25 jaar Awb in eenheid en verscheidenheid 2019/50.2:50.2 Guidance documenten als implementatiehulpmiddel

25 jaar Awb in eenheid en verscheidenheid 2019/50.2

50.2 Guidance documenten als implementatiehulpmiddel

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Guidance documenten van de Europese Commissie beogen de lidstaten bij te staan bij de implementatie van het Unierecht. Kenmerkend voor guidance documenten is het informele karakter.1 De Verdragen voorzien niet in een algemene expliciete basis of procedure voor de aanname van guidance documenten,2 er bestaat geen verplichting om guidance documenten te publiceren3 en de vorm van guidance documenten is onbepaald.4 En tot slot, guidance documenten beschikken niet over juridische verbindendheid.5

Het informele karakter maakt guidance documenten een aantrekkelijk instrument, zowel voor de Europese Commissie als voor de lidstaten.6 Door de Europese Commissie worden guidance documenten gezien als een effectief instrument om een (in de ogen van de Commissie) ‘correcte’ implementatie van het Unierecht te bevorderen.7 Voor de lidstaten dienen guidance documenten als implementatiehulpmiddel. De documenten kunnen richting geven, bijvoorbeeld als bepalingen in verordeningen en richtlijnen onduidelijk zijn, complex of voor meerdere interpretaties vatbaar.8

Met de toenemende aandacht voor de correcte toepassing en uitvoering van het Europese recht, is het groeiend aantal guidance documenten niet verwonderlijk.9 Senden signaleert de (recente) tendens tot aanname van guidance documenten die zich richten tot de lidstaten en beogen de nationale autoriteiten te sturen bij het gebruik van hun discretionaire bevoegdheden als een nieuwe subcategorie van zachte bestuurlijke regelgeving.10 Zij onderscheidde eerder al andere vormen van zachte bestuurlijke regelgeving van de Europese Commissie, namelijk interpretatieve regels en decisoire regels.11

Ondanks het informele karakter, kunnen guidance documenten zoals gezegd verstrekkende gevolgen hebben in de nationale rechtsorde. Dit maakt dat (veel) guidance documenten kunnen worden gezien als een vorm van Europese soft law: het gaat om niet bindende gedragsregels die in de praktijk toch praktische en juridische effecten kunnen genereren.12

Om de rol en effecten van de toepassing van guidance documenten in de nationale rechtsorde in kaart te kunnen brengen, is het zinvol om de guidance documenten gericht aan de lidstaten (verder) onder te verdelen in verschillen categorieën. Op basis van een inventarisatie en analyse van de guidance documenten op het terrein van Europese landbouwsubsidies maakte ik een onderscheid tussen verschillende ‘types’ guidance die door de Europese Commissie op dit terrein worden aangenomen.13 Deze types guidance reflecteren verschillende functies die individuele richtsnoeren in guidance documenten vervullen. Deze onderverdeling heb ik vervolgens getest en toegepast op andere beleidsterreinen.

De eerste categorie wordt gevormd door interpretatieve guidance, waarin de Europese Commissie aangeeft hoe een bindende Unierechtelijke bepaling volgens haar dient te worden uitgelegd.14 In de tweede plaats kunnen richtsnoeren worden onderscheiden die verdere uitleg geven aan een onderliggende hard law bepaling, zonder interpretatieve elementen aan die bepaling toe te voegen.15 De derde categorie bestaat uit guidance waarin aanbevelingen worden gedaan over de geschikte implementatiemethode die – volgens de Commissie – in lijn is met Unierechtelijke vereisten.16 Voorts kunnen richtsnoeren ook een hoog technisch karakter hebben, bijvoorbeeld wanneer aanwijzingen worden gegeven over passende/geschikte technische methoden en technieken.17 Tot slot kunnen richtsnoeren ook dienen om good practices (goede praktijken) ontwikkeld in de lidstaten weer te geven en te communiceren.18

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.