Einde inhoudsopgave
Verhandelbare emissierechten in broeikasgassen (SteR nr. 34) 2017/5.2.2
5.2.2 Het openen van een (handels)rekening in het register
mr. T.J. Thurlings, datum 01-08-2017
- Datum
01-08-2017
- Auteur
mr. T.J. Thurlings
- JCDI
JCDI:ADS610638:1
- Vakgebied(en)
Energierecht / Algemeen
Voetnoten
Voetnoten
Bijvoorbeeld de ESD-nalevingsrekening, artikel 9 jo bijlage I Verordening (EU) 389/2013. Voor het overige wordt in dit hoofdstuk met ‘emissierechten’ de ETS-emissierechten bedoeld. Waar regelgeving specifiek op luchtvaartemissierechten van toepassing is, wordt dit aangegeven door het begrip luchtvaartemissierecht expliciet te gebruiken.
Artikel 16 Verordening (EU) 389/2013 jo artikel 9 lid 2 jo Bijlage I Verordening (EU) 389/2013.
Artikel 17 Verordening (EU) 389/2013 jo artikel 9 lid 2 jo Bijlage I Verordening (EU) 389/2013.
Artikel 18 Verordening (EU) 389/2013 jo artikel 9 lid 2 jo Bijlage I Verordening (EU) 389/2013.
Artikel 19 lid 2 jo artikel 3 onder g) Richtlijn ETS. Tevens artikel 18 jo bijlage IV Verordening (EU) 389/2013. Dit volgt wat betreft de Verordening uit het feit dat Bijlage IV voor rechtspersonen aanvullende vereisten stelt. Bovendien kan het een en ander worden afgeleid uit artikel 3 aanhef en onder 1 Verordening (EU) 389/2013.
Het onderdeel ‘betrokken’, in de Engelse taalversie ‘relevant’ duidt er mijns inziens op dat slechts de nationale administrateur van de lidstaat waarin de installatie is gevestigd bevoegd is een exploitanttegoedrekening te openen. Steun hiervoor is te vinden in artikel 35 lid 2 Verordening (EU) 389/2013, dat de nationale administrateur in beginsel de bevoegdheid geeft emissiegegevens van de installatie in het register te registreren.
Artikel 16 lid 1 Verordening (EU) 389/2013.
Artikel 24 lid 1 jo artikel 23 Verordening (EU) 389/2013.
Artikel 16 lid 2 Verordening (EU) 389/2013. Hoewel dit artikel het niet expliciet toestaat deze termijn te verlengen, kan een mogelijkheid voor een verlenging van de beslistermijn met ten hoogste 20 extra dagen voor de nationale administrateur worden afgeleid uit artikel 24 lid 3 Verordening (EU) 389/2013, voor zover het de goedkeuring van de gemachtigde vertegenwoordigers betreft.
Naar analogie: ABRvS 26 april 2006, ECLI:NL:RVS:2006:AY5065, r.o. 2.7 en ABRvS 20 augustus 2010, ECLI:NL:RVS:2010:BN4928, 2.3.1. Immers, uit de Verordening valt niet af te leiden dat de nationale administrateur na het verstrijken van deze termijn niet meer bevoegd zou zijn een beslissing op de aanvraag te nemen.
Artikel 22 lid 2 Verordening (EU) 389/2013. De regeling van artikel 4: 5 lid 1 onder a en c Awb - het buiten behandeling laten van de aanvraag vanwege het ontbreken van (wettelijk vereiste) gegevens - kan hier geen toepassing vinden. Immers, de Verordening is van hogere orde dan artikel 4: 5 Awb en werkt rechtstreeks door in de Nederlandse rechtsorde (artikel 288 VwEU). De Verordening verplicht in het geval van het ontbreken van gegevens tot de weigering een rekening te openen, de aanvraag mag dus niet buiten behandeling worden gelaten.
Artikel 22 lid 3 Verordening (EU) 389/2013.
Het onderdeel ‘betrokken’, in de Engelse taalversie ‘relevant’ duidt er mijns inziens op dat slechts de nationale administrateur van de administrerende lidstaat bevoegd is een exploitanttegoedrekening te openen. Steun hiervoor is te vinden in artikel 35 lid 2 Verordening (EU) 389/2013, die de nationale administrateur in beginsel de bevoegdheid geeft emissiegegevens van de vliegtuigexploitant in het register te registreren.
Artikel 17 lid 1 Verordening (EU) 389/2013.
Artikel 17 lid 2 Verordening (EU) 389/2013.
Artikel 17 lid 3 Verordening (EU) 389/2013.
Dit cijfer geeft aan of en in hoeverre een (vliegtuig)exploitant zijn inleverplicht naleeft. Meer hierover in paragraaf 5.2.9.
Artikel 17 lid 4 jo Artikel 24 lid 1 jo artikel 23 Verordening (EU) 389/2013.
Artikel 17 lid 4 Verordening (EU) 389/2013. De beoordelingstermijn voor de beoordeling van de voorgestelde (toegevoegde) gemachtigde vertegenwoordigers bedraagt 20 werkdagen, met een eventuele verlenging met 20 extra werkdagen (artikel 24 lid 3 Verordening (EU) 389/2013).
Naar analogie: ABRvS 26 april 2006, ECLI:NL:RVS:2006:AY5065, r.o. 2.7 en ABRvS 20 augustus 2010, ECLI:NL:RVS:2010:BN4928, r.o. 2.3.1. Immers, uit de Verordening valt niet af te leiden dat de nationale administrateur na het verstrijken van deze termijn niet meer bevoegd zou zijn een beslissing op de aanvraag te nemen.
Er bestaat wel een verschil tussen beide rekeningen, aangezien de handelsrekening meer toegespitst is op de handel. Daardoor gelden er bijvoorbeeld bij transacties andere regels. Het een en ander wordt in paragraaf 5.2.4 uitgewerkt.
Artikel 18 lid 1 Verordening (EU) 389/2013.
Artikel 18 lid 4 jo Artikel 24 lid 1 jo artikel 23 Verordening (EU) 389/2013.
Artikel 18 lid 4 Verordening (EU) 389/2013. Hoewel dit artikel het niet expliciet toestaat deze termijn te verlengen, kan een mogelijkheid voor een verlenging van de beslistermijn met ten hoogste 20 extra dagen voor de nationale administrateur worden afgeleid uit artikel 24 lid 3 Verordening (EU) 389/2013, voor zover het de goedkeuring van de gemachtigde vertegenwoordigers betreft.
Naar analogie: ABRvS 26 april 2006, ECLI:NL:RVS:2006:AY5065, r.o. 2.7 en ABRvS 20 augustus 2010, ECLI:NL:RVS:2010:BN4928, r.o. 2.3.1. Immers, uit de Verordening valt niet af te leiden dat de nationale administrateur na het verstrijken van deze termijn niet meer bevoegd zou zijn een beslissing op de aanvraag te nemen.
Bijvoorbeeld een wijziging in de adresgegevens van de rekeninghouder (zie Bijlage III, tabel III-1 Verordening (EU) 389/2013).
Artikel 25 lid 1 Verordening (EU) 389/2013.
Artikel 25 lid 2 Verordening (EU) 389/2013.
Artikel 25 lid 3 Verordening (EU) 389/2013. Zie voor een uitgebreide behandeling van het rechtsbeschermingssysteem inzake het ETS: hoofdstuk 6.
Artikel 25 lid 4 Verordening (EU) 389/2013.
Artikel 25 leden 5 en 6 Verordening (EU) 389/2013.
Artikel 34 lid 2 aanhef en onder e jo lid 5 Verordening (EU) 389/2013.
Immers, transacties worden geïnitieerd door gemachtigde vertegenwoordigers. Zie hierover ara raaf 5 2 4
Artikel 33 lid 1 Verordening (EU) 389/2013, zie hierover: paragraaf 5.2.10.
Artikel 25 lid 7 Verordening (EU) 389/2013.
Artikel 25 lid 8 Verordening (EU) 389/2013. Door de schorsing en de opvolgende verwijdering kan de (toegevoegd) gemachtigde vertegenwoordiger geen handelingen meer ten aanzien van die rekening verrichten. Zie voor de handelingen van (toegevoegd) gemachtigde vertegenwoordigers in het kader van transacties: par. 5.2.4.
Artikel 25 lid 9 Verordening (EU) 389/2013.
Artikel 25 lid 10 Verordening (EU) 389/2013. Er vindt geen andere wijziging van de voor het beheer van de rekening verantwoordelijke lidstaat plaats dan overeenkomstig artikel 25 lid 10 Verordening (EU) 389/2013, dit volgt uit lid 11 van dat artikel.
Het EU-register kent verschillende soorten rekeningen. Niet elk type rekening is echter voor handel bestemd.1 Bovendien kunnen op bepaalde rekeningen geen ETS-emissierechten worden gehouden.2 De rekeningen die emissierechten kunnen bevatten, en waar vanaf tevens gehandeld kan worden zijn:
Exploitanttegoedrekening (kan echter geen luchtvaartemissierechten bevatten);3
Vliegtuigexploitanttegoedrekening;4
Persoonstegoedrekening;
Handelsrekening.5
Een persoonstegoedrekening en handelsrekening moeten door iedere (rechts) persoon geopend kunnen worden.6 De aanvraagprocedures worden hier kort uiteengezet.
Exploitanttegoedrekening
De exploitanttegoedrekening is een rekening die voor een exploitant van een installatie, voor iedere installatie, aangevraagd moet worden, binnen een periode van 20 werkdagen na de inwerkingtreding van de broeikasgasemissievergunning. De aanvraag moet worden ingediend door de exploitant, of de bevoegde autoriteit, bij de betrokken nationale administrateur.7 Bij de aanvraag dienen de in bijlage IV Verordening (EU) 389/2013 omschreven gegevens te worden verstrekt.8 Tevens dient bij de aanvraag een aantal gemachtigde en eventueel toegevoegde gemachtigde vertegenwoordigers te worden voorgedragen overeenkomstig artikel 23 Verordening (EU) 389/2013.9 Hiertoe dienen de gegevens die door de nationale administrateur vereist worden, te worden verstrekt. Dit zijn tenminste de gegevens die op Bijlage VIII Verordening (EU) 389/2013 vermeld staan. Artikel 23 schrijft hierbij voor dat er ten minste twee gemachtigde vertegenwoordigers nodig zijn voor een exploitanttegoedrekening.
Vervolgens dient de nationale administrateur binnen een periode van 20 werkdagen voor iedere installatie van de exploitant, een exploitanttegoedrekening te openen, of de opening overeenkomstig artikel 22 Verordening (EU) 389/2013 te weigeren.10
Aan de overschrijding van deze termijn wordt overigens naar de letter van de Verordening voor de nationale administrateur geen gevolgen verbonden. Naar Nederlands recht zal het hier gaan om een termijn van orde.11 Wel zal een exploitant die geconfronteerd wordt met een termijnoverschrijding door de nationale administrateur de ingebrekestellingsprocedure van paragraaf 4.1.3.2 Awb ter beschikking staan, alsmede de mogelijkheid tot het instellen van beroep wegens het niet tijdig beslissen.12
Weigeringsgronden voor het openen van de rekening zijn:
‘a) als de verstrekte gegevens en documenten onvolledig, verouderd of anderszins onnauwkeurig of onjuist zijn;
b) als tegen de aspirant-rekeninghouder of, als het om een rechtspersoon gaat, een van de directeuren van de aspirant-rekeninghouder, een onderzoek loopt of als de persoon in kwestie in de voorbije vijf jaar is veroordeeld wegens fraude met emissierechten of Kyoto-eenheden, witwassen van geld, financiering van terrorisme of andere ernstige strafbare feiten waarvoor de rekening als instrument kan dienen;
c) als de nationale administrateur goede redenen heeft om aan te nemen dat de rekeningen kunnen worden gebruikt voor fraude met emissierechten of Kyoto-eenheden, witwassen van geld, financiering van terrorisme of andere ernstige strafbare feiten;
d) om in de nationale wetgeving genoemde redenen.’13
Tegen de weigering een exploitanttegoedrekening te openen kan bezwaar worden gemaakt bij de naar nationaal recht aangewezen desbetreffende autoriteit,14 die vervolgens de opdracht kan geven aan de nationale administrateur de rekening alsnog te openen, dan wel de weigering te bevestigen. Voor een verdere uitwerking van het systeem van rechtsbescherming zij verwezen naar hoofdstuk 6.
Vliegtuigexploitanttegoedrekening
Een vliegtuigexploitanttegoedrekening is een rekening die voor een vliegtuigexploitant aangevraagd moet worden, binnen een periode van 20 werkdagen na de goedkeuring van het monitoringsplan. De aanvraag moet worden ingediend door de vliegtuigexploitant, of de bevoegde autoriteit, bij de betrokken nationale administrateur.15 Bij de aanvraag dienen de in bijlage VII Verordening (EU) 389/2013 omschreven gegevens te worden verstrekt.16 Per vliegtuigexploitant wordt slechts één vliegtuigexploitanttegoedrekening geopend.17 Indien een vliegtuigexploitant minder dan 243 vluchten in drie opeenvolgende perioden van drie maanden uitvoert, of een uitstoot heeft van minder dan 25000 ton CO2(e) per jaar, mag hij een natuurlijke of rechtspersoon machtigen tot opening van de rekening en het inleveren van emissierechten in het register. De verantwoordelijkheid blijft evenwel bij de vliegtuigexploitant liggen.18 Bijzonder is artikel 17 lid 5, dat ten aanzien van de rekening van vliegtuigexploitanten bepaalt:
‘De status van een vliegtuigexploitanttegoedrekening wordt gewijzigd van “geblokkeerd” naar “open” na de invoering van de geverifieerde emissies overeenkomstig artikel 35, leden 1 tot en met 5, en voor zover het overeenkomstig artikel 37, lid 1, berekende nalevingsstatuscijfer19 groter is dan of gelijk is aan 0. De status van de rekening wordt ook gewijzigd naar ‘open’ op een eerdere datum tussen de datum van opening van de rekening en de datum waarop geverifieerde emissies voor het eerst in het EU-register worden ingevoerd nadat de nationale administrateur van de rekeninghouder een verzoek heeft ontvangen om de rekening te activeren voor handelsdoeleinden, op voorwaarde dat dit verzoek in ieder geval vergezeld gaat van de vereiste elementen zoals bepaald in de technische en gegevensuitwisselingsspecificaties als bedoeld in artikel 105.’
Een vliegtuigexploitanttegoedrekening heeft dus niet reeds bij opening de status ‘open’. Pas wanneer voor het eerst geverifieerde emissies in het register zijn ingevoerd en voldoende emissierechten zijn ingeleverd, wordt de status van de rekening op ‘open’ gezet. Mocht een vliegtuigexploitant voor dat moment al willen handelen in emissierechten, dan kan de vliegtuigexploitant dus een verzoek indienen zijn rekening eerder de status ‘open’ te verlenen.
Ook moet de vliegtuigexploitant, bij de aanvraag, een aantal gemachtigde en eventueel toegevoegde gemachtigde vertegenwoordigers voordragen overeenkomstig artikel 23 Verordening (EU) 389/2013.20 Hiertoe dienen de gegevens die door de nationale administrateur vereist worden, te worden verstrekt. Dit zijn tenminste de gegevens die op Bijlage VIII Verordening (EU) 389/2013 vermeld staan. Artikel 23 schrijft hierbij voor dat er ten minste twee gemachtigde vertegenwoordigers nodig zijn voor een vliegtuigexploitanttegoedrekening. Vervolgens dient de nationale administrateur binnen een periode van 40 werkdagen een vliegtuigexploitanttegoedrekening te openen, of de opening overeenkomstig artikel 22 Verordening (EU) 389/2013 te weigeren.21 Dezelfde weigeringsgronden die reeds bij de exploitanttegoedrekening zijn beschreven, zijn hier van toepassing.
Aan de overschrijding van deze termijn worden overigens naar de letter van de Verordening voor de nationale administrateur geen gevolgen verbonden. Naar Nederlands recht zal het hier gaan om een termijn van orde.22 Wel zal een vliegtuigexploitant die geconfronteerd wordt met een termijnoverschrijding door de nationale administrateur de ingebrekestellingsprocedure van paragraaf 4.1.3.2 Awb ter beschikking staan, alsmede de mogelijkheid tot het instellen van beroep wegens het niet tijdig beslissen.23
Persoonstegoedrekening en handelsrekening
De opening van een persoonstegoedrekening en handelsrekening kunnen door ieder persoon worden aangevraagd. De procedure voor het openen van een persoonstegoedrekening is dezelfde als die voor de handelsrekening.24
Ook de opening van een persoonstegoed- of handelsrekening wordt aangevraagd bij de nationale administrateur. De aspirant-rekeninghouder dient alle gegevens te verstrekken die de nationale administrateur verlangt en die ten minste de in Bijlage IV Verordening (EU) 389/2013 genoemde gegevens bevat.25 Ook hier geldt dat bij de aanvraag, een aantal gemachtigde en eventueel toegevoegde gemachtigde vertegenwoordigers voorgedragen moet worden overeenkomstig artikel 23 Verordening (EU) 389/2013. 26Hiertoe dienen de gegevens die door de nationale administrateur vereist worden, te worden verstrekt. Dit zijn tenminste de gegevens die op Bijlage VIII Verordening (EU) 389/2013 vermeld staan. Artikel 23 schrijft hierbij voor dat er ten minste twee gemachtigde vertegenwoordigers nodig zijn voor een persoonstegoed- of handelsrekening. Vervolgens dient de nationale administrateur binnen een periode van 20 werkdagen de rekening te openen, of de opening overeenkomstig artikel 22 Verordening (EU) 389/2013 te weigeren.27 Dezelfde weigeringsgronden die reeds bij de exploitanttegoedrekening zijn beschreven, zijn hier dus van toepassing.
Aan de overschrijding van deze termijn worden overigens naar de letter van de Verordening voor de nationale administrateur geen gevolgen verbonden. Naar Nederlands recht zal het hier gaan om een termijn van orde.28 Wel zal een aspirant-rekeninghouder die geconfronteerd wordt met een termijnoverschrijding door de nationale administrateur de ingebrekestellingsprocedure van paragraaf 4.1.3.2 Awb ter beschikking staan, alsmede de mogelijkheid tot het instellen van beroep wegens het niet tijdig beslissen.29
In het bijzonder zij voor de persoonstegoed- en handelsrekening nog gewezen op de volgende twee bepalingen uit artikel 18 Verordening (EU) 389/ 2013:
‘2. De lidstaat van de nationale administrateur kan als voorwaarde voor de opening van een persoonstegoedrekening of een handelsrekening stellen dat de aspirant-rekeninghouders permanent verblijven of inschreven staan in de lidstaat van de nationale administrateur die de rekening beheert.
3. De lidstaat van de nationale administrateur kan als voorwaarde voor de opening van een persoonstegoedrekening of een handelsrekening stellen dat de aspirant-rekeninghouders voor btw-doeleinden ingeschreven staan in de lidstaat van de nationale administrateur van de rekening.’
Deze bepalingen bevatten dus geen verplichtingen, alleen een bevoegdheid om deze voorwaarden te stellen. Wanneer een lidstaat hieromtrent echter niets regelt, moet de nationale administrateur dus een verzoek tot opening van een persoonstegoed- of handelsrekening ook honoreren, mits zich geen andere weigeringsgronden voordoen. Voor Nederland geldt dit laatste uitgangspunt, nu hieromtrent in de nationale regelgeving niets is geregeld.
Wijzigingen in de gegevens die met het oog op de opening van een rekening zijn verstrekt moeten binnen 10 werkdagen door de rekeninghouder aan de nationale administrateur worden gecommuniceerd.30 Verder moet uiterlijk op 31 december van elk jaar door de rekeninghouder de volledigheid, actualiteit, nauwkeurigheid en waarheidsgetrouwheid van de gegevens worden bevestigd aan de nationale administrateur. 31
Fusies en splitsingen van vliegtuigexploitanten dienen binnen 10 werkdagen aan de nationale administrateur te worden gecommuniceerd door de vliegtuigexploitant.32 De kennisgeving van een wijziging moet met informatie worden gesteund, die overeenkomstig hoofdstuk 3deel 2 Verordening (EU) 389/2013 wordt verlangd (bepalingen inzake opening en bijwerken van rekeningen). Vervolgens wordt de wijziging binnen 15 werkdagen goed- of afgekeurd door de nationale administrateur. Tegen de afkeuring kan bezwaar worden aangetekend bij de bevoegde autoriteit of desbetreffende autoriteit naar nationaal recht.33 Om de drie jaar onderzoekt de nationale administrateur zelfstandig of de gegevens van de rekeninghouder nog steeds volledig, actueel, nauwkeurig en waarheidsgetrouw zijn. Daarbij kan de rekeninghouder worden verzocht om eventuele wijzigingen aan hem te communiceren.34 Rekeningen mogen niet worden overgedragen, tenzij het een rekening van een installatie betreft en de installatie zelf ook is overgedragen.35
Indien wijzigingen in de rekeninggegevens niet binnen de hierboven genoemde termijnen worden gemeld kan de toegang van alle (toegevoegde) gemachtigde vertegenwoordigers tot de rekening worden opgeschort door de nationale administrateur, totdat de wijzigingen alsnog conform de Verordening zijn doorgegeven.36 Gedurende de opschorting kan de rekeninghouder dan de facto geen transacties meer vanaf de rekening initiëren.37 Als de overtreding, ondanks herhaaldelijke kennisgeving van de overtreding, aan blijft houden, kan de rekening door de nationale administrateur in opdracht van de bevoegde autoriteit worden afgesloten(of geblokkeerd in het geval van een (vliegtuig)exploittanttegoedrekening).38
De hoedanigheid van (toegevoegd) gemachtigd vertegenwoordiger is evenmin overdraagbaar.39 Verder kunnen rekeninghouders een verzoek tot verwijdering van een (toegevoegd) gemachtigde vertegenwoordiger indienen bij de nationale administrateur. De nationale administrateur schorst na ontvangst van het verzoek vervolgens de toegang van de betreffende vertegenwoordiger tot de rekening en verwijdert hem binnen 10 werkdagen na ontvangst van het verzoek.40 Ook kunnen nieuwe (toegevoegde) vertegenwoordigers door de rekeninghouder worden voorgedragen overeenkomstig de procedure van artikel 24 Verordening (EU) 389/2013.41 Indien de administrerende lidstaat van een vliegtuigexploitant wijzigt overeenkomstig artikel 18bis Richtlijn ETS of in verband met een uitbreiding van de EU, wijzigt de centrale administrateur de verantwoordelijke nationale administrateur in het EU-register. De nieuwe nationale administrateur kan de vliegtuigexploitant om aanvullende gegevens omtrent de rekening en (toegevoegde) gemachtigde vertegenwoordigers vragen overeenkomstig artikelen 17 en 24 Verordening (EU) 389/2013.42