Rb. Zeeland-West-Brabant, 21-06-2019, nr. BRE - 16 , 4171

Op grond van artikel 16, eerste lid, van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (hierna: AWR), kan – voor zover van belang – indien enig feit grond oplevert voor het vermoeden dat een aanslag tot een te laag bedrag is vastgesteld, de inspecteur de te weinig geheven belasting navorderen. Een feit, dat de inspecteur bekend was of redelijkerwijs bekend had kunnen zijn, kan geen grond voor navordering opleveren, behoudens in de gevallen waarin de belastingplichtige ter zake van dit feit te kwader trouw is.

Een belastingplichtige is te kwader trouw, indien hij de inspecteur opzettelijk de juiste inlichtingen heeft onthouden of opzettelijk onjuiste inlichtingen heeft verstrekt (HR 11 juni 1997, nr. 32 299, BNB 1997/384). De bewijslast voor de feiten en omstandigheden die de conclusie rechtvaardigen dat sprake is van een nieuw feit dan wel kwade trouw, rust op de inspecteur.

De inspecteur heeft primair gesteld dat het nieuwe feit, waarop de navorderingsaanslagen zijn gebaseerd, de bevindingen uit het onderzoek naar de vervanging van de woonwagen aan de [adres] te [woonplaats] zijn. Volgens de inspecteur was ten tijde van het opleggen van de primitieve aanslagen IB/PVV voor de jaren 2011 (3 december 2014) en 2012 (15 april 2015) het resultaat van voornoemd onderzoek nog niet bekend. Het resultaat van het onderzoek naar de vervanging van de woonwagen is pas bekend geworden na de vermindering van voormelde primitieve aanslagen. Voor zover de rechtbank van oordeel is dat geen sprake is van een nieuw feit, stelt de inspecteur zich subsidiair op het standpunt dat sprake is van kwade trouw. Belanghebbende heeft in de jaren 2011 en 2012 uitgaven gedaan waarvan hij weet dat hij dergelijke uitgaven niet kan hebben gedaan zonder over een bron van inkomen te beschikken. Belanghebbende weet dat inkomsten moeten worden aangegeven en door geen aangiften te doen van die inkomsten heeft belanghebbende bewust de juiste inlichtingen onthouden, aldus nog steeds de inspecteur.

Belanghebbende heeft ter zitting verklaard dat de woonwagen geen nieuwe woonwagen betreft, maar dat die is weggehaald en vervolgens na renovatie door [B] (hierna: [B] ) weer is teruggeplaatst. Volgens belanghebbende heeft het laten bouwen van de bovenverdieping € 28.000 gekost waarvan € 10.000 contant is voldaan in de jaren 2011 en 2012. Het restant is middels verrekening voldaan, want zijn inmiddels overleden vader had € 18.000 in depot staan bij [B] . Dat bedrag in depot was bestemd voor de verbouwing van de woonwagen van zijn vader, maar door het overlijden van zijn vader heeft die niet kunnen plaatsvinden. De nota voor het vervoeren van de woonwagen is niet door hem betaald, aldus belanghebbende. Belanghebbende heeft verder gesteld dat de verklaringen van [B] over de contante betalingen voor een nieuw te bouwen woonwagen ongeloofwaardig zijn.

De rechtbank zal eerst het subsidiaire standpunt van de inspecteur behandelen. Belanghebbende heeft ter zitting verklaard geen aangifte IB/PVV te hebben gedaan vanwege het lage inkomen dat hij genoot. De rechtbank is van oordeel dat de inspecteur aannemelijk heeft gemaakt dat belanghebbende opzettelijk zijn inkomsten heeft verzwegen en daarmee te kwader trouw is. Daartoe overweegt de rechtbank als volgt. Belanghebbende heeft ter zitting verklaard dat aan [B] de opdracht is gegeven tot het verbouwen van de woonwagen van belanghebbende en dat voor het realiseren daarvan de woonwagen is weggehaald en naar ‘s-Gravendeel is vervoerd. Ook heeft belanghebbende verklaard dat hij € 10.000 in contanten aan [B] heeft betaald. Deze verklaringen passen bij de verklaringen van [B] . De rechtbank heeft daarom geen reden om aan te nemen dat wat [B] tegenover de inspecteur heeft verklaard over de contante betalingen door belanghebbende met betrekking tot het (ver)bouwen van de woonwagen, niet juist is en acht die geloofwaardig. Belanghebbende heeft in de jaren 2011 en 2012 contante uitgaven gedaan uit niet bij de inspecteur bekende inkomsten en dat inkomen niet aangegeven, terwijl dit gezien de hoogte daarvan wel had gemoeten. Gelet op het voorgaande heeft belanghebbende de inspecteur opzettelijk de juiste inlichtingen onthouden. De inspecteur heeft derhalve een navorderingsgrond.

Vereiste aangifte?

De inspecteur heeft belanghebbende schriftelijk herinnerd en aangemaand voor de onderhavige jaren aangifte IB/PVV te doen. Belanghebbende heeft eerst ter zitting het standpunt ingenomen dat hij de aanmaningsbrieven niet heeft ontvangen omdat hij van 24 januari 2013 tot 28 maart 2013 in voorarrest zat en toen dus niet aan de [adres] verbleef. Nu de aanmaningsbrieven ná 28 maart 2013 (zie 2.3) naar de [adres] te [woonplaats] zijn verzonden, gaat de rechtbank aan dit standpunt van belanghebbende voorbij. Gelet op het voorgaande heeft belanghebbende voor de jaren 2011 en 2012 niet de vereiste aangiften gedaan.

Nu belanghebbende voor de jaren 2011 en 2012 niet de vereiste aangiften heeft gedaan, leiden deze omstandigheden ertoe dat de beroepen ongegrond dienen te worden verklaard, tenzij is gebleken dat en in hoeverre de bestreden uitspraken op bezwaar onjuist zijn (artikel 27e, eerste lid, van de AWR). In dat geval heeft een rechter te beoordelen (i) of sprake is van een redelijke – niet willekeurige – schatting door de inspecteur, en, zo ja, (ii) of belanghebbende heeft doen blijken dat en in hoeverre de belastingaanslagen, zoals die luiden na uitspraak op bezwaar, onjuist zijn (vgl. HR 27 januari 2006, ECLI:NL:HR:2006:AV0401 en HR 31 mei 2013, ECLI:NL:HR:2013:BX7184).

Redelijke schatting?

De eis van een redelijke – niet willekeurige – schatting gaat niet zover dat de inspecteur de uitgangspunten waarop zijn schatting berust aannemelijk moet maken (vgl. HR 13 november 2015, ECLI:NL:HR:2015:3291). Wel zal de inspecteur op basis van de feiten en omstandigheden van het geval aanknopingspunten dienen te verschaffen waaruit is af te leiden dat zijn berekening of schatting van de aanslagen niet onredelijk en dus niet willekeurig is (vgl. HR 17 augustus 2018, ECLI:NL:HR:2018:1311).

De inspecteur is voor de bepaling van de belastbare inkomens uit werk en woning van het volgende uitgegaan. [B] heeft verklaard dat belanghebbende in de periode december 2011 tot en met mei 2012 totaal een bedrag van € 124.000 in contanten aan [B] heeft betaald. De bestektekening die belanghebbende bij de aanvraag van de omgevingsvergunning heeft gevoegd is aan diverse bouwers van woonwagens voorgelegd en die hebben verklaard dat de kosten van ruwbouw van de woonwagen tussen € 170.000 en € 185.000 is. In de periode maart 2012 tot en met juli 2012 is voor de aanschaf van een keuken op naam van belanghebbende en ten behoeve van de [adres] een totaalbedrag van € 35.142 in contanten betaald aan [D] . [B] heeft de woonwagen casco opgeleverd en naast de aanschaf van de keuken zijn er ook kosten gemaakt voor onder andere de opbouw van de woonwagen (plaatsen van de bovenverdieping), een badkamer, verwarming, airco, stucwerk en vloerbedekking. Tevens is € 2.000 in contanten betaald voor het vervoer van de woonwagen. Al met al is volgens de inspecteur de aanschafprijs - van een compleet afgewerkte woonwagen als die van belanghebbende - van € 350.000 reëel te noemen (zie ook 2.8). Daarvan uitgaande heeft de inspecteur het belastbare inkomen uit werk en woning voor zowel het jaar 2011 als voor het jaar 2012 op € 175.000 vastgesteld.

De rechtbank is van oordeel dat de navorderingsaanslagen niet onredelijk zijn. De rechtbank overweegt hierbij dat aan traceerbare contante uitgaven het hierboven gegeven bedrag is geconstateerd. Indien bovendien is geconstateerd dat daarbij een volwaardige woonwagen is gerealiseerd is, naar het oordeel van de rechtbank, een totaal aan uitgaven van € 350.000 ter zake van die realisatie niet willekeurig. Dat die uitgaven moeten zijn gedaan met inkomsten van dat jaar en een jaar daarvoor acht de rechtbank evenmin willekeurig.

Tegenbewijs geleverd?

De rechtbank is gehouden de beroepen ongegrond te verklaren, tenzij is gebleken dat en in hoeverre de uitspraken op het bezwaar onjuist zijn. Onder de term ‘blijken’ moet in dit verband worden verstaan: ‘overtuigend aantonen’. Met de enkele verklaringen van belanghebbende, waarvan bewijs ontbreekt, heeft belanghebbende niet overtuigend aangetoond dat de uitspraken op bezwaar onjuist zijn.

Heffingsrente dan wel belastingrente

Belanghebbende heeft geen zelfstandige gronden tegen de rentebeschikkingen aangevoerd. Nu de navorderingsaanslagen niet worden verminderd, is er ook geen aanleiding voor een vermindering van de rentebeschikkingen.

Vergrijpboete

Op grond van artikel 67e, eerste lid, van de AWR kan de inspecteur een boete van ten hoogste 100% opleggen indien het aan opzet (of grove schuld) van de belastingplichtige is te wijten dat met betrekking tot een belasting welke bij wege van aanslag wordt geheven de aanslag tot een te laag bedrag is vastgesteld of anderszins te weinig belasting is geheven. In dit geval heeft de inspecteur over ieder jaar een vergrijpboete van 50% opgelegd ofwel € 40.134 (jaar 2011) en € 37.462 (jaar 2012).

De rechtbank is van oordeel dat het aan opzet van belanghebbende is te wijten dat te weinig belasting is geheven. De rechtbank verwijst daartoe naar hetgeen in 4.1.5 is overwogen. Daaruit volgt dat belanghebbende in de onderhavige jaren aanzienlijk inkomsten heeft genoten per jaar. Belanghebbende heeft daarvan bewust geen aangifte gedaan. Hij deed immers geen aangifte omdat de inkomsten te laag zouden zijn. De rechtbank is daarom van oordeel dat belanghebbende willens en wetens geen aangifte heeft gedaan met het doel over de genoten inkomsten geen belasting te hoeven betalen. De rechtbank dient vervolgens te beoordelen of de opgelegde boeten passend en geboden zijn.

De Hoge Raad heeft in zijn arrest van 18 januari 2008 (ECLI:NL:HR:2008:BC1962) overwogen dat bij de beoordeling of een boete passend en geboden is rekening gehouden moet worden met de omstandigheid dat de grondslag van de boete is vastgesteld met omkering van de bewijslast. De rechtbank ziet aanleiding om de opgelegde boeten te matigen omdat de hoogte van het verschuldigde belastingbedrag voor de IB/PVV 2011 en voor de IB/PVV 2012 zijn komen vast te staan met toepassing van omkering van de bewijslast. De rechtbank matigt de boeten tot 35%. De boeten bedragen voor de jaren 2011 en 2012 na matiging respectievelijk € 28.094 en € 26.223. De rechtbank acht deze boeten in het onderhavige geval passend en geboden.

De rechtbank constateert ambtshalve dat de redelijke termijn is overschreden. De boeten zijn in de brief van 2 december 2015 aangekondigd. Tussen de hiervoor genoemde datum en de datum van de uitspraak van de rechtbank (21 juni 2019) is een periode van bijna 43 maanden verstreken. In het arrest van 22 april 2005 heeft de Hoge Raad (ECLI:NL:HR:2005:AO9006) beslist dat een redelijke termijn in beginsel 24 maanden is (voor bezwaar- en beroepsfase), tenzij sprake is van bijzondere omstandigheden. De rechtbank is van oordeel dat er geen sprake is van bijzondere omstandigheden zoals hiervoor bedoeld. Daarmee is de redelijke termijn van 24 maanden overschreden met 19 maanden (‘undue delay’). Dit geeft aanleiding tot een verdere matiging van de boeten met 15%. De boeten bedragen na verdere matiging € 23.879 (2011) en € 22.289 (2012).

Conclusie

Gelet op wat hiervoor is overwogen zijn de beroepen betreffende de boeten gegrond verklaard en zijn de beroepen voor het overige ongegrond verklaard.