Rb. Haarlem, 06-03-2009, nr. 15/666916-07

Na wijziging van de tenlastelegging is aan verdachte ten laste gelegd dat:

zij op één of meer tijdstippen in de periode van 14 september 2004 tot en met 31 augustus 2006 te Aerdenhout, gemeente Bloemendaal en/of te Zaandam, gemeente Zaanstad, althans in Nederland, (telkens) opzettelijk een minderjarige, te weten [betrokkene 1] (geboren [geboortedatum]), (telkens) heeft onttrokken aan het wettig over die minderjarige gestelde gezag te weten het gezag van de vader van die [betrokkene 1], de heer [betrokkene 2], of aan het opzicht van degene die dat gezag desbevoegd over die minderjarige uitoefende te weten het opzicht over die [betrokkene 1] van de gezinsvoogd van het Bureau Jeugdzorg, immers heeft zij, verdachte, in strijd met de omgangsregeling zoals deze bij diverse rechterlijke beslissingen (Rechtbank Haarlem d.d. 31 augustus 2004, 13 september 2005 en 24 februari 2006 en/of de voorzieningenrechter in Kort Geding d.d. 7 februari 2005 en/of het Gerechtshof Amsterdam d.d. 4 augustus 2005) is vastgesteld, die [betrokkene 1] op een of meer bij genoemde rechterlijke beslissingen bepaalde dagen en/of (in schriftelijke aanwijzingen) door het bureau Jeugdzorg Noord-Holland bepaalde dagen, niet aan haar vader afgestaan.

Voor zover in de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn deze verbeterd. Blijkens het verhandelde op de terechtzitting is de verdachte daardoor niet geschaad in haar verdediging.

De rechtbank heeft vastgesteld dat de dagvaarding geldig is en dat zijzelf bevoegd is tot kennisneming van de zaak.

Ter terechtzitting is door de raadsman betoogd dat het openbaar ministerie niet-ontvankelijk dient te worden verklaard in de vervolging van verdachte wegens schending van beginselen van een goede procesorde en dan met name het zogeheten fair trial beginsel. Hij stelt daartoe het volgende. Het openbaar ministerie heeft in deze zaak het door aangever samengestelde dossier gekopieerd en in aanvulling daarop heeft de politie éénmaal verdachte en aangever gehoord. Dit dossier is door het openbaar ministerie vervolgens aan de rechtbank en de verdediging gepresenteerd als procesdossier. Er is geen gedegen inhoudsopgave gemaakt en geen relaas met betrekking tot de stukken die zich in het dossier bevinden, als gevolg waarvan het procesdossier bijzonder onoverzichtelijk is. Bovendien wordt op deze manier een zeer eenzijdig beeld van de zaak geschetst, aangezien de politie en het openbaar ministerie bij de samenstelling van het procesdossier geen selectie hebben aangebracht in de door aangever aangeleverde stukken. Als gevolg daarvan bevat het dossier diverse voor deze strafzaak niet relevante en voor verdachte grievende stukken. Dit terwijl het openbaar ministerie er nu juist bang voor was dat de diverse civiele procedures tussen aangever en verdachte in het strafproces nog eens over gedaan zouden worden en hij om die reden in eerste instantie de zaak zelfs heeft geseponeerd. De raadsman stelt dat het openbaar ministerie een leidende rol heeft in het opsporingsonderzoek en dat hij dit niet mag uitbesteden aan derden. Het openbaar ministerie heeft het vervolgingsmonopolie en is daarmee ook eindverantwoordelijk voor de inhoud van het strafdossier. Door als bovenomschreven te handelen heeft het openbaar ministerie volgens de raadsman de vereiste objectiviteit en onafhankelijkheid laten varen en daarmee is het onderzoek in deze zaak niet objectief en onafhankelijk geweest. Daarnaast is verdachte onnodig gekwetst door allerlei niet verifieerbare aantijgingen van aangever, die in het dossier terecht gekomen zijn. Dit brengt met zich dat het openbaar ministerie niet-ontvankelijk dient te worden verklaard in de vervolging van verdachte. Subsidiair verzoekt de raadsman om, in het geval van bewezenverklaring van het tenlastegelegde, deze schending bij de bepaling van de strafmaat mee te nemen in de vorm van een aanzienlijke strafvermindering.

De rechtbank overweegt dienaangaande het volgende. Met de raadsman is de rechtbank van oordeel dat het voorliggende procesdossier onevenwichtig is samengesteld. In het dossier bevindt zich namelijk een aanzienlijke hoeveelheid stukken, waaronder privébrieven van aangever aan verdachte en door aangever zelf opgestelde verslagen over de situatie van zijn dochter, die voor de beoordeling van het ten laste gelegde feit niet relevant zijn. Daarnaast is een aantal stukken voorzien van (veelal handgeschreven) commentaar van aangever.

De rechtbank heeft daarbij de indruk dat er niet of nauwelijks sprake is geweest van enige selectie of ordening van de door aangever aangeleverde stukken en dat er ook nauwelijks sprake lijkt te zijn geweest van een zelfstandig onderzoek naar het ten laste gelegde door het openbaar ministerie.

Deze hiervoor beschreven wijze van presenteren van het strafdossier beoordeelt de rechtbank als onzorgvuldig. De vraag of deze onzorgvuldigheid tot niet-ontvankelijkheid van het openbaar ministerie moet leiden, wordt door de rechtbank echter ontkennend beantwoord op de grond dat deze onzorgvuldigheid niet van zodanige aard is dat gezegd moet worden dat daardoor doelbewust of met grove veronachtzaming van de belangen van verdachte aan haar recht op een eerlijke behandeling van haar zaak is tekort gedaan. Daarbij neemt de rechtbank mede in aanmerking dat zij zich op basis van het dossier en het verhandelde ter terechtzitting een goed en volledig beeld heeft kunnen vormen van het ten laste gelegde en van het standpunt dat verdachte te dien aanzien inneemt. De rechtbank is evenwel van oordeel dat in geval zij tot een bewezenverklaring van het ten laste gelegde komt, compensatie in de zin van strafvermindering op zijn plaats is.

De rechtbank stelt vast dat het openbaar ministerie ontvankelijk in zijn vervolging en dat er geen redenen zijn voor schorsing van de vervolging.

Het bewezenverklaarde is strafbaar en levert op:

Onttrekking van een minderjarige aan het wettig gezag, meermalen gepleegd

De raadsman heeft tijdens het onderzoek ter terechtzitting een beroep gedaan op psychische overmacht, vanwege de bij verdachte bestaande vermoedens van seksueel misbruik van [betrokkene 1] door aangever. Hoewel daarvan uiteindelijk niet is gebleken, was verdachte er in de ten laste gelegde periode van overtuigd dat sprake was van incest. Zij wilde dit vermoeden goed onderzocht hebben voordat de omgangsregeling zou worden hervat. Ter onderbouwing van deze stelling heeft de raadsman verwezen naar het rapport van getuige C.L. Visch en naar de verschillende signalen die verdachte kreeg, onder andere van de kleuterjuf van haar dochter. Verdachte zou als gevolg van deze omstandigheden hebben blootgestaan aan een dusdanige psychische druk dat zij daaraan redelijkerwijs geen weerstand kon bieden.

De rechtbank verwerpt ook dit verweer en overweegt daartoe als volgt. De rechtbank oordeelt dat op grond van de door verdachte gestelde omstandigheden niet aannemelijk is geworden dat verdachte gedurende de bewezenverklaarde periode onder een zodanige psychische druk heeft gestaan dat in redelijkheid niet van haar gevergd kon worden om de omgangsregeling na te komen. Allereerst is daarbij van belang dat verdachte heeft nagelaten om, zoals haar was geadviseerd, zelf via een rechterlijke beslissing te proberen wijziging te brengen in de vastgestelde omgangsregeling. Daarnaast neemt de rechtbank in aanmerking dat de diverse rechters die zich over de zaak hebben gebogen, zich steeds rekenschap hebben gegeven van de bij verdachte bestaande vermoedens van seksueel misbruik en de vermeende angst van [betrokkene 1] voor haar vader. Desalniettemin is geoordeeld dat een (begeleide) omgang van [betrokkene 1] met haar vader in het belang van [betrokkene 1] was. Daarbij is getracht extra waarborgen te bieden door te bepalen dat de omgang in eerste instantie in begeleide vorm zou plaatsvinden. Bureau Jeugdzorg zou op deze omgang toezicht houden en ervoor zorgen dat deze in een veilige omgeving (het Omgangshuis) plaatsvond. Een dergelijke omgang heeft blijkens de schriftelijke aanwijzingen van Bureau Jeugdzorg ook éénmaal plaatsgevonden, waarna verdachte andermaal haar medewerking aan de omgangsregeling weigerde. De medewerkers van Bureau Jeugdzorg hebben in het gedrag van [betrokkene 1] overigens geen aanleiding gezien om haar niet met haar vader om te laten gaan.

Mede in aanmerking genomen dat behalve diverse rechterlijke instanties juist Bureau Jeugdzorg verdachte herhaaldelijk heeft gemaand tot handhaving van de omgangsregeling tussen [betrokkene 1] en haar vader, is de rechtbank van oordeel dat onvoldoende aannemelijk is geworden dat verdachte gedurende de bewezenverklaarde periode onder een dusdanige psychische druk stond dat haar opstelling haar niet verweten kan worden omdat in redelijkheid niet gevergd had kunnen worden dat zij daaraan weerstand had geboden.

Er is derhalve geen omstandigheid aannemelijk geworden die de strafbaarheid van verdachte uitsluit. Verdachte is dus strafbaar.

De volgende wetsartikelen zijn van toepassing:

Wetboek van Strafrecht: artikelen 9, 14a, 14b, 14c, 22c, 22d, 57, 279

De rechtbank:

Verklaart bewezen dat verdachte het tenlastegelegde feit heeft begaan zoals hiervoor onder 3. vermeld.

Verklaart niet bewezen wat aan verdachte meer of anders is tenlastegelegd dan hierboven als bewezen is aangenomen en spreekt verdachte daarvan vrij.

Bepaalt dat het bewezenverklaarde feit het hierboven onder 4. vermelde strafbare feit oplevert.

Verklaart verdachte hiervoor strafbaar.

Veroordeelt verdachte tot het verrichten van 30 (dertig) uren taakstraf in de vorm van een werkstraf, bij het niet naar behoren verrichten te vervangen door 15 (vijftien) dagen hechtenis, met bevel dat deze straf niet zal worden tenuitvoergelegd, tenzij de rechter later anders mocht gelasten op grond dat verdachte zich voor het einde van de op twee jaar bepaalde proeftijd aan een strafbaar feit heeft schuldig gemaakt.

Verklaart de benadeelde partij [betrokkene 2] niet-ontvankelijk in de vordering.

Dit vonnis is gewezen door

mr. A.C.M. Rutten, voorzitter,

mrs. M. Hoendervoogt en J. Snitker, rechters,

in tegenwoordigheid van de griffier C.M. Brugman,

en uitgesproken op de openbare terechtzitting van 6 maart 2009.

Mr. Rutten is buiten staat dit vonnis mede te ondertekenen.