Milieuaansprakelijkheid van leidinggevenden 2021/III.8.3.5:III.8.3.5 Kanttekening bij stappenplan

Milieuaansprakelijkheid van leidinggevenden 2021/III.8.3.5

III.8.3.5 Kanttekening bij stappenplan

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Bij dit stappenplan past een kanttekening: in sommige situaties kunnen meerdere aansprakelijkheidsfiguren van toepassing zijn, want de overtrederschapsvormen overlappen deels.

Bijvoorbeeld, een leidinggevende van een onderneming die zijn ondergeschikten opdracht geeft tot een verboden gedraging, zal (als de overtreding kan worden toegerekend aan de rechtspersoon) kunnen worden aangesproken als feitelijk leidinggever. Indien de leidinggevende zelf normadressaat is, lijdt het bovendien weinig twijfel dat de persoon ook kan worden aangemerkt als functionele pleger. Het geven van de opdracht impliceert aanvaarding van (zelfs opzet op) de verboden gedraging, en als de opdracht uitgevoerd wordt, had de persoon kennelijk beschikkingsmacht. De leidinggevende kan tevens medepleger zijn (ook al vervult hij zelfstandig alle delictsbestanddelen) indien er een nauwe en bewuste samenwerking met de ondergeschikten bestond. Het initiëren van een verboden gedraging en gelegenheid bieden aan ondergeschikten kan worden gezien als een intellectuele bijdrage aan de overtreding van voldoende gewicht voor medeplegen. Er kunnen dus meerdere overtrederschapsvormen tegelijk van toepassing zijn.

Het hierboven geschetste stappenplan is dus vooral bedoeld om de verhouding tussen de verschillende overtrederschapsvormen te verduidelijken, maar de keuze voor de ene of de andere overtrederschapsvorm is nog van meer factoren afhankelijk dan uit het overzicht blijkt. Het strafrechtelijke hoofdstuk bevat een verder uitgewerkte versie van dit stappenplan met aanvullende toelichting waarom en wanneer een bepaalde daderschapsvorm bij een concrete situatie past, wat ik daar schrijf gaat mutatis mutandis ook op voor de aanwijzing van een overtreder in het bestuursrecht.1

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.