Rb. Amsterdam, 03-02-2021, nr. AWB - 19 , 4243

Bestuursrecht

zaaknummer: AMS 19/4243

(gemachtigde: mr. G.L.M. Teeuwen),

en

het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam, verweerder

(gemachtigden: mr. M. Kappelhof, mr. R. Nomden)

1. De rechtbank stelt [eiseres] (eiseres) niet in het gelijk. De gemeente mocht aan eiseres een last onder dwangsom opleggen, omdat zij zich met haar kroegentochten niet hield aan de nieuwe regels voor rondleidingen. De rechtbank legt hieronder uit hoe zij tot dit oordeel is gekomen.

Samengevat voert eiseres aan dat zij artikel 2.50, eerste lid, aanhef en onder a, van de APV niet heeft overtreden. Dit artikel ziet niet op de kroegentochten die eiseres organiseert, maar op het werven van klanten op de openbare weg. Verder is het organiseren van een kroegentocht iets anders dan het geven van een rondleiding, zodat eiseres niet onder het beleid valt, zoals dat gold op het moment van het bestreden besluit. Kroegentochten vinden voornamelijk binnen plaats en de deelnemers gaan direct van kroeg naar kroeg, zonder te stoppen en naar een verhaal te luisteren. Eiseres verwijst in dit kader naar de uitleg van de hoger beroepsrechter in een zaak die ook over dit artikel gaat.3.In die zaak oordeelde de hoger beroepsrechter dat het aanbieden van deelfietsen via een app geen overtreding oplevert van artikel 2.50, eerste lid, van de APV. Verder verwijst eiseres naar het nieuwe artikel 2:16b van de APV dat in werking is getreden in april 2019. De gemeenteraad erkent hiermee impliciet dat artikel 2.50, eerste lid, van de APV niet ziet op een verbod op rondleidingen voor vijf of meer personen. Anders was dit nieuwe artikel niet nodig geweest.

Eiseres is doorgegaan met haar bedrijfsvoering, maar dan op een andere manier. De deelnemers gaan zonder begeleider en met een kaart van kroeg naar kroeg. Op deze manier is er geen sprake van een rondleiding met gids en is er geen strijdigheid meer met de regels van de gemeente. Hierdoor is er echter meer kans op overlast dan wanneer er een begeleider meegaat, die er op toeziet dat er geen overlast wordt veroorzaakt. Doordat de gemeente vasthoudt aan haar regels ten opzichte van eiseres, bereikt zij dus het omgekeerde van wat zij wil bereiken.

Eiseres voert daarnaast aan dat het ontheffingsstelsel in strijd is met het in de Dienstenrichtlijn neergelegde recht op vrij ondernemerschap. Verder is de last onder dwangsom opgelegd in strijd met het vertrouwensbeginsel. Eiseres organiseerde al jaren kroegentochten en had daarover afspraken gemaakt met de gemeente en de politie. Er waren geen klachten over het bedrijf van eiseres. De gemeente heeft verder aan eiseres geen overgangstermijn gegeven en heeft het financiële belang van eiseres onvoldoende meegewogen. De gemeente had eiseres ten slotte financieel moeten compenseren.

De kroegentochten vielen onder de verbodsbepaling in de APV

Anders dan eiseres aanvoert, oordeelt de rechtbank dat het organiseren van kroegentochten met een gids wel onder de verbodsbepaling van artikel 2.50, eerste lid, aanhef en onder a, van de APV valt. In het artikel staat dat het verboden is op of aan de weg tegen betaling diensten aan te bieden of te verlenen voor een werkzaamheid zoals gids. Bij de kroegentochten van eiseres leidde een gids een groep toeristen van de ene kroeg naar de andere kroeg door de stad. De rechtbank oordeelt dat deze activiteit onder het begrip gidsen valt. Het gaat om een dienst die werd aangeboden in de openbare ruimte. De dienst die verleend wordt, is het gidsen van de ene kroeg naar de volgende, zodat artikel 2.50, eerste lid, van de APV van toepassing is. Het klopt dat er ook andere manieren van gidsen zijn, waarbij toeristen bijvoorbeeld een rondleiding met verhaal krijgen door de stad. Dat er verschillende manieren van gidsen zijn, maakt echter niet dat de kroegentochten van eiseres niet zien op het gidsen van toeristen.

De uitleg van de hoger beroepsrechter in de uitspraak waar eiseres naar verwees, maakt niet dat de rechtbank anders naar de zaak van eiseres kijkt.4.De hoger beroepsrechter oordeelde in die zaak alleen dat artikel 2.50, eerste lid, van de APV ook ziet op het voorkomen dat voorbijgangers in de openbare ruimte bij verrassing allerlei diensten, zoals schoenpoetsen, worden aangeboden. De hoger beroepsrechter oordeelde niet dat dit artikel uitsluitend ziet op het bij verrassing aanbieden van diensten.

Eiseres voert aan dat de gemeente impliciet erkent dat haar kroegentochten niet vallen onder artikel 2.50, eerste lid, aanhef en onder a, van de APV doordat zij in 2019 het nieuwe artikel 2.16b opnam in de APV. Hierin staat dat de burgemeester in het belang van onder meer de leefbaarheid of ter bestrijding van overlast in bepaalde perioden of gebieden een verbod kan instellen op het rondleiden van vijf of meer personen op of aan de weg. De gemeente legde op de zitting uit dat dit artikel is opgenomen om de burgemeester de bevoegdheid te geven om gebieden of perioden aan te wijzen waar helemaal geen rondleidingen met meer dan vier persoenen mogen worden gehouden. Dit artikel heeft dus een hele andere strekking. Uit het opnemen van dit artikel in de APV kan niet worden afgeleid dat de kroegentochten van eiseres niet onder artikel 2.50, eerste lid, aanhef en onder a, van de APV vallen.

De gemeente heeft de vrijheid om keuzes te maken die bepaalde belangen dienen

De rechtbank begrijpt dat eiseres de manier waarop zij kroegentochten organiseerde in Amsterdam graag wilde voortzetten. Het is echter een bevoegdheid van de gemeente om de wijze van handhaving van artikel 250, eerste lid aanhef en onder a, van de APV neer te leggen in beleidsregels. De beleidsregels vindt de rechtbank niet onredelijk. Bij de keuzes die de gemeente maakt, moet zij rekening houden met verschillende belangen. In dit geval vond de gemeente de druk op de schaarse openbare ruimte die toeneemt in het Wallengebied en de overlast die dit geeft voor bewoners en ondernemers zwaarder wegen dan de belangen van ondernemers als eiseres (ook al hielden die zich aan de regels en deden zij hun best om overlast te voorkomen). Daarbij is van belang dat de kroegentochten van eiseres op een andere manier toch door kunnen gaan: zonder een gids, maar met een app.

De overige beroepsgronden van eiseres

Anders dan eiseres aanvoert oordeelt de rechtbank dat er geen sprake is van strijd met het vertrouwensbeginsel. Een beroep op het vertrouwensbeginsel slaagt in de rechtspraak niet zo snel.5.Er is in deze zaak niet gebleken dat er van de zijde van de gemeente concrete toezeggingen zijn gedaan, waaruit eiseres had kunnen afleiden dat zij haar bedrijf altijd zou kunnen voortzetten. De concrete afspraken die eiseres in de loop van de tijd met de gemeente en de politie heeft gemaakt, kunnen niet als zulke toezeggingen worden gekwalificeerd.

De rechtbank oordeelt anders dan eiseres aanvoert, dat de gemeente niet verplicht was haar een langere begunstigingstermijn te geven zodat zij zich goed kon voorbereiden op de nieuwe situatie. Allereerst is het nieuwe beleid gefaseerd ingevoerd en kwam het dus niet uit de lucht vallen. Er is een inspraakronde geweest en aan eiseres is een brief gestuurd over het nieuwe beleid. Verder heeft eiseres het voornemen van de gemeente om een last onder dwangsom op te leggen, gekregen op [datum 2] en is het primaire besluit op [datum 3] genomen, zodat zij ook hier nog enige tijd had om haar werkzaamheden aan te passen. Verder volgt uit vaste rechtspraak van de hoger beroepsrechter dat de vraag of een begunstigingstermijn lang genoeg is ervan afhangt of de overtreder binnen de gestelde termijn aan de last kan voldoen. Gesteld noch gebleken is dat eiseres niet binnen die termijn aan de last kon voldoen. Daarbij is het niet relevant of de begunstigingstermijn vanuit een bedrijfseconomisch opzicht zo gunstig mogelijk is.6.

Ter zitting heeft eiseres toegelicht dat het eisen van een ontheffing in strijd is met de Dienstenrichtlijn, met name omdat er geen dwingende reden van algemeen belang is om een ontheffingsstelsel in te voeren. De rechtbank oordeelt met de gemeente dat er wel degelijk een dwingende reden van algemeen belang was, namelijk het terugdringen van overlast, verkeersonveiligheid en onveiligheid voor bewoners en bezoekers van het Wallengebied. De conclusie is dat er geen strijd is met de Dienstenrichtlijn. Voor een uitgebreide motivering verwijst de rechtbank naar de uitspraak ECLI:NL:RBAMS:2019:9755.

Wat betreft het betoog van eiseres dat zij recht heeft op nadeelcompensatie, overweegt de rechtbank dat zij hierover niet kan oordelen zonder een besluit van de gemeente daarover.

6. Omdat de rechtbank eiseres niet in het gelijk stelt, heeft zij geen recht op een vergoeding van de kosten die zij maakte voor deze procedure .

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.

Deze uitspraak is gedaan door mr. R.B. Kleiss, rechter, in aanwezigheid van

mr. A. Teggelaar, griffier.

griffier

rechter

(niet aanwezig om te tekenen)

Partijen kunnen tegen deze uitspraak binnen zes weken na verzending van de uitspraak hoger beroep instellen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, postbus 20019 2500 EA Den Haag. Burgers kunnen ook digitaal hoger beroep instellen (www.raadvanstate.nl).

Als hoger beroep is ingesteld, kunnen partijen bij de voorzieningenrechter van de hogerberoepsrechter verzoeken om het treffen van een voorlopige voorziening.7.Aan het instellen van hoger beroep en het indienen van een voorlopige voorziening zijn kosten verbonden.