17.7.1 Inleiding

De redelijkheid en billijkheid heeft naar Nederlands recht twee gevolgen. Enerzijds bepaalt art. 6:248 lid 1 BW dat de overeenkomst niet alleen de door partijen overeengekomen rechtsgevolgen heeft, maar ook de gevolgen die naar de aard van de overeenkomst, uit de wet, de gewoonte of de eisen van redelijkheid en billijkheid voortvloeien. Het tweede lid houdt in dat een tussen partijen overeengekomen regel niet van toepassing is voor zover dit in de gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn. De redelijkheid en billijkheid kunnen derhalve zowel verruimend als beperkend werken.

Daarnaast verbiedt art. 3:44 BW voor rechtshandelingen misbruik van omstandigheden. De wet noemt als voorbeelden rechtshandelingen die tot stand zijn gekomen terwijl een partij weet of moet begrijpen dat een ander door bijzondere omstandigheden, zoals noodtoestand, afhankelijkheid, lichtzinnigheid, abnormale geestestoestand of onervarenheid, wordt bewogen tot het verrichten van een rechtshandeling. Voorts stelt art. 3:44 BW als voorwaarde dat deze partij zulks weet of moet begrijpen en deze wetenschap haar daarvan zou moeten weerhouden.

Tot slot wijs ik op art. 3:13 BW dat misbruik van bevoegdheid verbiedt. Als voorbeeld noemt het tweede lid de mogelijkheid dat een partij een bevoegdheid gebruikt met het doel een ander te schaden of met een ander doel dan waarvoor de bevoegdheid is verleend en in geval van een onevenredigheid tussen het belang bij de uitoefening van de bevoegdheid en het belang dat daardoor wordt geschaad zodanig dat in redelijkheid niet tot uitoefening van dat recht mag worden gekomen.

In deze paragraaf onderzoek ik in hoeverre deze algemene regels ook forumkeuze raken.