4.4.4 Verenigingsrechtelijke structuren

In deze paragraaf bespreek ik kort de verenigingsrechtelijke structuren. De belangrijkste overkoepelende brancheorganisatie voor de coassurantiemarkt is de Vereniging Nederlandse Assurantiebeurs (VNAB), waarin makelaars en verzekeraars zich hebben verenigd. De VNAB behartigt de belangen van de sector door het faciliteren van de markt middels een efficiënt elektronisch assurantie beurssysteem (e-ABS), door het bevorderen van kennisvorming en -overdracht, door het agenderen van voor de sector belangrijke maatschappelijke en commerciële thema’s alsmede door het voeren van een actief reputatiebeleid. De VNAB zet zich daarnaast in om leden, vakgenoten en stakeholders te verbinden en het ontmoeten van elkaar te bevorderen.1 Naast de VNAB heeft het Verbond van Verzekeraars (het Verbond) een belangrijke rol. Het Verbond is de vereniging voor verzekeraars in Nederland. Het regelt belangrijke onderwerpen voor de verzekeringsbranche middels zelfregulering.

Een van de belangrijkste voordelen verbonden aan het lidmaatschap van de VNAB is de toegang tot e-ABS. Vanwege de belangrijke rol van het e-ABS bespreek ik dit aspect hier wat uitvoeriger. Het e-ABS is een geavanceerd ICT-systeem waarmee makelaars, verzekeraars en expertisebureaus digitaal onderling gegevens kunnen uitwisselen over offertes en polissen, schades en financiële verwerking. Het systeem maakt het ook mogelijk om onderling berichten en/of informatie uit te wisselen zoals het rondsturen van expertiserapporten. Het systeem bestaat – in de kern – uit drie aan elkaar gekoppelde modules: placement (het plaatsen van een risico), claims (schadebehandeling) en clearing (financiële verwerking en boeking). Sinds 2004 wordt het e-ABS gebruikt en vanaf dat moment worden risico’s op de Nederlandse coassurantiemarkt gewoonlijk verzekerd en afgehandeld via dit systeem in de plaats van de sluiting op de fysieke beursvloer. Het e-ABS is geschikt om de onderhandelingen over het risico (het offertetraject) tussen een makelaar en verzekeraars te faciliteren; evenwel komt het systeem in de praktijk pas in beeld als tussen partijen overeenstemming is bereikt.

Het bovenstaande maakt duidelijk dat het elektronische beurssysteem e-ABS de functie heeft van marktplatform. Vraag en aanbod ontmoeten elkaar en kunnen middels het elektronische beurssysteem zaken doen. Dat wil niet zeggen dat alle zaken en/of contacten daadwerkelijk geschieden langs elektronische weg. Navraag leert dat in de praktijk e-ABS vaak pas in beeld komt als het offertetraject – dit staat centraal in het volgende hoofdstuk – al is gepasseerd. E-ABS wordt dan benut om de polisdocumenten in te plaatsen waarop het systeem een verdeelbrief genereert. E-ABS bewijst vooral zijn dienst bij de afwikkeling van schades, waar het systeem nuttig is voor het plaatsen van schaderapportages en het accorderen van schaderekeningen. Het offertetraject valt in de praktijk dus buiten het e-ABS. De makelaar zal, nadat hij met verzekeraars tot overeenstemming is gekomen, de relevante documenten in het e-ABS plaatsen. De verzekeraars zullen dan de polisdocumenten tekenen – de leidende verzekeraar zal als eerste de documenten tekenen en daarna de volgende verzekeraars – waarop het e-ABS een verdeelbrief genereert.2 Coassurantie kan echter ook voorkomen buiten het elektronische systeem; wanneer een makelaar bijvoorbeeld coassurantie organiseert, al dan niet via een aanbesteding voor overheidsopdrachten, om een bepaald risico te verzekeren of wanneer partijen geen toegang hebben tot het elektronische beurssysteem.

Om als verzekeraar of makelaar lid te worden van de VNAB dient er voldaan te zijn aan een aantal toelatingseisen.3 Dat houdt onder meer in dat er, als eerder gezegd, een vergunning moet zijn verleend door DNB (voor verzekeraars en gevolmachtigden met zetel in Nederland) dan wel de AFM (voor makelaars met zetel in Nederland), een verplichte beroepsaansprakelijkheidsverzekering (voor makelaars en gevolmachtigden), het onderschrijven van de zogenoemde ‘Bipar principles’4 (voor makelaars) en de leden dienen te voldoen aan de Gedragscode voor leden van de VNAB. Deze Gedragscode verplicht de verschillende leden om de gedragscodes van het Verbond van Verzekeraars (voor verzekeraars), het Adfiz (voor de makelaars), of de NVGA (voor de gevolmachtigden) te onderschrijven.5