Rb. Gelderland, 28-07-2021, nr. C/05/390641 / KG ZA 21-245

Het verloop van de procedure blijkt uit:

In verband met de spoedeisendheid van de zaak is op 28 juli 2021 vonnis bepaald. De feiten waarop de in dat vonnis gegeven beslissing steunt, worden hierna vastgelegd.

Eiseres is de moeder van [naam] . [naam] is 13 jaar oud.

De stichting is een onderwijsorganisatie in regio Arnhem en Renkum. Onder haar bestuur valt onder meer basisschool [naam basisschool] te Arnhem.

Vanaf het schooljaar 2018/2019 volgt [naam] onderwijs aan [naam basisschool] . Zij is ingestroomd in groep 6.

In 2019 is bij [naam] de diagnose dyslexie vastgesteld.

Op 24 februari 2021 heeft [naam basisschool] [naam] het (voorlopige) schooladvies VMBO kaderberoepsgerichte leerweg gegeven. De directeur van [naam basisschool] heeft dit schooladvies vervolgens nader toegelicht in een op 9 maart 2021 gedateerd document, dat hij per e-mailbericht van 10 maart 2021 aan eiseres heeft gezonden, met onder meer de volgende inhoud:

‘(…)

Werkhouding

Zowel thuis als op school komt [naam] niet voldoende zelfstandig tot werken. [naam] is vrij afwachtend, neemt weinig zelf het initiatief en stelt weinig vragen. Ze “duikt” graag en is vaak druk met andere zaken dan de lesstof. [naam] haakt zichtbaar af als het voor haar lastig wordt. [naam] werkhouding is ruim beneden gemiddeld.

[naam] ’ resultaten

Ondanks dat er wel lichte groei zichtbaar is, zijn de resultaten in CITO LOVS “zeer zwak” (V en IV). In de klas zijn de resultaten op methodetoetsen (korte termijn toetsen) wat beter (spelling) maar ook hier zijn de resultaten “zwak”. Hierbij zijn rekenen, woordenschat en begrijpend lezen “zwak” tot “zeer zwak”.

Dyslexie

Bij [naam] is Dyslexie vastgesteld. Zij heeft hier ook ondersteuning (vanuit school en extern) voor gehad. Het effect van deze ondersteuning zien we weinig tot beperkt terug in haar resultaten. In ons advies houden wij rekening met haar dyslexie (op grond van puur resultaten zou haar advies lager uitvallen). [naam] laat geen mogelijkheden zien waarmee zij dyslexie kan compenseren ook laat zij bij andere vakken geen duidelijk hogere scores zien (een patroon dat we zien bij kinderen met dyslexie en een bovengemiddeld intelligentieniveau).

(…)’

Op 23 maart 2021 is bij [naam] een Nederlandse Intelligentietest voor Onderwijsniveau (NIO) afgenomen door de Stichting Omniplus te Houten. Blijkens het van deze intelligentietest opgestelde rapport is bij [naam] op die datum een (gemiddeld) IQ van 111 gemeten.

[naam] heeft op 10 en 11 mei 2021 deelgenomen aan de Centrale Eindtoets van het Centraal Instituut voor Toets Ontwikkeling (CITO) en heeft een score behaald van 524 punten. Deze score correspondeert volgens het leerlingenrapport van de Centrale Eindtoets met het niveau VMBO kaderberoepsgerichte leerweg /VMBO gemengde leerweg- theoretische leerweg.

[naam basisschool] heeft het definitieve schooladvies van [naam] naar aanleiding van de door haar behaalde score bij de Centrale Eindtoets bijgesteld naar VMBO kaderberoepsgerichte leerweg/VMBO gemengde leerweg-theoretische leerweg.

Op initiatief van eiseres heeft Stichting Taalhulp op 2 juni 2021 een capaciteitenonderzoek uitgevoerd bij [naam] . Uit het rapport van diezelfde datum blijkt dat bij [naam] een IQ-score van 111 gemeten is.

Ten behoeve van de overstap van [naam] van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs heeft [naam basisschool] een onderwijskundig rapport 2020-2021 opgemaakt. In dit rapport worden de resultaten van toetsen (gespecificeerd per leergebied), de sociaal-emotionele ontwikkeling, het gedrag en het verzuim van [naam] weergegeven en beschreven vanaf het schooljaar 2018-2019.

In het dossier bevindt zich een uitdraai uit het leerlingenvolgsysteem waarin de prestaties van [naam] op het gebied van de Nederlandse taal en rekenen/wiskunde zijn geregistreerd en afgezet tegen de verschillende onderwijsniveaus op het voorgezet onderwijs.

Eiseres vordert samengevat – de stichting te veroordelen om zo spoedig mogelijk, desgewenst mondeling, een schooladvies luidend HAVO te verstrekken en te bepalen dat dit vonnis in de plaats treedt van dit door de stichting verstrekte schooladvies, een en ander op straffe van een dwangsom en met veroordeling van de stichting in de (na)kosten.

De stichting voert verweer.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.

De vordering van eiseres strekt ertoe de stichting als bevoegd gezag van Basisschool [naam basisschool] (hierna: de basisschool of de school) te veroordelen een HAVO schooladvies voor [naam] te verstrekken. Voor de beoordeling van die vordering moet het volgende worden vooropgesteld. Het is aan de (leerkrachten van de) basisschool ten behoeve van de leerling die de school verlaat een onderwijskundig rapport op te stellen. Dat rapport, het schooladvies, komt tot stand op basis van i. leerprestaties en de registratie daarvan in het leerlingenvolgsysteem en op de waarnemingen van de leerkrachten ten aanzien van ii. de aanleg en de talenten, iii. de (sociaal-emotionele) ontwikkeling tijdens de basisschoolperiode, iv. de concentratie, v. de motivatie en het doorzettingsvermogen en vi. de onderwijsbehoefte van de leerling, zo heeft de stichting onbetwist uiteengezet. Aan de leerkrachten komt een zelfstandige verantwoordelijkheid toe in de beoordeling op basis van hun professionele deskundigheid. Het advies waartoe de school komt leent zich slechts voor een zeer beperkte toetsing door de rechter. De rechter kan niet zelf tot een beoordeling komen. Dat is niet zijn bevoegdheid en daarvoor heeft hij ook niet de deskundigheid. Het ontbreekt hem ook aan zicht op de leerprestaties, de vaardigheden en de eigenschappen van de leerling. Voor een rechterlijk ingrijpen kan slechts plaats zijn indien geoordeeld moet worden dat de school in redelijkheid niet tot het desbetreffende advies heeft kunnen komen. Dan zal het moeten gaan om een situatie waarin een weldenkend mens op grond van de gegevens en waarnemingen met betrekking tot de leerling niet tot het advies heeft kunnen komen.

De stichting heeft gegevens waarop het advies is gebaseerd overgelegd, zoals de leerprestaties uit het leerlingenvolgsysteem, een onderwijskundig rapport 2020-2021, het leerlingenrapport Centrale Eindtoets en een motivering van het advies gedateerd 9 maart 2021. De juistheid van de gegevens en de waarnemingen die daaruit blijken heeft eiseres niet betwist, zoals haar advocaat desgevraagd ook bevestigde. In die gegevens komen de resultaten van [naam] als zwak tot zeer zwak naar voren en komt [naam] zelf naar voren als een meisje dat niet voldoende tot zelfstandig werken komt, afwachtend is, weinig initiatief neemt, weinig vragen stelt, liever met andere dingen bezig is dan met lesstof en een werkhouding van ruim beneden het gemiddelde. Uitgaande van die gegevens kan niet worden geoordeeld dat de school in redelijkheid niet tot het advies heeft kunnen komen. Er zijn overigens ook geen aanwijzingen om te veronderstellen dat het schooladvies niet zorgvuldig en vakbekwaam tot stand is gekomen.

Eiseres stelt zich op het standpunt dat [naam] gezien de uitkomst van de intelligentietest de capaciteiten heeft voor HAVO en dat zij de kans daarvoor moet krijgen omdat zij op het VMBO onvoldoende zal worden geprikkeld en zal gaan onderpresteren. Ook in het licht van die intelligentietest (bij de totstandkoming waarvan de school overigens niet betrokken is geweest) kan niet worden gezegd dat de school in redelijkheid niet tot het advies heeft kunnen komen. De intelligentietest is de uitkomst van een onderzoek van iemands capaciteiten in theorie. Bij het advies gaat het erom dat [naam] gedurende de jaren op de basisschool [naam basisschool] door haar prestaties en gedragingen niet heeft laten zien dat zij meer in zich heeft dan wat de school heeft geconstateerd. De voorzieningenrechter heeft niet de ruimte om [naam] ‘het voordeel van de twijfel te geven’ zoals de advocaat van eisers heeft bepleit. Daarbij moet overigens ook niet uit het oog worden verloren dat de school geen twijfel heeft op basis van hetgeen is waargenomen.

Eiseres heeft de school verder verweten dat zij zich onvoldoende heeft ingespannen om [naam] gezien haar leerachterstand en gezondheidsklachten tot een hoger niveau te brengen. Zelfs als dat al vastgesteld zou kunnen worden, de stichting betwist het met klem, dan kan dat toch niet tot de conclusie leiden dat de school daarom een HAVO advies moet geven. Het kan immers in het geheel niet worden vastgesteld dat indien de school zich meer had ingespannen [naam] prestaties zou hebben laten zien die wel tot een HAVO advies zouden leiden. Verder heeft eiseres de school verweten dat zij [naam] onvoldoende tijd en rust heeft gegund voor de eindtoets gelet op haar dyslexie. Ook dat heeft de stichting betwist en de voorzieningenrechter kan ook niet vaststellen dat dit zo is. Maar zelfs als dat wel zo zou zijn kan dit evenmin tot de conclusie leiden dat de school daarom een HAVO advies moet geven. Ook in dit opzicht geldt immers dat er in het geheel niet kan worden vastgesteld dat als de school [naam] meer tijd en rust had gegeven zij beduidend hoger zou hebben gescoord. Bovendien is dan nog de vraag of het schooladvies anders zou zijn geweest gezien de overige, hiervoor genoemde, aspecten van de beoordeling.

Hoe teleurstellend dat voor eiseres ook zal zijn, de voorzieningenrechter kan binnen het kader van de hem toekomende beoordelingsruimte niet tot het oordeel komen dat de stichting alsnog een HAVO advies moet geven. De vordering zal daarom worden afgewezen en eiseres zal om die reden ook in de kosten van de procedure moeten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van de stichting worden begroot op:

- griffierecht € 667,00

- salaris advocaat 1.016,00

Totaal € 1.683,00

De voorzieningenrechter

wijst de vorderingen af,

veroordeelt eiseres in de proceskosten, aan de zijde van de stichting tot op heden begroot op € 1.683,00,

verklaart dit vonnis wat betreft de kostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.

Dit vonnis is gewezen door mr. R.J.B. Boonekamp en in het openbaar uitgesproken op 28 juli 2021. De feiten waarop de beslissing steunt, zijn afzonderlijk vastgelegd op 4 augustus 2021.