4.9.12 Geen beroep op ongerechtvaardigde verrijking

De huurder is in beginsel verplicht om de gehuurde zaak in de oude toestand te leveren (art. 7:224 BW). Heeft de huurder “geoorloofde toevoegingen” aan de zaak gebracht, dan is de verhuurder in bepaalde gevallen gehouden deze kosten te vergoeden. Met “geoorloofde toevoegingen” worden over het algemeen zaken bedoeld die “zonder noemenswaardige kosten ongedaan kunnen worden gemaakt of verwijderd.” Denk hierbij aan wandspiegels, bloembakken voor het venster, een buitenlantaarn op een balkon, een nieuw bord met huisnummer of naam en een klopper.1 Hoe zit dat met bijvoorbeeld zonnepanelen? Wat als de verhuurder van deze panelen ze niet wil verwijderen, maar vergoeding in geld wil ontvangen? Opgemerkt dient te worden dat in de meeste gevallen de producent gebruik zal maken van zijn afscheidingsrecht, zeker in de circulaire bouw. Hij wil immers weer het eigendomsrecht van de zonnepanelen verkrijgen, zodat hij ze nog een keer kan verhuren. Maar wat als de producent van de verwijdering afziet? In beginsel kan hij geen beroep doen op een vergoeding als hij en de huiseigenaar contractueel hebben vastgelegd dat hij de toegevoegde zaken aan het einde van de huurovereenkomst zou verwijderen.2 De huiseigenaar zal dus voor de zekerheid zo’n clausule moeten opnemen. Ontbreekt deze clausule, dan zal een vordering tot ongerechtvaardigde verrijking waarschijnlijk stuk lopen, omdat deze slechts wordt toegekend “voor zover zij redelijk is.”3

Het niet verwijderen van de verhuurde zaken zoals de zonnepanelen houdt dus niet zonder meer in dat de verhuurder van het dak deze toevoegingen moet vergoeden.5 Anders wordt aan hem een verrijking opgedrongen die beide partijen door het huurcontract juist wilden voorkomen. Dat zou niet redelijk zijn.

Tot slot het volgende. De artikelen over de iura tollendi zijn van regelend recht. Art. 7:216 BW is daarop geen uitzondering. Dit betekent allereerst dat de producent het wegneemrecht heeft tenzij partijen het beperken of uitsluiten in het contract. Voor bijvoorbeeld een producent van de zonnepanelen is dat ongunstig. Hij zal met een beperking/uitsluiting niet akkoord moeten gaan, wil hij het wegneemrecht behouden. Dit kan hij doorgaans doen, omdat zijn positie sterk is. De huiseigenaar wil zo goedkoop mogelijk de zonnepanelen huren, waardoor hij geen beperkingen zal opnemen in het huurcontract voor het dak.6

Zo geeft de huidige wetgeving nu reeds voor bepaalde gevallen waarin de natrekkingsregels te snel en onbillijk zouden kunnen intreden een mogelijke oplossing.