5.1.2 Rewe/Comet: gelijkwaardigheid en effectiviteit

Tegenover de hiervoor beschreven botsing tussen EU-recht en nationaal recht staat een ander type botsing. Bij die botsing voorziet het nationale recht niet in een regel die tot een ander materieelrechtelijk rechtsgevolg leidt, maar belemmert het de effectuering van het aan het EU-recht ontleende recht. Voor zover een dergelijke indirecte botsing gepaard gaat met een directe botsing – bijvoorbeeld: door een nationale procesregel kan een nationale rechter een nationale regel niet buiten toepassing laten, terwijl deze direct botst met een regel van EU-recht – dient de nationale, indirect met het EU-recht botsende, regel buiten toepassing te worden gelaten.1 In andere gevallen dient de regel getoetst te worden aan het gelijkwaardigheids- en effectiviteitsbeginsel, door het HvJ EU geformuleerd in Rewe en Comet. Zo mogen zij op het EU-recht gebaseerde vorderingen niet ongunstiger behandelen dan vorderingen die zijn gebaseerd op het nationale recht.2 Verder mag de nationale procesregel er niet toe leiden dat de uitoefening van een aan het EU-recht te ontlenen recht in de praktijk nagenoeg onmogelijk of uiterst moeilijk wordt.3 Wanneer een bepaling van nationaal recht de effectiviteit van het EU-recht beperkt, dient de rechter te beoordelen wat het doel en de functie is van de nationale bepaling in het nationale rechtsstelsel. Vervolgens weegt hij het belang dat aan de nationale bepaling is verbonden af tegen het belang van het verzekeren van het nuttig effect van het EU-recht.4 Nationale (proces)regels worden met een bepaalde bedoeling in de nationale wet opgenomen en nationale rechters kunnen het beste inschatten of aan dit doel meer gewicht dient te worden toegekend, dan aan het belang van een effectieve handhaving van het EU-recht.5 Het belang van een effectieve handhaving van EU-recht moge dan een groot goed zijn, het kan door andere beginselen opzij worden gezet. Deze afweging wordt wel aangeduid als de procedurele rule of reason.6

Voor zover nationale bepalingen met betrekking tot de rechtsstrijd de effectiviteit van het EU-recht beperken zal er kunnen worden gesproken van een indirecte botsing. Immers, er bestaan geen (algemene) bepalingen van EU-recht met betrekking tot de rechtsstrijd.