5.8.3 Overdracht of verkrijging van zeggenschap?

Rechtsvormwijziging is in elk geval niet onder overdracht van zeggenschap te scharen aangezien continuïteit van de rechtspersoon ervoor zorgt dat bij rechts-vormwijziging de rechtspersoon dezelfde blijft. Van overdracht is geen sprake. Wellicht kan onder omstandigheden rechtsvormwijziging wel onder 'verkrijging van zeggenschap' begrepen worden. Het commentaar op de Fusiegedragsregels geeft vier categorieën aan waarin fusie zich kan voordoen.1 In de eerste plaats bij bedrijfsfusie en juridische fusie dan wel splitsing. Daarnaast bij verwerving of overdracht van een aandelenpakket in een kapitaalvennootschap (verwerving of uitbreiding belang boven 50%). In de derde plaats zonder kapitaaldeelneming en wel via statutaire bevoegdheden en/of contractuele regelingen van structurele aard (vooral bij rechtspersonen, niet zijnde kapitaalvennootschappen). De laatstgenoemde categorie wordt gevormd door de vorming van een personenvennootschap en samengaan van personenvennootschappen indien daarbij een onderneming wordt ingebracht dan wel overgaat. Alle genoemde categorieën gaan uit van ten minste twee betrokken entiteiten waarbij één entiteit overdraagt en de andere entiteit van de eerstgenoemde entiteit verkrijgt.

Rechtsvormwijziging van een naamloze vennootschap in een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid of omgekeerd leidt niet tot 'change of control'. De aandeelhouder is en blijft dezelfde bij de hiervoor genoemde rechts-vormwijziging. Datzelfde geldt voor rechtsvormwijziging tussen de rechtsvormen vereniging, cooperatie en onderlinge waarborgmaatschappij waarbij het lidmaatschap gehandhaafd blijft.2

Dat is anders bij rechtsvormwijziging van een kapitaalvennootschap in een rechtspersoon, niet zijnde een kapitaalvennootschap, en vice versa. Daarbij kan onderscheid gemaakt worden tussen rechtsvormwijziging van een kapitaalvennootschap in een vereniging, cooperatie of onderlinge waarborgmaatschappij en rechtsvormwijziging in een stichting. Rechtsvormwijziging van een kapitaalvennootschap in een vereniging, cooperatie of onderlinge waarborgmaatschappij leidt niet tot zeggenschapswijziging aangezien alle aandeelhouders lid worden. Bij rechtsvormwijziging van een vereniging, cooperatie of onderlinge waarborgmaatschappij in een kapitaalvennootschap wordt ieder lid aandeelhouder. Dat is slechts anders indien een aandeelhouder gebruik maakt van de mogelijkheid van schadeloosstelling dan wel een lid opzegt op grond van de rechtsvormwijziging. Ten gevolge daarvan kan zich wel wijziging van zeggenschap (`change of control') voordoen.

Blijft over de situatie van rechtsvormwijziging van of in een stichting. Deze wijze van rechtsvormwijziging zal in de regel gepaard gaan met zeggenschapswijziging. Bij rechtsvormwijziging van een kapitaalvennootschap vervalt het aandeelhouderschap. Rechtsvormwijziging van een vereniging, cooperatie of onderlinge waarborgmaatschappij leidt tot het vervallen van een ledensubstraat. Slechts zelden zal de zeggenschap van een stichting overeenkomen met de zeggenschap in een kapitaalvennootschap, vereniging, cooperatie of onderlinge waarborgmaatschappij. Bij rechtsvormwijziging van of in een stichting geldt daarom als uitgangspunt dat dit 'change of control' tot gevolg heeft.