in de Sovjet-Unie en de Stasi in de DDR, zie Movius & Krup, 2009, p. 169-187; D. Bach, ‘The New Economy: transatlantic policy comparison. Industry self-regulation in the E-conomy’, Berkeley Roundtable on the International Economy (BRIE), 2001; A. Newman, ‘The New Economy: transatlantic policy comparison. Data privacy’, Berkeley Roundtable on the International Economy (BRIE), 2001; D. Baumer e.a., ‘Internet privacy law: A comparison between the United States and the European Union’, Computer & Security 2004, vol. 23, nr. 5, p. 400-412; A. Loring 2002, p. 423; L. Determann, ‘Adequacy of data protection in the USA: myths and facts’, International Data Privacy Law 2016, vol. 6-3, p. 250.
P. Schwartz, Foreword, in L. Determann, California Privacy Law: practical guide and commentary U.S. federal and state law, San Francisco (CA): The Recorder 2017, p. vii. Zie ook L. Determann 2016, p. 247.
Artikel 94 AVG. Zie ook de Memorie van Toelichting bij het wetsvoorstel Uitvoeringswet AVG, 13 oktober 2017 (pagina 3), te raadplegen op www.rijksoverheid.nl.
Opgemerkt zij dat ook in Europa sectorspecifieke regelgeving bestaat, zoals de E-privacy Richtlijn (2002/58/EG). Deze richtlijn richt zich specifiek op de verwerking van persoonsgegevens in de sector elektronische communicatie en zal binnenkort, net als de Privacy Richtlijn 96/46/EG worden omgezet naar een verordening (Voorstel E-privacy Verordening, COM(2017)10 final, 2017/0003, p. 2). Omdat deze verordening als een lex specialis (zie artikel 95 AVG) werkt ten opzichte van de AVG, wordt deze wetgeving in dit artikel verder buiten beschouwing gelaten.
Verordening (EU) 2016/679, cons. 3, 9 en 10.
Hiervoor is al benoemd dat er een cruciaal verschil bestaat tussen de Europese en de Amerikaanse benadering van het begrip ‘privacy’ en de rol die de overheid speelt bij de regelgeving. In Europa is privacy (zowel relationeel als informationeel) een fundamenteel mensenrecht dat in verschillende mensenrechtenverdragen is opgenomen.1 In Nederland is het recht op privacy verankerd in de Grondwet.2
Het feit dat privacy in Europa een mensenrecht is, maakt de staat verantwoordelijk voor het waarborgen van dit recht. Een dergelijk fundamenteel recht leent zich naar zijn aard bovendien minder voor ‘verhandelbaarheid’ dan een commodity, zoals privacy in de VS wordt gezien. Een typisch verschil tussen het Amerikaanse en het Europese privacy-/ gegevensbeschermingsrecht is dan ook dat het verwerken van persoonsgegevens in Amerika in beginsel is toegestaan,3 terwijl daarvoor in Europa eerst een wettelijke grondslag is vereist.4
In Europa heeft de Algemene Verordening Gegevensbescherming (‘AVG’) sinds 25 mei 2018 de Europese Privacy Richtlijn 95/46/EG uit 1995 vervangen. Door de rechtstreekse werking van de AVG zijn bij de inwerkingtreding daarvan ook de bestaande uitwerkingen van de eerdere Richtlijn in nationaal recht vervallen, zoals in de Nederland de Wet bescherming persoonsgegevens (‘Wbp’).5
In de VS ontbreekt een algemeen overkoepelende, federale regelgeving en is gegevensbescherming sectoraal bepaald. In Europa is de regelgeving voor gegevensbescherming centraal bepaald en geldt deze voor vrijwel alle sectoren.6 De AVG streeft naar harmonisatie en beoogt een coherente, homogene toepassing van de regels over gegevensbescherming te bewerkstelligen; het niveau van gegevensbescherming dient in iedere EU-lidstaat gelijk te zijn.7 Door verschillende manieren van implementatie was (en is) dat onder de Richtlijn 95/46/EG niet altijd het geval.8