6.1 Inleiding

Het gebrek aan effectieve sancties tegen onwettige onderhandse gunningen en de wedloop naar de ondertekening van de overeenkomst waren de Europese wetgever een doorn in het oog.1 Dit is voor hem de reden geweest om in 2007 de Rechtsbeschermingsrichtlijnen aan te scherpen door een verplichte opschortingstermijn en de sanctie van ‘onverbindendheid’ te introduceren. In hoofdstuk 2 is de Wijzigingsrichtlijn in algemene zin besproken.2 In dit hoofdstuk besteed ik aandacht aan de implementatie van deze richtlijn in ons nationale rechtsstelsel.

In paragraaf 2 komt de verplichte opschortingstermijn aan bod. In paragraaf 3 wordt aandacht besteed aan de gronden voor het ‘onverbindend’ verklaren van overeenkomsten. In paragraaf 4 komen de gevolgen van ‘onverbindendheid’ aan de orde en in paragraaf 5 tot slot de termijnen voor het instellen van een rechtsvordering.

De implementatie van de Wijzigingsrichtlijn heeft in eerste instantie plaatsgevonden door middel van de Wira. De Wira is door middel van de Aanbestedingswet 2012 ingetrokken.3 De bepalingen van de Wira zijn tegelijkertijd verhuisd naar de Aanbestedingswet 2012. De regeling is in hoofdlijnen gelijk gebleven. De verhuizing was dan ook wetssystematisch van aard.4 Hierdoor blijft de parlementaire geschiedenis van de Wira van belang voor de uitleg van de betrokken bepalingen in de Aanbestedingswet 2012.

De terminologie in dit hoofdstuk sluit aan bij de Rechtsbeschermingsrichtlijnen en de Aanbestedingswet 2012. ‘Besluit tot gunning’, ‘kennisgeving van besluit tot gunning’ en ‘onverbindendheid’ verwijzen naar begrippen uit de Rechtsbeschermingsrichtlijnen. De begrippen ‘gunningsbeslissing’ en ‘mededeling van de gunningsbeslissing’ verwijzen naar de Nederlandse implementatiemaatregelen.

Dit hoofdstuk heeft specifiek betrekking op de implementatie van Unierecht. Het is dan ook in de eerste plaats van belang voor aanbestedende diensten en dan nog alleen voor aanbestedingen die onder de werkingssfeer van de Rechtsbeschermingsrichtlijnen vallen. Enkele beschouwingen in dit hoofdstuk, in het bijzonder die over de motiveringsplicht, zijn ook relevant voor nationale en mogelijks zelfs particuliere aanbestedingen.