6.1 Inleiding

In dit hoofdstuk staat allereerst het temporele toepassingsbereik centraal van de art. 23 EEX-V°/17 Verdrag en 24 EEX-V°/18 Verdrag alsmede het Haags Forumkeuze-verdrag. Onder temporeel toepassingsbereik versta ik de werking van de art. 23 EEX-V°/17 Verdrag en 24 EEX-V°/18 Verdrag alsmede het Haags Forumkeuzeverdrag in de tijd: vanaf wanneer zijn de art. 23 EEX-V°/17 Verdrag en 24 EEX-V°/18 Verdrag c.q. het Haags Forumkeuzeverdrag van toepassing? Tot heden hebben vier Toetredingsverdragen het EEX gewijzigd. Bij het Eerste en Derde Toetredingsverdrag is ook art. 17 EEX gewijzigd. Bovendien is per 1 januari 1992 het EVEX in werking getreden dat weliswaar parallel loopt met het EEX, maar daarvan ook afwijkt (ook ten aanzien van art. 17). Per 1 maart 2002 is tenslotte de EEX-V° in werking getreden in alle EG staten, behoudens Denemarken (art. 1 lid 3 EEX-V°).1 Tussen Denemarken en de EG is inmiddels op 19 oktober 2005 een Overeenkomst gesloten over de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke de handelszaken.2 De Raad heeft de Overeenkomst vervolgens goedgekeurd.3 De Overeenkomst is in werking getreden op 1 juli 2007.4 Ook de EEX-V° kent afwijkende bepalingen. Art. 23 EEX-V° is niet identiek aan art. 17 Verdrag, zodat een forumkeuze onder EEX-V° anders zal worden behandeld dan onder het Verdrag. Art. 24 EEX-V° is eveneens tekstueel afwijkend van art. 18 Verdrag, maar het is niet duidelijk of daarmee ook een inhoudelijke wijziging is beoogd. Thans vinden thans onderhandelingen plaats tussen EG en EVA over een nieuw EVEX. Hierover bestaat politieke overeenstemming.5 Het Hof van Justitie heeft over de onderhandelingen geoordeeld dat de EG een exclusieve bevoegdheid heeft — en dus geen gedeelde bevoegdheid met de lidstaten — om een nieuw EVEX te sluiten.6

In de par. 6.2 volgt een bespreking van het temporeel toepassingsbereik van art. 23 EEX-°/17 Verdrag en de Toetredingsverdragen. In par. 6.3 ga ik in op het temporeel toepassingsbereik van 24 EEX-V°/18 Verdrag. In par. 6.4 behandel ik het overgangsrecht van het Haags Forumkeuzeverdrag, omdat het opvallend is dat in dit verdrag is gekozen voor ander overgangsrecht dan voor art. 23 EEX-V°/17 Verdrag van toepassing is. Ten slotte is één par. gewijd aan de vraag of een gerecht dient te anticiperen op nieuwe bepalingen over forumkeuze (par. 6.5).