CBb, 24-03-2010, nr. AWB 09/149

Appellante heeft bij brief van 27 januari 2009, bij het College op dezelfde dag per fax binnengekomen, beroep ingesteld tegen een besluit van verweerder van 19 december 2008.

Bij dit besluit heeft verweerder beslist op het bezwaar van appellante tegen een besluit van 7 mei 2008, waarbij verweerder de aanvraag bedrijfstoeslag voor het jaar 2007 van appellante op grond van de Regeling GLB-inkomenssteun 2006 (hierna: de Regeling) heeft afgewezen.

Bij brief van 2 maart 2009 heeft appellante de gronden van haar beroep aangevuld.

Bij brief van 27 april 2009 heeft verweerder een verweerschrift ingediend en de op de zaak betrekking hebbende stukken overgelegd.

Bij brief van 8 juni 2009 heeft appellante de gronden van haar beroep nader aangevuld.

Op 10 februari 2010 heeft het onderzoek ter zitting plaatsgehad, waarbij appellante, vergezeld van haar gemachtigde, is verschenen. Verweerder werd ter zitting vertegenwoordigd door zijn gemachtigden.

Verordening (EG) nr. 1782/2003 van de Raad van 29 september 2003 tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor regelingen inzake rechtstreekse steunverlening in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en tot vaststelling van bepaalde steunregelingen voor landbouwers luidt voorzover en ten tijde hier van belang:

“Artikel 22

Steunaanvragen

De verzamelaanvraag wordt in de periode van 1 april tot en met 15 mei ingediend bij DR.

(…)”

Bij het bestreden besluit heeft verweerder het bezwaar van appellante ongegrond verklaard. Daartoe heeft hij, samengevat, het volgende overwogen.

Appellante heeft pas bij brief van 9 september 2007 aangegeven dat zij uitbetaling van toeslagrechten wenst. Dit betekent dat haar aanvraag bedrijfstoeslag niet is ingediend vóór afloop van de indieningstermijn en ook niet vóór het verstrijken van de zogenoemde kortingsperiode op 26 juni 2007. Verweerder was derhalve gehouden de aanvraag op grond van artikel 21, eerste lid, laatste volzin, van Verordening (EG) nr. 796/2004 af te wijzen.

Appellante heeft in de Gecombineerde opgave aangegeven dat zij geen uitbetaling van haar toeslagrechten wenst. Op het overzicht gewaspercelen heeft zij bij geen van haar percelen vermeld dat deze voor uibetaling van toeslagrechten kunnen worden benut. Daarmee blijkt uit de Gecombineerde opgave niet dat een aanvraag bedrijfstoeslag is gedaan. Gelet op de bewoordingen van artikel 19 van Verordening (EG) nr. 796/2004 kan, nu er geen aanvraag voor ligt, dus geen sprake zijn van een kennelijke fout.

Pas met de brief van 9 september 2007 heeft appellante te kennen gegeven dat zij tengevolge van overmacht in de Gecombineerde opgave per abuis heeft vermeld dat zij geen uitbetaling van haar toeslagrechten wenste. Verweerder wijst er op dat appellante de aanwezigheid van overmacht ingevolge artikel 72 van Verordening (EG) nr. 796/2004 binnen 10 werkdagen na het intreden daarvan had moeten melden. Aan deze voorwaarde heeft zij niet voldaan.

Overigens kan het beroep op overmacht ook niet slagen omdat gebleken is dat appellante reeds vanaf 2005 geconfronteerd werd met spanningen. Verweerder meent dat appellante derhalve reeds eerder voorzieningen had kunnen treffen om de negatieve effecten van haar psychische toestand voor haar bedrijfsvoering zo veel mogelijk te voorkomen. Door tijdig hulp te vragen had zij kunnen voorkomen dat bij het invullen van de Gecombineerde opgave uitgegaan werd van de onjuiste veronderstelling dat zij niet over toeslagrechten beschikte.

Dat de toeslagrechten uit de nationale reserve van appellante zullen vervallen als deze niet worden benut vloeit rechtstreeks voort uit de toepasselijke Europese regelgeving. Het beroep dat appellante in dit verband op het evenredigheidsbeginsel doet kan, nu er geen ruimte is voor een belangenafweging, niet slagen.

Appellante meent dat haar onjuiste veronderstelling dat zij niet over toeslagrechten beschikte, waardoor zij in de Gecombineerde opgave aangaf geen uitbetaling van toeslagrechten te willen, is terug te voeren op overmacht. Ten bewijze daarvan heeft zij een verklaring van haar huisarts overgelegd.

Dat appellante het beroep op overmacht binnen tien werkdagen had moeten melden miskent dat appellante aanvankelijk niet is staat was te herkennen dat haar functioneren negatief beïnvloed werd door haar psychische toestand.

Pas na ontvangst van de bedrijfstoeslag 2006 in augustus 2007 heeft appellante begrepen dat zij wel degelijk over toeslagrechten beschikte. Eerder is dit haar ontgaan door haar slechte fysieke en psychische toestand.

Appellante meent dat het niet laten uitbetalen van toeslagrechten, terwijl men daarover wel beschikt, zodanig onlogisch is dat er sprake is van een kennelijke fout in de aanvraag. In dit verband heeft appellante in haar brief van 8 juni 2009 en ter zitting gewezen op het feit dat verweerder in strijd met artikel 12, eerste lid onder c en het tweede lid, van Verordening (EG) nr. 796/2004 heeft nagelaten op de Gecombineerde opgave informatie te geven over aantal, aard en waarde van de toeslagrechten van appellante. Indien dit wel zou zijn gebeurd had appellante zich gerealiseerd dat haar veronderstelling dat zij niet over toeslagrechten beschikte onjuist was.

Nu de toeslagrechten uit de nationale reserve in 2007 niet benut zullen worden komen deze te vervallen. Voor appellante betekent dit, naar ter zitting is aangevoerd, een onevenredig zware financiële klap.

Appellante heeft in de Gecombineerde opgave aangegeven dat zij geen uitbetaling van toeslagrechten wenst. Daarnaast heeft zij op het Overzicht gewaspercelen bij haar beide percelen niet vermeld dat zij deze voor uitbetaling van toeslagrechten wenst te benutten. Pas bij brief van 9 september 2007 heeft zij aangegeven dat zij haar toeslagrechten wel wenst te verzilveren.

Daarmee staat vast dat door haar binnen de op 15 mei 2007 verstreken indieningstermijn geen aanvraag bedrijfstoeslag is ingediend. Eveneens is dit niet gebeurd binnen de zogenoemde kortingstermijn die op 26 juni 2007 eindigde.

Verweerder was derhalve gehouden de aanvraag af te wijzen ingevolge artikel 21, eerste lid, laatste zin, van Verordening (EG) nr. 796/2004.

Dit zou slechts anders zijn indien het niet tijdig aanvragen van bedrijfstoeslag te wijten zou zijn aan overmacht.

Appellante heeft in dit verband aangevoerd dat zij sinds 2005 lijdt aan spanningen. Het College stelt vast dat appellante door verweerder bij brief van 8 januari 2007 is meegedeeld dat haar naar aanleiding van haar verzoek om vaststelling van toeslagrechten uit de nationale reserve 8,87 toeslagrechten uit de nationale reserve met een totale waarde van

€ 40.083,01 zullen worden toegekend. Vervolgens heeft verweerder dit nog eens bevestigd bij besluit van 22 januari 2007. Appellante heeft niet gesteld dat deze stukken haar nimmer hebben bereikt, zodat ervan kan worden uitgegaan dat appellante de betreffende brieven heeft ontvangen.

Ten tijde van het indienen van de Gecombineerde opgave, op 14 mei 2007, had appellante derhalve kunnen weten dat zij wel degelijk over toeslagrechten uit de nationale reserve beschikte.

Met betrekking tot het beroep op overmacht overweegt het College vervolgens het volgende.

Volgens vaste rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen (zie onder meer het arrest van 11 juli 2002, Käserei Champignon Hofmeister GmbH & Co. KG, C-210/00, Jur. I-6453, punt 79) moet het begrip overmacht inzake landbouwverordeningen aldus worden uitgelegd, dat het inhoudt dat zich abnormale en onvoorzienbare omstandigheden hebben voorgedaan, die vreemd zijn aan degene die zich erop beroept, en waarvan de gevolgen in weerwil van alle mogelijke voorzorgen niet hadden kunnen worden vermeden.

Naar het oordeel van het College is appellante er niet in geslaagd aannemelijk te maken dat zij niet in staat was om voorzieningen te treffen ten einde te waarborgen dat haar normale bedrijfsuitoefening (waaronder het invullen van steunaanvragen) niet negatief zou worden beïnvloed door haar sinds 2005 bestaande psychische problemen. Dit had redelijkerwijs wel van haar mogen worden verwacht. Zo had het op haar weg gelegen om deskundige hulp in te schakelen bij het doornemen van haar door verweerder toegezonden stukken en had zij hulp kunnen vragen bij het invullen van haar Gecombineerde opgave. Het beroep op overmacht kan derhalve ingevolge deze vaste jurisprudentie van het Hof niet slagen.

Appellante beroept zich op een kennelijke fout in de op 14 mei 2005 bij verweerder digitaal ingediende Gecombineerde opgave, in die zin dat duidelijk moet zijn geweest dat wel beoogd is het gebruik van de toeslagrechten te vragen. Naar het oordeel van het College is dit geenszins duidelijk nu appellante uitdrukkelijk heeft aangegeven geen uitbetaling van toeslagrechten te wensen. Daarnaast ziet zij er aan voorbij, dat de vraag of sprake is van een kennelijke fout als bedoeld in artikel 19 van Verordening (EG) nr. 796/2004, gelet op de bewoordingen van dat artikel, eerst aan de orde is als een steunaanvraag is ingediend.

Nu met de door verweerder ontvangen Gecombineerde opgave geen steunaanvraag is gedaan, is ingevolge vaste jurisprudentie (zie onder meer de uitspraak van het College van 1 juli 2009 <www.rechtspraak.nl>, LJN: BJ2431) voor de beoordeling of sprake is van een kennelijke fout als bedoeld in artikel 19 van Verordening (EG) nr. 796/2004 in die Gecombineerde opgave geen plaats.

Verweerder heeft, in afwijking van het bepaalde in artikel 12, tweede lid, van Verordening (EG) nr. 796/2004, er voor gekozen de landbouwers op aparte overzichten - en dus niet op de Gecombineerde opgave - te informeren omtrent de toeslagrechten die zij kunnen verzilveren. Het College is echter niet gebleken dat die omstandigheid aan het doen van een tijdige aanvraag in de weg heeft gestaan. Appellante had immers door de onder 5.2 van deze uitspraak vermelde mededeling van verweerder en het besluit vaststelling toeslagrechten van 22 januari 2007 redelijkerwijs op de hoogte kunnen zijn van het feit dat zij over toeslagrechten met voorwaarden van de nationale reserve beschikte.

Het betoog van appellante dat zij door het vervallen van de toeslagrechten wegens het niet benutten ervan onevenredig zwaar wordt getroffen, hetgeen is opgevat als een beroep op het evenredigheidsbeginsel, zoals opgenomen in artikel 3:4 van de Awb, kan niet slagen.

De belangenafweging die in dit verband dient plaats te vinden wordt ingevolge het eerste lid van dit artikel beperkt voorzover dit voortvloeit uit een wettelijk voorschrift. Zoals hiervoor is overwogen was verweerder op grond van de toepasselijke Europese regels gehouden de aanvraag af te wijzen nu deze te laat werd ingediend en niet gebleken is dat dit te wijten is aan overmacht. Artikel 42, achtste lid, tweede volzin, van Verordening (EG) nr. 1782/2003 schrijft dwingend voor dat een toeslagrecht uit de nationale reserve dat niet ieder jaar wordt gebruikt onmiddellijk vervalt aan de nationale reserve.

Het voorgaande leidt tot de slotsom dat het beroep ongegrond dient te worden verklaard.

Het College ziet geen aanleiding voor een proceskostenveroordeling op de voet van artikel 8:75 van de Algemene wet bestuursrecht.

Het College verklaart het beroep ongegrond.

Aldus gewezen door mr. C.J. Waterbolk, in tegenwoordigheid van mr. F.W. du Marchie Sarvaas als griffier, en uitgesproken in het openbaar op 24 maart 2010.

w.g. C.J. Waterbolk w.g. F.W. du Marchie Sarvaas