Artikel 52a van de AWR bevat een belangrijke waarborg tegen het overschrijden van controlebevoegdheden door de Belastingdienst. Het artikel verplicht de inspecteur tot het afgeven van een voor bezwaar en beroep vatbare informatiebeschikking als hij het instrument van omkering en verzwaring wil toepassen ingeval belastingplichtige zijn informatie- en/of administratieplichten niet nakomt.
Wat vindt u in de Vakstudie?
1. De geschiedenis en achtergrond van artikel 52a van de AWR (aant. 1)
Aant. 1 bevat een behandeling van de algemene aspecten, zoals een overzicht van de parlementaire behandeling (aant. 1.2). Na een overzicht van de literatuur over artikel 52a van de AWR (aant. 1.3) , wordt aandacht besteed aan doel en strekking van het artikel (aant. 1.4). Artikel 52a staat niet op zichzelf. De bepaling heeft nauwe relaties met andere bepalingen in de AWR. Zie voor de uitwerking van deze relaties aant. 1.6. Er is ook een relatie met het EU-recht (aant. 1.7) en de internationale gegevensverstrekking (aant. 1.8). Bij de toepassing van artikel 52a van de AWR spelen de beginselen van behoorlijk bestuur een belangrijke rol (aant. 1.11). In aant. 1.17 worden in artikel 52a gebezigde begrippen behandeld die elders zijn gedefinieerd. Aant. 1.20 en 1.21 gaan in op de evaluatie van de door artikel 52a van de AWR geboden rechtsbescherming.
2. Wanneer kan een informatiebeschikking worden vastgesteld? (aant. 2)
Aant. 2 behandelt artikel 52a, eerste lid, dat de inspecteur de mogelijkheid geeft om bij voor bezwaar vatbare beschikking (informatiebeschikking) vast te stellen dat aan bepaalde informatie- en administratieverplichtingen niet is voldaan. Hierdoor kan de rechtmatigheid van de medewerkingsvorderingen ter toetsing aan de rechter worden voorgelegd.
3. Wordt de aanslagtermijn verlengd door de informatiebeschikking? (aant. 3)
Aant. 3 gaat in op de bepaling die regelt dat de periode voor het opleggen van de aanslag niet kan verstrijken door de lange duur van de beroepsprocedure over de informatiebeschikking.
4. Wanneer kan omkering en verzwaring van de bewijslast worden toegepast? (aant. 4)
Aant. 4 behandelt de voorziening op basis waarvan het rechtsmiddel omkering en verzwaring niet kan worden toegepast voordat de informatiebeschikking onherroepelijk is geworden.
5. Hoe is de relatie tussen de dwangsomprocedure en de informatiebeschikking? (aant. 5)
Aant. 5 stelt de dwangsomregeling aan de orde. De inspecteur kan een kort gedingprocedure voor de burgerlijke rechter voeren ingeval medewerking wordt geweigerd. Dit staat los van de informatiebeschikking.
Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.
Vakstudie Algemeen Deel, art. 52a AWR, aant. 1.1
Aant. 1.1 Inleiding
Actueel t/m 03-04-2026
03-04-2026, het commentaar is bijgewerkt t/m BNB 2026/45 en V-N 2026/12.24.
01-07-2011 tot: -
Vakstudie Algemeen Deel, art. 52a AWR, aant. 1.1
Fiscaal bestuursrecht / Informatieverplichting
Fiscaal bestuursrecht / Algemeen
Algemene wet inzake rijksbelastingen artikel 52a
Beschouwing
Artikel 52a van de AWR bevat een belangrijke waarborg tegen het overschrijden van controlebevoegdheden door de Belastingdienst. Het artikel verplicht de inspecteur tot het afgeven van een voor bezwaar en beroep vatbare informatiebeschikking als hij het instrument van omkering en verzwaring wil toepassen ingeval belastingplichtige zijn informatie- en/of administratieplichten niet nakomt.
Wat vindt u in de Vakstudie?
1. De geschiedenis en achtergrond van artikel 52a van de AWR (aant. 1)
Aant. 1 bevat een behandeling van de algemene aspecten, zoals een overzicht van de parlementaire behandeling (aant. 1.2). Na een overzicht van de literatuur over artikel 52a van de AWR (aant. 1.3) , wordt aandacht besteed aan doel en strekking van het artikel (aant. 1.4). Artikel 52a staat niet op zichzelf. De bepaling heeft nauwe relaties met andere bepalingen in de AWR. Zie voor de uitwerking van deze relaties aant. 1.6. Er is ook een relatie met het EU-recht (aant. 1.7) en de internationale gegevensverstrekking (aant. 1.8). Bij de toepassing van artikel 52a van de AWR spelen de beginselen van behoorlijk bestuur een belangrijke rol (aant. 1.11). In aant. 1.17 worden in artikel 52a gebezigde begrippen behandeld die elders zijn gedefinieerd. Aant. 1.20 en 1.21 gaan in op de evaluatie van de door artikel 52a van de AWR geboden rechtsbescherming.
2. Wanneer kan een informatiebeschikking worden vastgesteld? (aant. 2)
Aant. 2 behandelt artikel 52a, eerste lid, dat de inspecteur de mogelijkheid geeft om bij voor bezwaar vatbare beschikking (informatiebeschikking) vast te stellen dat aan bepaalde informatie- en administratieverplichtingen niet is voldaan. Hierdoor kan de rechtmatigheid van de medewerkingsvorderingen ter toetsing aan de rechter worden voorgelegd.
3. Wordt de aanslagtermijn verlengd door de informatiebeschikking? (aant. 3)
Aant. 3 gaat in op de bepaling die regelt dat de periode voor het opleggen van de aanslag niet kan verstrijken door de lange duur van de beroepsprocedure over de informatiebeschikking.
4. Wanneer kan omkering en verzwaring van de bewijslast worden toegepast? (aant. 4)
Aant. 4 behandelt de voorziening op basis waarvan het rechtsmiddel omkering en verzwaring niet kan worden toegepast voordat de informatiebeschikking onherroepelijk is geworden.
5. Hoe is de relatie tussen de dwangsomprocedure en de informatiebeschikking? (aant. 5)
Aant. 5 stelt de dwangsomregeling aan de orde. De inspecteur kan een kort gedingprocedure voor de burgerlijke rechter voeren ingeval medewerking wordt geweigerd. Dit staat los van de informatiebeschikking.