Hof 's-Hertogenbosch, 17-06-2014, nr. 20-001881-12

Afdeling strafrecht

Parketnummer : 20-001881-12

Uitspraak : 17 juni 2014

TEGENSPRAAK

Arrest van de meervoudige kamer voor strafzaken van het gerechtshof

's-Hertogenbosch

gewezen op het hoger beroep, ingesteld tegen het vonnis van de rechtbank Breda van 9 mei 2012 in de strafzaak met parketnummer 02-800104-11 tegen:

[verdachte] ,

geboren te [geboorteplaats] op[geboortedatum] 1962,

wonende te [woonadres],

sinds heden (na schorsing) opnieuw preventief gedetineerd.

Bij vonnis waarvan beroep is de verdachte vrijgesproken van de onder 4 en 5 ten laste gelegde brandstichtingen en veroordeeld ter zake van drie gevallen van opzettelijk brand stichten, terwijl daarvan gemeen gevaar voor goederen te duchten is en terwijl daarvan levensgevaar en gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor een ander te duchten is (feiten 1 tot en met 3) tot een gevangenisstraf voor de duur van 6 jaren, met aftrek van voorarrest. Voorts is de vordering van één benadeelde partij volledig toegewezen, met oplegging van de schadevergoedingsmaatregel, en zijn de vorderingen van de overige benadeelde partijen afgewezen. Tot slot is de teruggave aan de verdachte gelast van een aantal in beslag genomen voorwerpen.

De verdachte en de officier van justitie hebben tegen dit vonnis hoger beroep ingesteld.

Omvang van het ten laste gelegde

Door de officier van justitie is onbeperkt hoger beroep ingesteld. Bij akte d.d. 3 augustus 2012 heeft de officier van justitie het hoger beroep ingetrokken ten aanzien van het onder 1, 2, 3 en 5 ten laste gelegde. De officier van justitie heeft het hoger beroep gehandhaafd ten aanzien van het onder 4 ten laste gelegde.

Door de verdachte is eveneens onbeperkt hoger beroep ingesteld. Het hoger beroep is nadien niet beperkt door partiële intrekking daarvan. Ingevolge artikel 404, eerste lid, van het Wetboek van Strafvordering staat voor een verdachte geen hoger beroep open tegen het ten laste gelegde voor zover hij daarvan is vrijgesproken. Mitsdien zal het hof de verdachte niet-ontvankelijk verklaren in zijn hoger beroep voor zover gericht tegen de vrijspraak van het onder 4 en 5 ten laste gelegde.

Al hetgeen hierna wordt overwogen en beslist heeft uitsluitend betrekking op dat gedeelte van het beroepen vonnis dat aan het oordeel van het hof is onderworpen, te weten het onder 1, 2, 3 en 4 ten laste gelegde.

Benadeelde partijen

De benadeelde partij [bedrijf] heeft in eerste aanleg ter zake van het onder 4 ten laste gelegde een vordering tot schadevergoeding ingediend. Bij vonnis waarvan beroep is deze vordering afgewezen. De benadeelde partij Transport Reijnders heeft zich in hoger beroep niet opnieuw gevoegd. Mitsdien is deze vordering in hoger beroep niet meer aan de orde.

De benadeelde partijen [1], [2], [3], [4], [5], [6], [7] en [8] hebben in eerste aanleg ter zake van het onder 5 ten laste gelegde een vordering tot schadevergoeding ingediend. Nu dit feit niet aan het oordeel van het hof is onderworpen, zijn ook de vorderingen van voornoemde benadeelde partijen in hoger beroep niet meer aan de orde.

De benadeelde partij [aangever 1] heeft in eerste aanleg ter zake van het onder 1 ten laste gelegde een vordering tot schadevergoeding ingediend. Bij vonnis waarvan beroep is deze vordering volledig toegewezen. De vordering duurt van rechtswege voort in hoger beroep.

Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting in hoger beroep, alsmede het onderzoek op de terechtzitting in eerste aanleg.

Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal en van hetgeen door en namens de verdachte naar voren is gebracht.

De advocaat-generaal heeft gevorderd dat het hof het beroepen vonnis zal vernietigen en, opnieuw rechtdoende, bewezen zal verklaren dat verdachte het onder 1, 2, 3 en 4 ten laste gelegde heeft begaan en verdachte zal veroordelen tot een gevangenisstraf voor de duur van 10 jaren, met aftrek van voorarrest. Voorts heeft de advocaat-generaal gevorderd dat het hof de teruggave aan verdachte zal gelasten van de in beslag genomen kleding en de teruggave aan [bedrijf] van de in beslag genomen rittenstaten. Ten aanzien van de vordering van de benadeelde partij [aangever 1] heeft de advocaat-generaal zich op het standpunt gesteld dat het hof deze dient toe te wijzen, met oplegging van de schadevergoedingsmaatregel.

De verdediging heeft primair op verschillende gronden vrijspraak bepleit. Subsidiair heeft de verdediging een strafmaatverweer gevoerd. Ten aanzien van de vordering van de benadeelde partij [aangever 1] heeft de verdediging zich primair op het standpunt gesteld dat het hof, gelet op de bepleite vrijspraak, de benadeelde partij hierin niet-ontvankelijk dient te verklaren en subsidiair dat het hof de vordering dient af te wijzen.

Het beroepen vonnis, voor zover aan het oordeel van het hof onderworpen, zal worden vernietigd omdat in hoger beroep de tenlastelegging – en aldus de grondslag van het onderzoek – is gewijzigd.

Aan verdachte is – na wijziging van de tenlastelegging ter terechtzitting in eerste aanleg en in hoger beroep en voor zover in hoger beroep nog aan de orde – ten laste gelegd dat:

1.

hij op of omstreeks 26 januari 2011 te Zundert opzettelijk brand heeft gesticht in/aan een (bestel)auto/bus(je) geparkeerd staande op een oprit van een woning gelegen aan de Rutvenstraat en/of de Lijsterstraat, immers heeft verdachte toen aldaar opzettelijk (open) vuur in aanraking gebracht met (een) brandbare stof(fen), ten gevolge waarvan de woning gelegen aan de Lijsterstraat [nummer] en/of een schutting en/of een garage/schuur (met daarin diverse motoren) behorende bij de woning Lijsterstraat [nummer] geheel of gedeeltelijk is/zijn verbrand, in elk geval brand is ontstaan, terwijl daarvan gemeen gevaar voor de bewoners van de woning Lijsterstraat [nummer], in elk geval gemeen gevaar voor goederen en/of levensgevaar en/of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor bewoners van de woning Lijsterstraat [nummer], in elk geval levensgevaar en/of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor een ander of anderen, te duchten was;

2.

hij op of omstreeks 22 januari 2011 te Oudenbosch, gemeente Halderberge, opzettelijk brand heeft gesticht in/aan een (personen)auto geparkeerd staande op een oprit van een woning gelegen aan de Tibeertlaan [nummer], immers heeft verdachte toen aldaar (open) vuur in aanraking gebracht met (een) brandbare stof(fen), ten gevolge waarvan de woning gelegen aan de Tibeertlaan [nummer] en/of de carport behorende bij de woning aan de Tibeertlaan [nummer] geheel of gedeeltelijk is/zijn verbrand, in elk geval brand is ontstaan, terwijl daarvan gemeen gevaar voor de bewoners van de woning Tibeertlaan [nummer], in elk geval gemeen gevaar voor goederen en/of levensgevaar en/of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor de bewoners van de woning Tibeertlaan [nummer], in elk geval levensgevaar en/of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor een ander of anderen, te duchten was;

3.

hij op of omstreeks 26 januari 2011 te Rotterdam opzettelijk brand heeft gesticht in/aan een auto(trailer) geparkeerd staande op een parkeerterrein gelegen aan de Tweedweg, immers heeft verdachte toen aldaar opzettelijk (open) vuur in aanraking gebracht met (een) brandbare stof(fen), ten gevolge waarvan deze autotrailer (met daarop zeven nieuwe personenauto's van het merk Kia) geheel of gedeeltelijk is/zijn verbrand, in elk geval brand is ontstaan, terwijl daarvan gemeen gevaar voor de bestuurder en de bijrijder van deze autotrailer, in elk geval gemeen gevaar voor goederen en/of levensgevaar en/of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor de bestuurder en de bijrijder van deze autotrailer, in elk geval levensgevaar en/of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor een ander of anderen, te duchten was;

4.

hij op of omstreeks 17 augustus 2010 te Hazeldonk, gemeente Breda, althans in Nederland, opzettelijk brand heeft gesticht in/aan een vrachtauto (merk Man, kenteken [kenteken]) met oplegger (met daarop meerdere auto’s), immers heeft verdachte toen aldaar opzettelijk een brandende aansteker, in elk geval opzettelijk (open) vuur in aanraking gebracht met een van de auto's op de oplegger, althans met (een) brandbare stof(fen), ten gevolge waarvan die vrachtauto en oplegger met daarop meerdere auto’s, en/of daarnaast geparkeerde vrachtwagens geheel of gedeeltelijk is/zijn verbrand, in elk geval brand is ontstaan, terwijl daarvan gemeen gevaar voor die vrachtauto met oplegger en/of de zich daarop bevindende auto’s en/of vrachtauto(’s) in de nabije omgeving geparkeerd, in elk geval gemeen gevaar voor goederen en/of levensgevaar en/of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor de bestuurder(s) en bijrijder(s) die zich in de (daarnaast geparkeerde) (vracht)auto’s bevond(en), in elk geval levensgevaar en/of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor een ander of anderen, te duchten was.

Voor zover in de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten of omissies voorkomen, zijn deze verbeterd. In het bijzonder begrijpt het hof met betrekking tot feit 4 dat de steller van de tenlastelegging met “(naastgelegen) (vracht)auto’s” kennelijk heeft bedoeld de “(daarnaast geparkeerde) (vracht)auto’s”. Het hof heeft deze (taalkundige) onvolkomenheid verbeterd. De verdachte is door de verbeteringen in de tenlastelegging niet in zijn verdediging geschaad.

Uit het dossier volgt dat op 22 januari 2011 brand is gesticht aan een personenauto die geparkeerd stond onder de carport van een woning aan de Tibeertlaan [nummer] te Oudenbosch. Blijkens de gegevens van een peilbaken dat aan de auto van de verdachte was geplaatst, is de auto van de verdachte omstreeks het tijdstip van het ontstaan van de brand in de omgeving van de brand geweest en heeft de auto gedurende een periode van tenminste 10 minuten en ten hoogste 20 minuten stilgestaan op een plaats gelegen op een afstand van ongeveer 150 meter van voornoemd adres en niet in de directe nabijheid. Anders dan de rechtbank en de advocaat-generaal is het hof van oordeel dat deze omstandigheid in het onderhavige geval onvoldoende bewijs oplevert om tot het oordeel te komen dat de verdachte degene is geweest die de brand heeft gesticht. Daarbij heeft het hof in aanmerking genomen dat verdachte, die zich bij de politie en ter terechtzitting in eerste aanleg ten aanzien van dit feit op zijn zwijgrecht heeft beroepen, pas in hoger beroep heeft verklaard dat hij in die periode veel stress had van een andere rechtszaak en dat hij de betreffende nacht, zoals wel vaker, ter ontspanning via een alternatieve route van zijn werk in Etten-Leur naar zijn woning in Roosendaal is gereden en toen in Oudenbosch is gestopt om een sigaret te roken. Hoewel deze verklaring een zekere bevreemding oproept, kan naar het oordeel van het hof niet gezegd worden dat de door verdachte gegeven verklaring voor zijn aanwezigheid in de omgeving van de woning waar brand is gesticht zo onaannemelijk is dat het niet anders kan zijn dan dat verdachte degene is geweest die de brand heeft gesticht. Mitsdien zal verdachte van het onder 2 ten laste gelegde worden vrijgesproken.

Het hof acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het onder 1, 3 en 4 ten laste gelegde heeft begaan, met dien verstande, dat:

1.

hij op 26 januari 2011 te Zundert opzettelijk brand heeft gesticht aan een autobus geparkeerd staande op een oprit van een woning gelegen aan de Rutvenstraat en de Lijsterstraat, immers heeft verdachte toen aldaar opzettelijk (open) vuur in aanraking gebracht met een brandbare stof, ten gevolge waarvan de woning gelegen aan de Lijsterstraat [nummer] en een schutting en een garage/schuur (met daarin diverse motoren) behorende bij de woning Lijsterstraat [nummer] geheel of gedeeltelijk zijn verbrand, terwijl daarvan gemeen gevaar voor goederen en levensgevaar en gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor bewoners van de woning Lijsterstraat [nummer] te duchten was;

3.

hij op 26 januari 2011 te Rotterdam opzettelijk brand heeft gesticht aan een autotrailer geparkeerd staande op een parkeerterrein gelegen aan de Tweedweg, immers heeft verdachte toen aldaar opzettelijk (open) vuur in aanraking gebracht met een brandbare stof, ten gevolge waarvan deze autotrailer (met daarop zeven nieuwe personenauto’s van het merk Kia) gedeeltelijk is verbrand, terwijl daarvan gemeen gevaar voor goederen en levensgevaar en gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor de bestuurder en de bijrijder van deze autotrailer te duchten was;

4.

hij op 17 augustus 2010 te Hazeldonk, gemeente Breda, opzettelijk brand heeft gesticht aan een vrachtauto (merk Man, kenteken [kenteken]) met oplegger (met daarop meerdere auto’s), immers heeft verdachte toen aldaar opzettelijk (open) vuur in aanraking gebracht met een brandbare stof, ten gevolge waarvan die vrachtauto en oplegger met daarop meerdere auto’s en een daarnaast geparkeerde vrachtwagen geheel of gedeeltelijk zijn verbrand, terwijl daarvan gemeen gevaar voor goederen en levensgevaar en gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor de bestuurder die zich in een daarnaast geparkeerde vrachtauto bevond te duchten was.

Het hof acht niet bewezen hetgeen verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan hierboven is bewezen verklaard, zodat hij daarvan zal worden vrijgesproken.

De beslissing dat het bewezen verklaarde door de verdachte is begaan berust op de feiten en omstandigheden als vervat in de hierna weergegeven bewijsmiddelen, in onderlinge samenhang beschouwd. Elk bewijsmiddel wordt – ook in zijn onderdelen – slechts gebruikt tot bewijs van dat bewezen verklaarde feit, of die bewezen verklaarde feiten, waarop het, blijkens zijn inhoud, betrekking heeft.1.

Feit 1: brandstichting aan de autobus te Zundert

A. Rechtmatigheid van de bewijsgaring

De verdediging heeft betoogd dat de verdenking jegens de verdachte zoals geformuleerd in het rechtshulpverzoek van België aan Nederland, op basis waarvan door de Nederlandse politie een peilbaken in de auto van de verdachte is geplaatst en de verdachte is geobserveerd, niet heeft kunnen leiden tot een redelijk vermoeden van schuld als bedoeld in artikel 27 van het Wetboek van Strafvordering. Het van de dader gegeven signalement was daarvoor te vaag en niet eenduidig. Uit een in hoger beroep opgemaakt aanvullend proces-verbaal volgt dat het ‘grondige voorafgaande onderzoek’ van de Belgische autoriteiten alleen heeft bestaan uit het zoeken op de website ‘Google’, waarna de Nederlandse autoriteiten de naam van de verdachte hebben genoemd. Volgens de verdediging had de verdachte op basis hiervan niet als verdachte kunnen worden aangemerkt en hadden geen dwangmiddelen tegen de verdachte mogen worden ingezet. De verdediging heeft geconcludeerd dat de inzet van het peilbaken, de observatie van de verdachte en de uiteindelijke aanhouding van de verdachte onrechtmatig zijn en dat de daaruit voortvloeiende resultaten van het bewijs dienen te worden uitgesloten. Bij gebrek aan voldoende overig bewijs dient de verdachte, aldus de verdediging, van de ten laste gelegde feiten te worden vrijgesproken.

Het hof overweegt als volgt.

Uit het dossier volgt dat de Belgische onderzoeksrechter middels een (tweede) rechtshulpverzoek d.d. 21 januari 2011 de Nederlandse autoriteiten heeft verzocht om de verdachte en zijn voertuig met alle noodzakelijke technische middelen en alle visuele middelen te observeren.41.

Met betrekking tot de jegens de verdachte gerezen verdenking ter zake van opzettelijke brandstichting is in het rechtshulpverzoek het volgende gerelateerd:

“Op 15 januari 2011 wordt tussen 19.00 en 23.30 uur op diverse plaatsen in Kalmthout, Essen en Kapellen brand gesticht in geparkeerde voertuigen;

Gelijkaardige feiten doen zich voor in dezelfde regio op 16.1.2011; De benadeelde meldde dat hij verwittigd werd door een manspersoon met Nederlands accent, ongeveer 40 jaar oud, drager van een bril en ±1m80 groot;

Nog gelijkaardige feiten deden zich voor in de nacht van 19 op 20 januari 2011;

Deze laatste brandstichtingen zijn des te gevaarlijker omdat de voertuigen alsdan vlak bij woningen staan en onder carports met het onmiddellijke risico dat de aangestoken brand overslaat op bewoonde panden;

Dezelfde nacht blijkt tenandere ook brand te zijn gesticht op dezelfde wijze op Nederlands grondgebied, nl. te Woensdrecht, waarvan het onderzoek uiteraard gevoerd wordt door de Nederlandse politiediensten;

De modus operandi is telkens dezelfde, m.n. de brand ontstaat op een voorwiel (meestal het linker) van de voertuigen;

Bij één der brandstichtingen wordt een manspersoon van aanzienlijke lengte (1m90) opgemerkt door getuigen;

Grondig voorafgaand onderzoek mede ingevolge goede politionele samenwerking met de Nederlandse politiediensten, geeft aanwijzingen naar een mogelijke verdachte, zijnde:

[verdachte], van Nederlandse nationaliteit, geboren op [geboortedatum]1962 en wonende te NL Roosendaal, [adres] dewelke het telefoonnummer (mobiel) [telefoonnummer] bezigt;

Deze verdachte betreft een persoon met gelijkaardige lichaamslengte dan door de getuige werd opgemerkt;

Bovendien heeft deze persoon een gerechtelijk verleden in Nederland voor brandstichting en wordt hij tevens in verband gebracht met brandstichting in een vrachtwagen op 26.7.2010 te Zonhoven: Deze vrachtwagen, geladen met auto’s stond op een parking waar ook verdachte [verdachte] met zijn vrachtwagen geparkeerd stond;

Verdachte [verdachte] is vrachtwagenchauffeur en heeft onregelmatige werkuren; Hij is werkzaam bij de firma [bedrijf] te [adres];

Reeds politioneel kon worden vernomen dat het privé-voertuig van deze verdachte [het hof begrijpt: in de nacht van 19 op 20 januari 2011] werd opgemerkt te Roosendaal in de Willem Dreesweg komende van de Antwerpseweg, dus vanuit de richting België, omstreeks 03.30 uur terwijl de laatste brand een tiental minuten voordien te Essen (Kloosterstraat) – quasi op de Nederlandse grens – is ontstaan.”

Naar aanleiding van dit rechtshulpverzoek heeft de officier van justitie een bevel tot grensoverschrijdende stelselmatige observatie ex artikel 126g van het Wetboek van Strafvordering verleend.42.

Het hof stelt voorop dat op grond van het interstatelijke vertrouwensbeginsel in interstatelijke verhoudingen de aan de verzochte rechtshulp ten grondslag liggende verdenking slechts beperkt kan worden getoetst. Het hof gaat dan ook uit van de juistheid van de door de Belgische autoriteiten in het rechtshulpverzoek aan verdenking ten grondslag gelegde feiten en omstandigheden. Naar het oordeel van het hof kon op grond van de in het rechtshulpverzoek weergegeven feiten en omstandigheden in België de verdenking bestaan dat de verdachte zich aan het misdrijf van opzettelijke brandstichting schuldig had gemaakt.

Blijkens het proces-verbaal is naar aanleiding van de uitgevoerde observaties bij het Nederlands onderzoeksteam de verdenking ontstaan dat de verdachte zich schuldig had gemaakt aan een brandstichting, waarna verdachte is aangehouden.43.

In hetgeen door de verdediging is aangevoerd ziet het hof geen aanleiding om tot een ander oordeel te komen. Het hof acht de inzet van de stelselmatige observatie (inclusief de inzet van een technisch hulpmiddel, te weten het peilbaken) en de daaruit voortvloeiende aanhouding van de verdachte mitsdien rechtmatig, zodat de resultaten van het onderzoek die naar aanleiding hiervan zijn verkregen voor het bewijs kunnen worden gebezigd.

Het verweer wordt mitsdien verworpen.

B. Opzettelijke brandstichting

De verdediging heeft betoogd dat bij gebrek aan voldoende wettig en overtuigend bewijs niet kan worden bewezen dat sprake is geweest van brandstichting.

Ten aanzien van de brand aan de autobus te Zundert (feit 1) heeft de verdediging aangevoerd dat uit het proces-verbaal van de verbalisanten [verbalisant 2] en [verbalisant 3] volgt dat wegens de destructie van de cabine van de autobus het niet mogelijk was de oorzaak van de brand vast te stellen en dat de brand zowel door een technische oorzaak als door brandstichting kan zijn ontstaan. De verklaring van de deskundige van Fiat dat er naar zijn weten bij een dergelijk type voertuig nooit spontaan brand is ontstaan, kan volgens de verdediging niet bijdragen tot het oordeel dat sprake is van brandstichting. De verdediging heeft geconcludeerd dat, nu de oorzaak van de brand niet kan worden vastgesteld, niet de conclusie kan worden getrokken dat sprake is van brandstichting.

Ten aanzien van de brand aan de autotrailer op de parkeerplaats aan de Tweedweg te Rotterdam (feit 3) heeft de verdediging aangevoerd dat op basis van het proces-verbaal van de verbalisanten [verbalisant 4] en [verbalisant 7] geen duidelijke conclusie is te trekken voor wat betreft de oorzaak van de brand.

Het hof overweegt als volgt.

Brandstichting aan de autobus te Zundert (feit 1)

Uit de verklaring van de getuige [getuige 2], bevelhebber van de brandweer, volgt dat bij een spontane ontbranding van een auto, de brand vaak bij het dashboard of achter het stuur ontstaat. Blijkens het door de verbalisanten [verbalisant 2] en [verbalisant 3] verrichte forensisch technisch onderzoek is het meer waarschijnlijk dat de brand aan de autobus aan de rechterzijde van de autobus in of bij de cabine (volgens de verklaring van verbalisant [verbalisant 3] bij de raadsheer-commissaris aan de buitenzijde rechtsvoor bij het wiel van de auto) – en derhalve niet op een plek waar een technische oorzaak kan worden verwacht – is ontstaan. Door de verbalisanten [verbalisant 2] en [verbalisant 3] zijn geen aanwijzingen gevonden voor een technische oorzaak van de brand.

Door verbalisant [verbalisant 4] van de afdeling Forensische Opsporing van de politie is verklaard dat brand vanwege een technische oorzaak veelal gebeurt in een rijdende auto. Door verbalisant [verbalisant 2] van de Unit Forensisch Technisch Onderzoek van de politie is verklaard dat hoe langer een auto stilstaat, hoe minder waarschijnlijk het is dat er een brand door een technische oorzaak ontstaat. Uit de bewijsmiddelen volgt dat de autobus in het onderhavige geval reeds geruime tijd op de oprit geparkeerd stond toen de brand aan de autobus plaatsvond. De autobus – een werkbus in gebruik bij aangever [aangever 1] – is de avond ervoor namelijk vermoedelijk tussen 18.00 en 19.00 uur op de oprit geparkeerd, terwijl de brand aan de autobus pas de volgende ochtend vroeg omstreeks 05.15 uur is ontdekt.

Door de getuige [getuige 3], technisch expert bij een autofabrikant, is verklaard dat het risico op spontane ontbranding, dat wil zeggen als gevolg van een technische oorzaak, nog geringer is bij nieuwe auto’s. Uit de verklaring van aangever [aangever 1] volgt dat de auto ongeveer twee jaar oud was en in onderhoud was bij de dealer. Door de getuige [getuige 4], manager technical services bij autofabrikant Fiat, is verklaard dat bij de fabrikant van de autobus, ook op grond van het Europese meldingensysteem, geen gevallen bekend zijn waarbij auto’s van het betreffende type spontaan brand vatten.

Het dossier bevat derhalve geen enkele aanwijzing dat sprake is geweest van een technische oorzaak van de brand.

Aan het dossier, waaronder in het bijzonder de gegevens van het KNMI over het weer in de periode dat de brand heeft plaatsgevonden44.en de verklaring van de getuige [getuige 1]45., zijn ook geen aanwijzingen te ontlenen dat een meteorologisch verschijnsel, bijvoorbeeld blikseminslag, een mogelijke oorzaak is geweest van het ontstaan van de brand aan de autobus.

Aan het dossier zijn voorts geen aanwijzingen te ontlenen dat sprake is geweest van een andere van buiten komende oorzaak in de zin van bijvoorbeeld een aanrijding waardoor de brand aan de autobus kan zijn veroorzaakt.

Op grond van het voorgaande, in het bijzonder:

(1) de omstandigheid dat er geen aanwijzingen zijn gevonden voor een technische oorzaak van de brand,

(2) de omstandigheid dat de brand niet is ontstaan op een plek waar een technische oorzaak kan worden verwacht,

(3) de omstandigheid dat de autobus op het moment van de ontdekking van brand al geruime tijd niet in werking was geweest waardoor een spontane ontbranding niet waarschijnlijk is,

(4) de omstandigheid dat het een betrekkelijk nieuw voertuig betrof dat onderhouden werd,

(5) de omstandigheid dat met betrekking tot het merk en type voertuig geen gevallen bekend zijn van het spontaan ontstaan van brand, en

(6) de omstandigheid dat er geen aanwijzingen zijn voor een meteorologische of een andere van buiten komende oorzaak,

is het hof van oordeel dat een spontane of andere van buiten komende oorzaak van de brand, dat wil zeggen een oorzaak zonder direct menselijk handelen, niet aannemelijk is geworden. Bij uitsluiting van een spontane of andere van buiten komende oorzaak kan het naar het oordeel van het hof niet anders zijn dan dat de brand is ontstaan door brandstichting waarbij opzettelijk (open) vuur in aanraking is gebracht met een brandbare stof.

Brandstichting aan de autotrailer op de parkeerplaats aan de Tweedweg te Rotterdam (feit 3)

Uit de verklaring van de getuige [getuige 2], bevelhebber van de brandweer, volgt dat bij een spontane ontbranding van een auto, de brand vaak bij het dashboard of achter het stuur ontstaat. Blijkens het door de verbalisanten [verbalisant 7] en [verbalisant 4] verrichte forensisch technisch onderzoek is de brand aan de autotrailer zeer waarschijnlijk aan de achterzijde van een op de autotrailer staande auto (volgens de verklaring van verbalisant [verbalisant 7] bij de raadsheer-commissaris aan de buitenzijde van het achterwiel van die auto) – en derhalve niet op een plek waar een technische oorzaak kan worden verwacht – ontstaan. Door de verbalisanten [verbalisant 7] en [verbalisant 4] zijn geen aanwijzingen gevonden voor een technische oorzaak van de brand. Aan de achterzijde van de auto werd geen technische installatie aangetroffen die de brand zou kunnen hebben veroorzaakt. Volgens de verbalisanten [verbalisant 7] en [verbalisant 4] lijkt het al dan niet opzettelijk achterlaten of bijbrengen van vuur in enigerlei vorm het meest aannemelijk.

Door verbalisant [verbalisant 4] van de afdeling Forensische Opsporing van de politie is verklaard dat brand vanwege een technische oorzaak veelal gebeurt in een rijdende auto. Door verbalisant [verbalisant 2] van de Unit Forensisch Technisch Onderzoek van de politie is verklaard dat hoe langer een auto stilstaat, hoe minder waarschijnlijk het is dat er een brand door een technische oorzaak ontstaat. Uit de bewijsmiddelen volgt dat de vervoerde auto’s in het onderhavige geval reeds geruime tijd op de autotrailer stonden toen de brand plaatsvond. De auto’s zijn namelijk op 24 januari 2011 in Slowakije opgeladen, terwijl de brand op 26 januari 2011 heeft plaatsgevonden. Door de getuige [getuige 3], technisch expert bij de fabrikant van de vervoerde auto’s, is bovendien verklaard dat voorafgaand aan het transport van de auto’s de zekeringen worden verwijderd waardoor het circuit wordt doorbroken en de elektrische spanning wegvalt.

Door voornoemde getuige [getuige 3] voorts is verklaard dat het risico op spontane ontbranding, dat wil zeggen als gevolg van een technische oorzaak, nog geringer is bij nieuwe auto’s. Uit de bewijsmiddelen volgt dat op de autotrailer nieuwe auto’s werden vervoerd. Volgens de getuige [getuige 3] heeft het zich in de periode dat hij als technisch expert werkzaam is (sinds oktober 2007) niet voorgedaan dat een auto die niet reed of die niet in bedrijf was, in brand is gevlogen ten gevolge van een eigen gebrek.

Het dossier bevat derhalve geen enkele aanwijzing dat sprake is geweest van een technische oorzaak van de brand.

Aan het dossier, waaronder in het bijzonder de gegevens van het KNMI over het weer in de periode dat de brand heeft plaatsgevonden46., zijn ook geen aanwijzingen te ontlenen dat een meteorologisch verschijnsel, bijvoorbeeld blikseminslag, een mogelijke oorzaak is geweest van het ontstaan van de brand aan de auto op de autotrailer.

Aan het dossier zijn voorts geen aanwijzingen te ontlenen dat sprake is geweest van een andere van buiten komende oorzaak in de zin van bijvoorbeeld een aanrijding waardoor de brand aan de auto op de autotrailer kan zijn veroorzaakt.

Op grond van het voorgaande, in het bijzonder:

(1) de omstandigheid dat er geen aanwijzingen zijn gevonden voor een technische oorzaak van de brand,

(2) de omstandigheid dat de brand niet is ontstaan op een plek waar een technische oorzaak kan worden verwacht,

(3) de omstandigheid dat de auto waar de brand is ontstaan op het moment van de ontdekking van brand al geruime tijd niet inwerking was geweest waardoor een spontane ontbranding niet waarschijnlijk is,

(4) de omstandigheid dat de auto waar de brand is ontstaan een nieuw voertuig betrof waarvan de zekeringen voor het transport waren verwijderd,

(5) de omstandigheid dat met betrekking tot het merk en type voertuig geen gevallen bekend zijn van het spontaan ontstaan van brand en

(6) de omstandigheid dat er geen aanwijzingen zijn voor een meteorologische of een andere van buiten komende oorzaak,

is het hof van oordeel dat een spontane of andere van buiten komende oorzaak van de brand, dat wil zeggen een oorzaak zonder direct menselijk handelen, niet aannemelijk is geworden. Bij uitsluiting van een spontane of andere van buiten komende oorzaak kan het naar het oordeel van het hof niet anders zijn dan dat de brand is ontstaan door brandstichting waarbij opzettelijk (open) vuur in aanraking is gebracht met een brandbare stof.

Brandstichting aan de autotrailer op de parkeerplaats te Hazeldonk (feit 4)

Uit de verklaring van de getuige [getuige 2], bevelhebber van de brandweer, volgt dat bij een spontane ontbranding van een auto, de brand vaak bij het dashboard of achter het stuur ontstaat. Blijkens het door de verbalisanten [verbalisant 8] en [verbalisant 9] verrichte forensisch technisch onderzoek is de brand aan de autotrailer vermoedelijk aan de linker voorzijde van een op de autotrailer staande auto – en derhalve niet op een plek waar een technische oorzaak kan worden verwacht – ontstaan. Volgens de verbalisanten [verbalisant 8] en [verbalisant 9] is het al dan niet opzettelijk achterlaten of bijbrengen van vuur in enigerlei vorm meer waarschijnlijk dan een technische oorzaak.

Door verbalisant [verbalisant 4] van de afdeling Forensische Opsporing van de politie is verklaard dat brand vanwege een technische oorzaak veelal gebeurt in een rijdende auto. Door verbalisant [verbalisant 2] van de Unit Forensisch Technisch Onderzoek van de politie is verklaard dat hoe langer een auto stilstaat, hoe minder waarschijnlijk het is dat er een brand door een technische oorzaak ontstaat. Uit de bewijsmiddelen volgt dat de vervoerde auto’s in het onderhavige reeds geruime tijd op de autotrailer geparkeerd stonden toen de brand plaatsvond. De auto’s zijn namelijk uiterlijk om 20.00 uur in Antwerpen opgeladen, terwijl de brand aan de auto omstreeks 21.40 uur is ontdekt.

Door de getuige [getuige 3], technisch expert bij een autofabrikant, is verklaard dat het risico op spontane ontbranding, dat wil zeggen als gevolg van een technische oorzaak, nog geringer is bij nieuwe auto’s. Uit de bewijsmiddelen volgt dat op de autotrailer nieuwe auto’s werden vervoerd.

Het dossier bevat derhalve geen enkele aanwijzing dat sprake is geweest van een technische oorzaak van de brand.

Aan het dossier, waaronder in het bijzonder de gegevens van het KNMI over het weer in de periode dat de brand heeft plaatsgevonden47., zijn ook geen aanwijzingen te ontlenen dat een meteorologisch verschijnsel, bijvoorbeeld blikseminslag, een mogelijke oorzaak is geweest van het ontstaan van de brand aan de auto op de autotrailer.

Aan het dossier zijn voorts geen aanwijzingen te ontlenen dat sprake is geweest van een andere van buiten komende oorzaak in de zin van bijvoorbeeld een aanrijding waardoor de brand aan de auto op de autotrailer kan zijn veroorzaakt.

Op grond van het voorgaande, in het bijzonder:

(1) de omstandigheid dat er geen aanwijzingen zijn gevonden voor een technische oorzaak van de brand,

(2) de omstandigheid dat de brand niet is ontstaan op een plek waar een technische oorzaak kan worden verwacht,

(3) de omstandigheid dat de auto waar de brand is ontstaan op het moment van de ontdekking van brand al geruime tijd niet inwerking was geweest waardoor een spontane ontbranding niet waarschijnlijk is,

(4) de omstandigheid dat de auto waar de brand is ontstaan een nieuw voertuig betrof en

(5) de omstandigheid dat er geen aanwijzingen zijn voor een meteorologische of een andere van buiten komende oorzaak,

is het hof van oordeel dat een spontane of andere van buiten komende oorzaak van de brand, dat wil zeggen een oorzaak zonder direct menselijk handelen, niet aannemelijk is geworden. Bij uitsluiting van een spontane of andere van buiten komende oorzaak kan het naar het oordeel van het hof niet anders zijn dan dat de brand is ontstaan door brandstichting waarbij opzettelijk (open) vuur in aanraking is gebracht met een brandbare stof.

C. Betrokkenheid van de verdachte

De verdediging heeft betoogd dat, mocht al kunnen worden vastgesteld dat sprake is geweest van brandstichting, bij gebrek aan voldoende wettig en overtuigend bewijs niet kan worden bewezen dat verdachte degene is geweest die de brand heeft aangestoken.

Ten aanzien van de brand aan de autobus te Zundert (feit 1) heeft de verdediging aangevoerd dat op basis van de waarnemingen van de leden van het observatieteam niet kan worden vastgesteld dat de verdachte kort voor de brand, dat wil zeggen enkele minuten, in de directe nabijheid van de plaats delict is geweest. Door de observanten is alleen gezien dat de verdachte over de Molenstraat in de richting van de Lijsterstraat liep en dat hij acht minuten later vanuit de richting van de Rutvenstraat op het Poteindplein liep. Het is, aldus de verdediging, onwaarschijnlijk dat de verdachte in de tussenliggende periode de brand heeft aangestoken omdat het dan 13 minuten zou moeten hebben geduurd voordat de brand tot ontwikkeling is gekomen en de observanten op zijn minst enige rookontwikkeling zouden hebben moeten waarnemen. Voorts zijn bij de verdachte, die tenminste tien minuten na de brand door de politie is aangehouden, geen bijzonderheden geconstateerd die gerelateerd zouden kunnen worden aan de brand. De verdachte heeft een verklaring gegeven over zijn aanwezigheid te Zundert, namelijk dat hij die nacht een man die nabij Etten-Leur met pech langs de kant van de weg stond een lift naar Zundert heeft gegeven. Dat deze man ondanks naspeuring niet is kunnen worden achterhaald betekent volgens de verdediging geenszins dat de man niet bestaat.

Ten aanzien van de brand aan de autotrailer op de parkeerplaats aan de Tweedweg te Rotterdam (feit 3) heeft de verdediging aangevoerd dat op basis van de gegevens van het track & trace systeem en de tachograaf geen eenduidig beeld kan worden gecreëerd over de door de verdachte gereden route. Volgens de verdediging blijkt uit de gegevens van de tachograaf dat het, gelet op de gereden snelheden, onmogelijk is dat de verdachte met de door hem bestuurde vrachtauto op de parkeerplaats aan de Tweedweg is geweest. De verdediging heeft betoogd dat het door verbalisanten [verbalisant 11] en [verbalisant 12] verrichte ritreconstructie op basis van de gegevens van tachograaf onbetrouwbaar is. Door de verbalisanten is, aldus de verdediging, slechts onderzocht welke route achteraf bezien logisch is en binnen de gegevens van de tachograaf past, hetgeen niet betekent dat deze route ook daadwerkelijk door de verdachte is gereden. In dat verband heeft de verdediging het voorwaardelijke verzoek gedaan om, mocht het hof bij de bewijsvoering gebruik willen maken van het onderzoek van de verbalisant [verbalisant 11] en [verbalisant 12], de volledige digitale gegevens van de tachograaf – dat wil zeggen de gegevens die op basis van microscopisch onderzoek van de tachograafschijf zijn verkregen en vervolgens in een digitaal bestand zijn opgeslagen – aan het dossier toe te voegen teneinde de verdediging in de gelegenheid te stellen om de bevindingen van verbalisanten [verbalisant 11] en [verbalisant 12] te toetsen. Voorts heeft de verdediging aangevoerd dat uit de gegevens van het track & trace systeem blijkt dat de verdachte niet op de parkeerplaats aan de Tweedweg is geweest. Uit deze gegevens blijkt slechts dat de verdachte op de Clydeweg is geweest, maar niet dat de verdachte op enige moment heeft stilgestaan. Zelfs indien de verdachte zijn vrachtauto op de Clydeweg heeft stilgezet, was het gezien de situatie ter plaatse niet mogelijk om vanaf daar naar de parkeerplaats aan de Tweedweg te lopen, aldus de verdediging. Volgens de verdediging bestaan er dermate grote en wezenlijke verschillen tussen het onderzoek op basis van het track & trace systeem en het onderzoek op basis van de tachograaf, dat de verdachte op basis daarvan niet op de plaats delict kan worden geplaatst. Bovendien kan de enkele omstandigheid dat de verdachte in de buurt van de plaats delict is gestopt niet bijdragen tot enig bewijs of de overtuiging dat de verdachte degene is geweest die de brand heeft aangestoken. Dat de verdachte niet meer weet of hij aldaar is gestopt en, zo ja, wat de reden daarvoor is geweest, is volgens de verdediging niet opmerkelijk omdat de verdachte als beroepschauffeur 180.000 kilometer per jaar rijdt en tijdens een rit meermalen over op- en afritten rijdt en meermalen een stop maakt.

Ten aanzien van de brand aan de autotrailer op de parkeerplaats te Hazeldonk (feit 4) heeft de verdediging aangevoerd dat er een groot aantal getuigen is dat wijst op een mogelijke andere verdachte, waarvan kan worden vastgesteld dat dit niet de verdachte betreft. Volgens de verdediging is het opvallend dat er sprake is van een zeer korte periode tussen het zien van een verdachte bij de autotrailer waar brand is geweest en het ontstaan van de brand. Voorts volgt uit het dossier dat de brand rond 21.50 uur is ontstaan, terwijl de verdachte daar reeds om 21.34 uur is vertrokken, hetgeen volgens de verdediging zou betekenen dat het 16 minuten zou moeten hebben geduurd voordat de brand tot ontwikkeling is gekomen. De verdediging heeft geconcludeerd dat onder deze omstandigheden te veel twijfel bestaat dat de verdachte degene is geweest die de brand heeft aangestoken.

Ten aanzien van alle ten laste gelegde brandstichtingen heeft de verdediging voorts nog betoogd dat de feiten bewijsrechtelijk individueel dienen te worden beoordeeld en dat geen gebruik dient te worden gemaakt van zogenaamd schakelbewijs. Volgens de verdediging is een dergelijke schakelbewijsconstructie in strijd met de wet en het recht zoals neergelegd in artikel 1 van het Wetboek van Strafrecht en artikel 7 van het EVRM en de jurisprudentie daaromtrent van de Hoge Raad en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Voorts heeft de verdediging opgemerkt dat er verschillen bestaan tussen de ten laste gelegde branden zodat er geen steunbewijs kan worden gevonden in de modus operandi.

Het hof overweegt als volgt.

Brandstichting aan de autobus te Zundert (feit 1)

Op grond van de bewijsmiddelen, in het bijzonder de waarnemingen en bevindingen van de leden van het observatieteam van de politie, in samenhang bezien met de via openbare bron ‘Google Maps’ geraadpleegde kaart van Zundert48.welke ter zitting aan verdachte is getoond en met hem besproken, stelt het hof vast dat:

- de verdachte op 26 januari 2011 om 04.08 uur na zijn dienst vanaf het vestigingsadres van zijn werkgever te Etter-Leur via een omweg – namelijk via Sprundel, Rucphen, Schijf en Achtmaal – naar Zundert is gereden, alwaar hij omstreeks 04.36 uur is aangekomen;

- de verdachte vervolgens gedurende een periode van ongeveer 45 minuten in Zundert heeft rondgereden en rondgelopen, waarbij de verdachte opmerkelijke routes heeft gevolgd en zich opvallend heeft gedragen. Zo is de verdachte onder meer langs een afscheidingshek het terrein van een autobedrijf opgelopen en in een doodlopende brandgang49.achter woningen geweest. Door de observanten is gezien dat de verdachte tijdens het lopen constant om zich heen keek;

- de verdachte om 05.06 uur – derhalve kort voor het tijdstip dat de brand aan de in de Rutvenstraat geparkeerde autobus door de bewoners is ontdekt, te weten omstreeks 05.15 uur – in de richting van de Lijsterstraat is gelopen, zijnde de straat waar de woning waarbij de autobus stond geparkeerd is gelegen (de woning is gesitueerd op de hoek van de Lijsterstraat met de Rutvenstraat en heeft een oprit gelegen aan de Rutvenstraat), waarna de verdachte gedurende een periode van acht minuten uit het zicht van de observanten is geweest;

- de verdachte vervolgens om 5.14 uur vanuit de richting van de Rutvenstraat kwam gelopen, waarbij is gezien dat de verdachte meermalen om keek in de richting van de Rutvenstraat waar hij vandaan kwam;

- de getuige [getuige 1], de partner van aangever [aangever 1], om 05.16 of 05.17 uur wakker is geworden van het alarm en dat zij om 05.19 uur het alarmnummer 112 heeft gebeld om de brand aan de witte Fiat autobus te melden;

- de verdachte om 05.21 uur over het Poteindplein in de richting van de Lijsterstraat en om 05.23 uur over de Molenstraat vanuit de richting van de Lijsterstraat is gereden, op welk moment door een observant is gezien dat er verderop in de Rutvenstraat vuur en rook was, naar later bleek afkomstig van de in de Rutvenstraat geparkeerde autobus;

- na de aanhouding van de verdachte een aansteker bij hem is aangetroffen.

Naar het oordeel van het hof levert het voorgaande het ernstige vermoeden op dat de verdachte degene is geweest die aan de in de Rutvenstraat geparkeerde autobus opzettelijk brand heeft gesticht.

De verdachte heeft met betrekking tot de reden van zijn aanwezigheid in Zundert verklaard dat hij onderweg een man heeft meegenomen die met pech langs de kant van de weg stond en dat hij deze man naar Zundert heeft gebracht. Het hof stelt vast dat de verdachte hieromtrent op belangrijke onderdelen inconsistent en tegenstrijdig heeft verklaard.

Bij de politie heeft de verdachte aanvankelijk verklaard dat toen hij vanaf zijn werkgever naar huis reed bij de eerste rotonde een man met een auto met de motorkap omhoog stond, dat deze auto er nog niet stond toen hij kort daarvoor naar zijn werkgever reed, dat hij samen met de man de auto van de rotonde heeft geduwd en in een parkeervak aan de kant van de weg heeft gezet, dat hij vervolgens samen met de man naar Zundert is gereden, waar de man woonde, dat hij in Zundert gedurende vijf tot tien minuten bij een garagebedrijf heeft gestaan en daar samen met de man een sigaret heeft gerookt, dat hij niet bij zijn auto is weggeweest en dat hij vervolgens in de richting van Rucphen is gereden, waarna hij door de politie werd aangehouden.50.

Geconfronteerd met de resultaten van het onderzoek die niet overeenkwamen met de verklaring van de verdachte, heeft de verdachte zich vervolgens bij de politie op zijn zwijgrecht beroepen.51.

In hoger beroep heeft de verdachte, opnieuw gehoord bij de politie en ter terechtzitting van het hof, echter verklaard dat hij de auto bij de rotonde reeds zag staan toen hij naar zijn werkgever reed, dat hij de auto niet meer zag staan toen hij later weer bij de rotonde kwam, dat hij in Zundert bij het garagebedrijf waar hij is gestopt twee mannen heeft gezien die bij het garagebedrijf onder de auto’s keken, dat hij het niet vertrouwde en daarop in zijn auto is gestapt en verder is gereden, dat hij vervolgens op een andere plaats uit zijn auto is gestapt en vanaf daar heeft rondgelopen en een sigaret heeft gerookt, dat hij op een gegeven moment weer bij zijn auto is uitgekomen en in zijn auto is gestapt en dat hij daarna in de richting van Rucphen is gereden, waarna hij door de politie werd aangehouden.52.Ter terechtzitting van het hof heeft de verdachte voorts nog verklaard dat hij de auto van de man die hij naar Zundert heeft gebracht bij de rotonde niet naar de kant van de weg heeft geduwd.53.

Voorts blijkt uit de verklaring van de echtgenote van verdachte dat verdachte tegen haar moeder heeft gezegd dat hij die nacht een collega moest wegbrengen in Zundert.54.Uit het proces-verbaal van 14 februari 2011 blijkt evenwel dat alle collega’s van verdachte zijn gehoord en geen van deze collega’s in de betreffende nacht met verdachte is meegereden.55.

De verklaring van de verdachte over het onderweg meenemen en naar Zundert brengen van een man die met pech langs de kant van de weg stond komt voorts niet overeen met hetgeen door de leden van het observatieteam van de politie is waargenomen.

Uit het observatieverslag blijkt dat op verschillende momenten door de observanten is gezien dat de verdachte alleen in zijn auto zat en dat de verdachte in Zundert gedurende een periode van ongeveer 45 minuten heeft rondgereden en rondgelopen, waarbij de verdachte op geen enkel moment in gezelschap van een andere man is gezien.56.

De verklaring van de verdachte over de auto die bij de rotonde langs de kant van de weg stond vindt bovendien geen steun in de resultaten van het sporenonderzoek ter plaatse. Uit een op 31 januari 2011 door de politie op de locatie van de rotonde verricht onderzoek is gebleken dat zowel op de rotonde als op de wegen naar de rotonde toe geen parkeervakken aanwezig zijn, dat de rijbaan van de rotonde door middel van een ongeveer 20 centimeter hoge stoeprand van de naastgelegen groenstrook is gescheiden en dat op de groenstrook geen sporen van een aldaar geparkeerde auto zijn waargenomen.57.

Gelet op het voorgaande hecht het hof geen geloof aan de door de verdachte met betrekking tot zijn aanwezigheid en zijn doen en laten in Zundert gegeven verklaringen en zal het hof deze verklaringen ter zijde schuiven. Daarbij betrekt het hof dat verdachte een volkomen onlogische en onverklaarde route heeft gereden door in plaats van ’s nachts om 4.08 uur na zijn werk vanaf Etten-Leur niet naar het westen te rijden naar zijn woning in Roosendaal maar naar het zuidoosten naar Zundert. Bij het ontbreken van een redelijke de redengevendheid ontzenuwende verklaring voor zijn aanwezigheid in de nabijheid van de plaats van de brand kort voorafgaand aan het tijdstip dat de brand is ontdekt, gaat het hof ervan uit dat de verdachte degene is geweest die opzettelijk brand heeft gesticht aan de autobus.

Uit de bewijsmiddelen blijkt voorts dat, gelet op de aard van de brand, het tijdstip waarop de brand plaatsvond en de plaats waar de autobus waaraan brand is gesticht stond, gemeen gevaar voor goederen en levensgevaar en gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor de bewoners van de nabijgelegen woning te duchten was.

Mitsdien acht het hof wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het onder 1 ten laste gelegde heeft begaan, zoals hiervoor bewezen verklaard.

Brandstichting aan de autotrailer op de parkeerplaats aan de Tweedweg te Rotterdam (feit 3)

Het hof stelt voorop dat het voor wat betreft de brand aan de autotrailer op de parkeerplaats aan de Tweedweg bij het vaststellen van de door de verdachte gereden route zal uitgaan van de ritreconstructie welke door de verbalisanten [verbalisant 11] en [verbalisant 12] is verricht op basis van de gegevens van de tachograaf uit de door de verdachte bestuurde vrachtauto. Anders dan door verdediging is betoogd, ziet het hof geen aanleiding om aan de betrouwbaarheid van het door de verbalisanten [verbalisant 11] en [verbalisant 12] verrichte onderzoek te twijfelen. Het hof heeft daarbij in aanmerkingen genomen dat verbalisant [verbalisant 11] ter terechtzitting van het hof als deskundige is gehoord, waarbij hij uitleg heeft gegeven over de methode en de bewijswaarde van het onderzoek. Het hof merkt daarbij op dat verbalisant [verbalisant 11] – in tegenstelling tot wat de raadsman daaromtrent in zijn verweer heeft betoogd – ter terechtzitting niet heeft verklaard dat hij de meest logische route heeft gereconstrueerd maar de enige mogelijke route aan de hand van de vaststaande gegevens zoals de genoteerde tijdstippen en de afgelegde afstanden.

Voorts zijn de resultaten van ritreconstructie voor wat betreft de gereden route niet strijdig met de gegevens van het in de vrachtauto aanwezige track & trace systeem. Uit deze gegevens blijkt namelijk dat de verdachte via afslag 16 de autosnelweg A15 heeft verlaten en via de Botlekweg naar de Clydeweg is gereden58., hetgeen eveneens volgt uit de ritreconstructie. Dat uit de gegevens van het track & trace systeem niet blijkt dat het voertuig op de parkeerplaats aan de Tweedweg is geweest betekent naar oordeel van het hof niet dat de ritreconstructie van de verbalisanten [verbalisant 11] en [verbalisant 12] onjuist is, nu bij een track & trace systeem niet voortdurend een plaatsbepaling (fix) plaatsvindt. Voorts blijkt uit het dossier dat in het onderhavige geval bij de coördinaten van de plaatsbepalingen in het track & trace systeem de zogenaamde ‘seconden’ ontbreken, als gevolg waarvan de exacte plaats enkele meters tot enkele tientallen meters kan afwijken van de markeringen.59.Ook in de omstandigheid dat de tijdstippen van het track & trace systeem niet overeenkomen met de tijdstippen van de ritreconstructie op basis van de tachograaf gegevens, ziet het hof geen aanleiding om aan de juistheid van de ritreconstructie te twijfelen, nu de juistheid van de tijdnotering van het track & trace systeem niet is gecontroleerd60., terwijl met betrekking tot de op de tachograafschijf geregistreerde tijden op basis van onderzoek is vastgesteld dat deze registratie betrouwbaar is61.. Gelet op het voorgaande gaat het hof dan ook uit van de juistheid van de op basis van de door de verbalisanten [verbalisant 11] en [verbalisant 12] verrichte ritreconstructie vastgestelde route van de verdachte in de omgeving van de Tweedweg te Rotterdam.

Het hof ziet geen aanleiding om het onderzoek te heropenen teneinde de digitale opslag van de gegevens van de tachograafschijf aan het dossier toe te voegen, zoals door de verdediging in voorwaardelijke zin is verzocht. Het hof overweegt daartoe dat het onderzoek aan de hand van de gegevens van de tachograafschijf is uitgevoerd door verbalisant [verbalisant 11] en geschaduwd door verbalisant [verbalisant 12]. Ter terechtzitting van het hof is verbalisant [verbalisant 11] als deskundige gehoord en is de verdediging in de gelegenheid gesteld om verbalisant [verbalisant 11] te bevragen over de methode van het onderzoek en de resultaten van het onderzoek te toetsen. Het hof is van oordeel dat, gelet op hetgeen door de verdediging is aangevoerd, de noodzaak om daarnaast de digitale opslag van de gegevens van de tachograaf aan het dossier toe te voegen niet is gebleken. Het hof wijst dit verzoek dan ook af.

Op grond van de bewijsmiddelen, in het bijzonder de door de verbalisanten [verbalisant 11] en [verbalisant 12] verrichte ritreconstructie, in samenhang bezien met de via openbare bron ‘Google Maps’ geraadpleegde kaart van de omgeving van de Tweedweg te Rotterdam62.welke ter zitting aan verdachte is getoond en met hem besproken, stelt het hof vast dat:

- de verdachte op 26 januari 2011 via een niet voor de hand liggende route vanaf de autosnelweg A15 naar de parkeerplaats aan de Tweedweg is gereden. Uit de ritreconstructie blijkt immers dat de verdachte, komende vanuit de richting van de Botlektunnel, bij afslag 16 de A15 heeft verlaten en vervolgens via de parallel aan de A15 gelegen Botlekweg naar de Clydeweg en vervolgens de Tweedweg is gereden. Op basis van Google Maps kan worden vastgesteld dat de snelste en meest voor de hand liggende route vanaf de A15 naar de parkeerplaats aan de Tweedweg via afslag 15 direct naar de Clydeweg voert. Het valt daarbij op dat de verdachte met de door hem gereden route langs de parkeerplaats aan de Tweedweg waar uiteindelijk brand is gesticht is gereden, terwijl zulks niet het geval was geweest indien de verdachte via de snelste en meest voor de hand liggende route naar de parkeerplaats zou zijn gereden;

- de verdachte op de parkeerplaats aan de Tweedweg tot nagenoeg het einde van de parkeerplaats is gereden, aldaar is gekeerd en vervolgens in tegengestelde richting is teruggereden;

- de verdachte vervolgens nog op de parkeerplaats is gekeerd en teruggereden tot aan het einde van de parkeerplaats, alwaar de verdachte andermaal is gekeerd;

- de verdachte bij het keren de autotrailer is gepasseerd waaraan later brand bleek te zijn gesticht;

- de verdachte na het passeren van de autotrailer is gestopt op een afstand van ongeveer 40 meter van de autotrailer;

- de verdachte aldaar tussen 01.05 en 01.09 uur – derhalve kort voor het tijdstip dat de brand aan de op de autotrailer staande auto is ontdekt, te weten omstreeks 01.30 uur – heeft stilgestaan, waarna de verdachte van de parkeerplaats is vertrokken;

- na de aanhouding van de verdachte later die nacht een aansteker bij hem is aangetroffen, waarvan bij onderzoek is gebleken dat deze voor meer dan 75% gevuld was met gas en dat deze functioneerde63..

Het hof acht de tijd die is gelegen tussen het tijdstip dat verdachte daar ter plaatse is en het ontdekken van de brand ook niet dusdanig lang dat kan worden uitgesloten dat verdachte de brand gesticht heeft. Daarbij neem het hof in aanmerking de verklaring van verbalisant [verbalisant 4] van de afdeling Forensische Opsporing van de politie, die heeft verklaard dat het soms voldoende is om een aansteker bij bepaalde onderdelen van een auto te houden.64.Verbalisant [verbalisant 2] van de Unit Forensisch Technisch Onderzoek heeft verklaard dat bijna alle moderne auto’s kunststof binnenspatschermen hebben en dat een brand hiervan zich langzaam ontwikkelt en pas na 5 of 10 minuten zichtbaar is.65.

Voorts kan de verdachte in verband worden gebracht met een brandstichting gepleegd op 17 augustus 2010 (feit 4), waarbij sprake is van een modus operandi die overeenkomt met het onderhavige feit. In beide gevallen is namelijk op een parkeerplaats vlakbij de autosnelweg op heimelijke wijze brand gesticht aan een autotrailer die voor de nacht op de parkeerplaats stond geparkeerd, waarbij de brand is ontstaan aan een nieuwe auto die op de onderste laag van de autotrailer werd vervoerd.

Naar het oordeel van het hof levert het voorgaande het ernstige vermoeden op dat de verdachte degene is geweest die op parkeerplaats aan de Tweedweg aan een op de autotrailer staande auto opzettelijk brand heeft gesticht.

Het hof stelt vast dat de verdachte met betrekking tot zijn aanwezigheid op de parkeerplaats aan de Tweedweg wisselend en op momenten aantoonbaar onjuist heeft verklaard.

Bij de politie heeft de verdachte zich met betrekking tot de brand aan de Tweedweg aanvankelijk beroepen op zijn zwijgrecht.66.Later heeft de verdachte bij de politie verklaard dat hij mogelijk op de parkeerplaats is gestopt om aldaar te plassen maar dat hij dat niet zeker weet. Tijdens datzelfde verhoor heeft de verdachte vervolgens evenwel verklaard dat hij de betreffende parkeerplaats kent maar dat hij daar toen niet is geweest en dat hij er ook niet voorbij is gereden, hetgeen in strijd is met het resultaat van de ritreconstructie. Daarna heeft de verdachte ten aanzien van verdere vragen gebruik gemaakt van zijn zwijgrecht.67.Ook ter terechtzitting in eerste aanleg heeft de verdachte zich beroepen op zijn zwijgrecht. Tijdens de procedure in hoger beroep heeft de verdachte, opnieuw door de politie gehoord, verklaard dat hij niet op de parkeerplaats aan de Tweedweg is geweest.68.

Ter terechtzitting van het hof heeft de verdachte evenwel verklaard dat hij niet meer weet of hij op de Tweedweg is geweest en of hij aldaar heeft stilgestaan, terwijl alles wat daar is gelegen (een café en een tankstation) dan gesloten is.69.

Dat de verdachte geen duidelijke en eenduidige verklaring heeft kunnen gegeven voor zijn aanwezigheid op de parkeerplaats aan de Tweedweg en het gegeven dat hij op de parkeerplaats twee rondjes heeft gereden, klemt des te meer nu de verdachte van zijn route is afgeweken om naar deze parkeerplaats te rijden en aldaar vervolgens gedurende enkele minuten heeft stilgestaan, waaruit kan worden afgeleid dat de verdachte welbewust en kennelijk met een bepaald doel naar de parkeerplaats is gereden.

Onder die omstandigheden ligt het naar het oordeel van het hof niet in de rede dat de verdachte – ondanks het tijdsverloop en ondanks de omstandigheid dat de verdachte als beroepschauffeur werkzaam was – zich niets meer zou kunnen herinneren over (de reden van) zijn aanwezigheid op de parkeerplaats. Dit geldt des te meer nu de rit van 26 januari 2011 voor de verdachte de laatste rit was voordat hij door de politie werd aangehouden.

Het hof acht niet geloofwaardig dat verdachte zich van het laatste gedeelte die rit niet kan herinneren dat en waarom hij over de parkeerplaats aan de Tweedweg is gereden, terwijl daar volgens zijn zeggen op dat moment alles gesloten was, en verdachte zich nog wel kan herinneren dat hij 7 kilometer verderop ter hoogte van Pernis bij een Shell tankstation is gestopt, de eerste die open was om daar volgens eigen zeggen een kop koffie te drinken en zijn rusttijd te nemen.70.

Gelet op het voorgaande is het hof van oordeel dat de verdachte geen aannemelijke verklaring heeft gegeven voor de reden van zijn aanwezigheid op de parkeerplaats aan de Tweedweg. Bij het ontbreken van een redelijke de redengevendheid ontzenuwende verklaring voor zijn aanwezigheid in de nabijheid van de plaats van de brand kort voorafgaand aan het tijdstip dat de brand is ontdekt, gaat het hof ervan uit dat de verdachte degene is geweest die opzettelijk brand heeft gesticht aan een op de autotrailer staande auto.

Uit de bewijsmiddelen blijkt voorts dat, gelet op de aard van de brand, het tijdstip waarop de brand plaatsvond, de omstandigheid dat op het moment van het ontstaan van de brand de chauffeur en de bijrijder van de autotrailer in de cabine lagen te slapen en de omstandigheid dat in de directe nabijheid van de autotrailer andere vrachtauto’s stonden geparkeerd, gemeen gevaar voor goederen en levensgevaar en gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor de chauffeur en de bijrijder van de autotrailer te duchten was.

Mitsdien acht het hof wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het onder 3 ten laste gelegde heeft begaan, zoals hiervoor bewezen verklaard.

Brandstichting aan de autotrailer op de parkeerplaats te Hazeldonk (feit 4)

Het hof stelt voorop dat het ook voor wat betreft de brand aan de autotrailer op de parkeerplaats te Hazeldonk bij het vaststellen van de door de verdachte gereden route uit zal gaan van de ritreconstructie welke door de verbalisanten [verbalisant 11] en [verbalisant 12] is verricht op basis van de gegevens van de tachograaf uit de door de verdachte bestuurde vrachtauto. Zoals hiervoor reeds overwogen ziet het hof, anders dan door verdediging is betoogd, geen aanleiding om aan de betrouwbaarheid van het door de verbalisanten [verbalisant 11] en [verbalisant 12] verrichte onderzoek te twijfelen. Het hof voegt daaraan toe dat het resultaat van de ritreconstructie en de daarbij vermelde tijden bevestiging vinden in de beelden van beveiligingscamera’s ter plaatse. Volgens de ritreconstructie zou de verdachte omstreeks 21.10 uur vanaf de autosnelweg A1 naar een ontkoppelingsbedrijf op het bedrijventerrein aan de Belgische zijde van Hazeldonk zijn gereden, alwaar hij omstreeks 21.17 uur aan kwam. Dit wordt bevestigd door de beelden van een beveiligingscamera bij een rotonde aan de Belgische zijde van Hazeldonk, waarop is te zien dat de vrachtauto van de verdachte daar om 21.15 uur langsrijdt. Voorts zou de verdachte volgens de ritreconstructie omstreeks 21.20 uur bij het ontkoppelingsbedrijf zijn vertrokken en naar de grote parkeerplaats aan de Nederlandse zijde van Hazeldonk zijn gereden, alwaar hij omstreeks 21.26 uur aan kwam. Dit wordt bevestigd door de beelden van een beveiligingscamera bij een rotonde aan de Nederlandse zijde van Hazeldonk, waarop is te zien dat de vrachtauto van de verdachte daar om 21.24 uur langsrijdt. Het hof gaat dan ook uit van de juistheid van de op basis van de door de verbalisanten [verbalisant 11] en [verbalisant 12] verrichte ritreconstructie vastgestelde route van de verdachte in de omgeving van Hazeldonk.

Op grond van de bewijsmiddelen, in het bijzonder de door de verbalisanten [verbalisant 11] en [verbalisant 12] verrichte ritreconstructie, in samenhang bezien met de via openbare bron ‘Google Maps’ geraadpleegde kaart van de omgeving van de parkeerplaats bij de grensovergang te Hazeldonk71.welke ter zitting aan verdachte is getoond en met hem besproken, stelt het hof vast dat:

- de verdachte op 17 augustus 2010, komende vanuit België, vanaf de Belgische autosnelweg A1 naar een ontkoppelingsbedrijf op het bedrijventerrein aan de Belgische zijde van Hazeldonk is gereden, alwaar de verdachte gedurende enkele minuten heeft stilgestaan, kennelijk om aldaar een oplegger te ontkoppelen;

- de verdachte vervolgens naar de grote parkeerplaats72.aan de Nederlandse zijde van Hazeldonk is gereden;

- de verdachte op de parkeerplaats tussen 21.26 en 21.34 uur – derhalve kort voor het tijdstip dat de brand aan de op de autotrailer staande auto is ontdekt, te weten omstreeks 21.40 uur – tweemaal gedurende een periode van drie respectievelijk vier minuten heeft stilgestaan. Tussen de twee stops heeft er op de parkeerplaats tweemaal een snelheidsregistratie plaatsgevonden, waarbij een totale geregistreerde afstand is afgelegd die ongeveer gelijk is aan die wanneer één keer rondgereden wordt over de parkeerplaats;

- de verdachte vervolgens vanaf ongeveer het middengedeelte van de parkeerplaats in de richting van de autosnelweg is gereden, waarna de verdachte naar het bedrijf in Etten-Leur is gereden.

Het hof acht de tijd die is gelegen tussen het tijdstip dat verdachte daar ter plaatse is en het ontdekken van de brand ook niet dusdanig lang dat kan worden uitgesloten dat verdachte de brand gesticht heeft. Daarbij neem het hof in aanmerking de verklaring van verbalisant [verbalisant 4] van de afdeling Forensische Opsporing van de politie, die heeft verklaard dat het soms voldoende is om een aansteker bij bepaalde onderdelen van een auto te houden.73.Verbalisant [verbalisant 2] van de Unit Forensisch Technisch Onderzoek heeft verklaard dat bijna alle moderne auto’s kunststof binnenspatschermen hebben en dat een brand hiervan zich langzaam ontwikkelt en pas na 5 of 10 minuten zichtbaar is.74.

Voorts kan de verdachte in verband worden gebracht met een brandstichting gepleegd op 26 januari 2011 (feit 3), waarbij sprake is van een modus operandi die overeenkomt met het onderhavige feit. In beide gevallen is namelijk op een parkeerplaats vlakbij de autosnelweg op heimelijke wijze brand gesticht aan autotrailer die voor de nacht op de parkeerplaats stond geparkeerd, waarbij de brand is ontstaan aan een nieuwe auto die op de onderste laag van de autotrailer werd vervoerd.

Naar het oordeel van het hof levert het voorgaande het ernstige vermoeden op dat de verdachte degene is geweest die op de grote parkeerplaats aan de Nederlandse zijde van de grensovergang Hazeldonk aan de op de autotrailer staande auto opzettelijk brand heeft gesticht.

Het hof stelt vast dat de verdachte met betrekking tot zijn aanwezigheid op de parkeerplaats te Hazeldonk wisselend en op momenten aantoonbaar onjuist heeft verklaard.

Bij de politie heeft de verdachte met betrekking tot de brand te Hazeldonk gebruik gemaakt van zijn zwijgrecht.75.Ook ter terechtzitting in eerste aanleg heeft de verdachte zich beroepen op zijn zwijgrecht. Tijdens de procedure in hoger beroep heeft de verdachte, opnieuw gehoord bij de politie, verklaard dat hij denkt dat hij de betreffende dag omstreeks 20.30 uur bij het bedrijf in Etten-Leur was76., hetgeen in strijd is met het resultaat van de ritreconstructie en de beelden van de beveiligingscamera’s ter plaatse, waaruit blijkt dat de verdachte pas omstreeks 21.34 uur van de grote parkeerplaats aan de Nederlandse zijde van Hazeldonk is vertrokken. Ter terechtzitting van het hof heeft de verdachte verklaard dat hij niet meer weet of hij toen op de grote parkeerplaats aan de Nederlandse zijde van Hazeldonk is geweest en aldaar heeft stilgestaan. Met betrekking tot de door hem gereden route heeft de verdachte ter terechtzitting van het hof verklaard dat, om vanaf het ontkoppelingsbedrijf op het bedrijventerrein aan de Belgische zijde van Hazeldonk terug naar de autosnelweg te rijden, via de Nederlandse zijde van Hazeldonk moet worden gereden.77.Op basis van Google Maps kan evenwel worden vastgesteld dat de snelste en meest voor de hand liggende route vanaf het ontkoppelingsbedrijf terug naar de autosnelweg niet via de Nederlandse zijde van Hazeldonk voert nu dit geen doorgaande weg betreft.

Dat de verdachte geen duidelijke en eenduidige verklaring heeft kunnen geven voor zijn aanwezigheid op de grote parkeerplaats aan de Nederlandse zijde van de grensovergang Hazeldonk klemt des te meer nu de verdachte van zijn route is afgeweken om naar deze parkeerplaats te rijden en aldaar vervolgens tot tweemaal toe gedurende enkele minuten heeft stilgestaan, waaruit kan worden afgeleid dat de verdachte welbewust en kennelijk met een bepaald doel naar de parkeerplaats is gereden. Onder die omstandigheden ligt het naar het oordeel van het hof niet in de rede dat de verdachte – ondanks het tijdsverloop en ondanks de omstandigheid dat de verdachte als beroepschauffeur werkzaam was – zich niets meer zou kunnen herinneren over (de reden van) zijn aanwezigheid op de parkeerplaats.

Bovendien ligt het naar het oordeel van het hof ook niet voor de hand om vanaf het ontkoppelingsbedrijf op het bedrijventerrein aan de Belgische zijde van Hazeldonk naar de grote parkeerplaats aan de Nederlandse zijde van Hazeldonk te rijden en aldaar gedurende korte tijd stil te staan nu de verdachte reeds daarvoor bij het ontkoppelingsbedrijf gedurende enige tijd had stilgestaan. Dit geldt des te meer nu de dienst van de verdachte na het ontkoppelen van zijn oplegger bij het ontkoppelingsbedrijf ten einde was en het terrein van zijn werkgever in Etten-Leur op ongeveer een half uur rijden van Hazeldonk is gelegen.

Gelet op het voorgaande is het hof van oordeel dat de verdachte geen aannemelijke verklaring heeft gegeven voor de reden van zijn aanwezigheid op de grote parkeerplaats aan de Nederlandse zijde van de grensovergang Hazeldonk. Bij het ontbreken van een redelijke de redengevendheid ontzenuwende verklaring voor zijn aanwezigheid in de nabijheid van de plaats van de brand kort voorafgaand aan het tijdstip dat de brand is ontdekt, gaat het hof ervan uit dat de verdachte degene is geweest die opzettelijk brand heeft gesticht aan de op de autotrailer staande auto.

Uit de bewijsmiddelen blijkt voorts dat, gelet op de aard van de brand, het tijdstip waarop de brand plaatsvond en de omstandigheid dat op het moment van het ontstaan van de brand in de directe nabijheid van de autotrailer andere vrachtauto’s stonden geparkeerd waarbij in ieder geval bij een vrachtauto de chauffeur in de cabine aanwezig was, gemeen gevaar voor goederen en levensgevaar en gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor de chauffeur van de andere vrachtauto te duchten was.

Mitsdien acht het hof wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het onder 4 ten laste gelegde heeft begaan, zoals hiervoor bewezen verklaard.

Het onder 1, 3 en 4 bewezen verklaarde levert telkens op:

Opzettelijk brand stichten, terwijl daarvan gemeen gevaar voor goederen te duchten is.

en

Opzettelijk brand stichten, terwijl daarvan levensgevaar en gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor een ander te duchten is.

Er zijn geen feiten of omstandigheden aannemelijk geworden die de strafbaarheid van de feiten uitsluiten.

Er zijn geen feiten of omstandigheden aannemelijk geworden die de strafbaarheid van verdachte uitsluiten.

De verdachte is daarom strafbaar voor het hiervoor bewezen verklaarde.

Strafoplegging

Bij de bepaling van de op te leggen straf heeft het hof gelet op de aard en de ernst van hetgeen bewezen is verklaard, op de omstandigheden waaronder het bewezen verklaarde is begaan en op de persoon van de verdachte, zoals een en ander bij het onderzoek ter terechtzitting naar voren is gekomen.

De verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan drie brandstichtingen terwijl daarvan telkens gemeen gevaar voor goederen en levensgevaar en gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor anderen te duchten was.

Op 17 augustus 2010 heeft de verdachte ’s avonds op een drukke parkeerplaats bij de grensovergang te Hazeldonk opzettelijk brand gesticht aan een auto die op een autotrailer stond. Als gevolg daarvan zijn de autotrailer en een groot deel van de daarop staande nieuwe auto’s geheel of gedeeltelijk verbrand. Ook een naast de autotrailer geparkeerd staande vrachtauto is als gevolg van de brandstichting verbrand. In de directe nabijheid van de autotransporter stonden ook nog andere vrachtauto’s geparkeerd die als gevolg van de brand gevaar hebben gelopen. In ieder geval in één van deze vrachtauto’s was de chauffeur in de cabine aanwezig. Hij is door anderen gewaarschuwd, waardoor hij zichzelf en zijn vrachtauto tijdig in veiligheid heeft kunnen brengen.

Op 26 januari 2011 heeft de verdachte ’s nachts allereerst op een drukke parkeerplaats aan de Tweedweg te Rotterdam andermaal opzettelijk brand gesticht aan een auto die op een autotrailer stond. Op het moment van de brand lagen de chauffeur en zijn bijrijder in de cabine van de autotrailer te slapen. Zij mogen van geluk spreken dat zij tijdig wakker zijn geworden en de brand hebben ontdekt, waardoor zij de cabine konden verlaten. Als gevolg van de brand zijn de autotrailer en een groot deel van de daarop staande nieuwe auto’s geheel of gedeeltelijk verbrand. In de directe nabijheid van de autotransporter stonden ook nog andere vrachtauto’s geparkeerd waarin chauffeurs in de cabine lagen te slapen waarbij de gordijnen van hun cabine gesloten waren. Zij zijn veelal door anderen gewaarschuwd voor de brand. In ieder geval één chauffeur heeft zijn vrachtauto moeten verplaatsen om te voorkomen dat deze ook in brand zou gaan.

Diezelfde nacht – nog geen vier uur later – heeft de verdachte nogmaals brand gesticht, ditmaal aan een autobus die bij een garage in de nabijheid van een woning te Zundert stond geparkeerd. Op dat moment lagen de twee bewoners in de woning te slapen. Ook zij mogen van geluk spreken dat zij tijdig door het alarm zijn gewekt en de brand hebben ontdekt, waardoor zij de brandweer hebben kunnen waarschuwen. De brandweer heeft voorkomen dat de brand zou overslaan naar de woning. Als gevolg van de brand zijn de autobus en de garage met de daarin opgeslagen goederen volledig verband. De aanbouw van de woning is als gevolg van de brand beschadigd geraakt. Blijkens de zich in het dossier bevindende slachtofferverklaring van een van de bewoners heeft de brand een grote impact gehad op hun leven.

Het hof rekent het de verdachte zwaar aan dat hij met de heimelijke wijze waarop hij telkens brand heeft gesticht de levens en de gezondheid van anderen ernstig in gevaar heeft gebracht. De gevolgen van een brandstichting zijn doorgaans niet te overzien omdat vuur zich onvoorspelbaar gedraagt. Er mag dan ook van geluk worden gesproken dat geen van de branden uiteindelijk tot dodelijke slachtoffers of gewonden heeft geleid. Wel hebben de feiten zeer aanzienlijke financiële schade tot gevolg gehad. Het is voorts een feit van algemene bekendheid dat brandstichtingen als in de onderhavige zaak aan de orde, zeker daar waar het een brand bij een woning betreft, leiden tot gevoelens van angst en onveiligheid in de samenleving.

Daar komt nog bij dat de verdachte heeft ontkend de ten laste gelegde feiten te hebben begaan en dat hij zich gedurende het onderzoek grotendeels heeft beroepen op zijn zwijgrecht. Voorts heeft de verdachte geweigerd om zijn medewerking te verlenen aan een psychologisch en psychiatrisch onderzoek in het Pieter Baan Centrum, waardoor de deskundigen de vraag of bij verdachte sprake is van een gebrekkige ontwikkeling van zijn geestvermogens of een ziekelijke stoornis niet hebben kunnen beantwoorden.

Hoewel de verdachte hiermee heeft gekozen voor een processuele houding die hem volgens de wet toekomt, brengt dit met zich dat het hof geen enkel inzicht heeft kunnen verkrijgen in de achtergronden van de brandstichtingen, de beweegredenen van de verdachte en eventueel op de persoon van de verdachte betrekking hebbende factoren die op de strafmaat van invloed kunnen zijn. Dit klemt des te meer nu de verdachte zich aan drie brandstichtingen heeft schuldig gemaakt. Gelet hierop en gezien de eerdere veroordeling voor een brandstichting op 3 september 2010, moet er ernstig rekening mee worden gehouden dat de verdachte zich opnieuw aan brandstichting schuldig zal maken. Dit leidt er toe dat het hof bij het bepalen van de op te leggen straf uitdrukkelijk zoekt naar een modaliteit waardoor de maatschappij tegen de verdachte wordt beschermd.

Gelet op het voorgaande is het hof van oordeel dat een straf die onvoorwaardelijke vrijheidsbeneming voor langere duur met zich brengt als enige passende straf kan worden beschouwd en dat niet kan worden volstaan met een gevangenisstraf waarvan de duur gelijk is aan de tijd die door de verdachte in voorarrest is doorgebracht, zoals door de verdediging is verzocht. In het tijdsverloop en hetgeen door de verdediging omtrent de persoonlijke omstandigheden van de verdachte naar voren is gebracht ziet het hof geen aanleiding om tot een ander oordeel te komen. Een en ander in aanmerking genomen acht het hof een gevangenisstraf voor de duur van 8 jaren passend en geboden.

Het hof komt tot een gevangenisstraf voor een langere duur dan de rechtbank omdat het hof van oordeel is dat met de door de rechtbank opgelegde gevangenisstraf de aard en de ernst van het bewezen verklaarde en het belang van de beveiliging van de maatschappij onvoldoende tot uitdrukking wordt gebracht. Anderzijds komt het hof tot een lagere gevangenisstraf dan door de advocaat-generaal is gevorderd omdat het hof, anders dan de advocaat-generaal bij de formulering van zijn strafeis tot uitgangspunt heeft genomen, verdachte zal vrijspreken van de onder 2 ten laste gelegde brandstichting te Oudenbosch.

Beroep op vormverzuim ex artikel 359a van het Wetboek van Strafvordering

De verdediging heeft nog verzocht dat het hof in het kader van artikel 359a van het Wetboek van Strafvordering bij het bepalen van de strafmaat rekening zal houden met de wijze waarop de verdachte door de politie is aangehouden. Volgens de verdediging blijkt uit het dossier dat bij de aanhouding van de verdachte het nodige geweld is toegepast, terwijl niet is gebleken dat dit noodzakelijk was.

Het hof volgt de verdediging hierin niet. In hoger beroep is door de verbalisanten van de politie die betrokken waren bij de aanhouding van de verdachte middels aanvullende proces-verbaal gerelateerd over de reden en de mate van het toegepaste geweld.78.Hieruit volgt dat de verdachte op het moment van zijn aanhouding in zijn auto was gezeten en zijn autogordel droeg en dat de benen van de verdachte onder het stuur van de auto weinig ruimte hadden. Door de verbalisanten is op luide toon tegen de verdachte gezegd dat hij was aangehouden. Vervolgens is meerdere malen op luide toon tegen de verdachte gezegd dat hij uit zijn auto moest komen en dat hij moest meewerken. Volgens de verbalisanten maakte de verdachte geen aanstalten om uit zijn auto te stappen. Vervolgens heeft een van de verbalisanten de autogordel van de verdachte losgemaakt en is de verdachte daarop nogmaals meerdere keren gezegd dat hij uit de auto moest komen. De verdachte gaf hieraan echter geen gehoor en bleef passief in zijn auto zitten. Vervolgens is de verdachte door twee andere verbalisanten aan zijn pols en aan zijn kleding uit de auto getrokken en buiten de auto naar de grond gebracht en op zijn buik op de grond afgeboeid. Het hof ziet geen aanleiding om aan de juistheid van het relaas van de verbalisanten te twijfelen. Gelet op de niet-meewerkende houding van de verdachte en de omstandigheden waaronder de aanhouding is verricht, kan het handelen van de verbalisanten en het toegepaste geweld naar het oordeel van het hof als noodzakelijk en proportioneel worden beschouwd, zodat geen sprake is van een vormverzuim als bedoeld in artikel 359a van het Wetboek van Strafvordering. Het hof ziet dan ook geen aanleiding om de duur van de gevangenisstraf te matigen.

De hierna volledig te noemen in beslag genomen en nog niet teruggegeven aansteker, blijkens het dossier aan de verdachte toebehorend, is vatbaar voor verbeurdverklaring, nu het bewezen verklaarde met behulp van deze aansteker is begaan. Het hof heeft hierbij rekening gehouden met de draagkracht van verdachte.

Ten aanzien van de hierna volledig te noemen in beslag genomen en nog niet teruggegeven tachograafschijven, ritgegevens en dagstaten zal de teruggave aan [bedrijf] worden gelast, zijnde degene die op grond van het onderzoek ter terechtzitting redelijkerwijs als rechthebbende van de voorwerpen kan worden aangemerkt. Ten aanzien van de overige in beslag genomen en nog niet teruggegeven voorwerpen zal de teruggave aan de verdachte worden gelast.

De benadeelde partij [aangever 1] heeft in eerste aanleg ter zake van feit 1 een vordering ingesteld, strekkende tot schadevergoeding tot een bedrag van € 159.195,70, te vermeerderen met de wettelijke rente, bestaande uit een bedrag van € 158.695,70 aan materiële schade en een bedrag van € 500,- aan immateriële schade.

Bij vonnis waarvan beroep is deze vordering volledig toegewezen. De vordering duurt van rechtswege voort in hoger beroep.

Uit het onderzoek ter terechtzitting is het hof voldoende gebleken dat de benadeelde partij [aangever 1] als gevolg van verdachtes onder 1 bewezen verklaarde handelen rechtstreeks schade heeft geleden zoals door de benadeelde partij is gevorderd. Verdachte is tot vergoeding van die schade gehouden. Anders dan door de verdediging is betoogd, acht het hof de vordering niet van zodanige aard dat behandeling van de vordering een onevenredige belasting van het strafgeding zou opleveren. Naar het oordeel van het hof is de vordering, mede gelet op de bij het voegingsformulier gevoegde bijlagen, voldoende onderbouwd. De omvang van de schade is als zodanig ook niet door de verdediging betwist. Mitsdien is de vordering van de benadeelde partij [aangever 1] volledig toewijsbaar.

Het toe te wijzen bedrag aan schadevergoeding zal worden vermeerderd met de wettelijke rente vanaf 26 januari 2011, zijnde de dag waarop het strafbare feit waardoor de schade is veroorzaakt heeft plaatsgevonden, tot aan de dag der algehele voldoening.

Het hof zal de verdachte voorts verwijzen in de door de benadeelde partij gemaakte en ten behoeve van de tenuitvoerlegging nog te maken kosten. Het hof begroot deze kosten tot op heden op nihil.

Het hof ziet aanleiding om aan de verdachte – ter meerdere zekerheid van de betaling van de schadevergoeding aan de benadeelde partij [aangever 1] – de maatregel van artikel 36f van het Wetboek van Strafvordering op te leggen als na te melden. Verdachte is naar burgerlijk recht telkens aansprakelijk voor de schade die door het strafbare feit is toegebracht.

De beslissing is gegrond op de artikelen 33, 33a, 36f, 57, 63 en 157 van het Wetboek van Strafrecht, zoals deze luidden ten tijde van het bewezen verklaarde.

Het hof:

Verklaart de verdachte niet-ontvankelijk in het hoger beroep voor zover gericht tegen de vrijspraak van het onder 4 en 5 ten laste gelegde.

Vernietigt het vonnis, voor zover aan het oordeel van het hof onderworpen, te weten voor wat betreft het onder 1, 2, 3 en 4 ten laste gelegde, en doet in zoverre opnieuw recht.

Verklaart niet bewezen dat de verdachte het onder 2 ten laste gelegde heeft begaan en spreekt de verdachte daarvan vrij.

Verklaart zoals hiervoor overwogen bewezen dat de verdachte het onder 1, 3 en 4 ten laste gelegde heeft begaan.

Verklaart niet bewezen hetgeen de verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan hierboven is bewezen verklaard en spreekt de verdachte daarvan vrij.

Verklaart het bewezen verklaarde strafbaar, kwalificeert dit als hiervoor vermeld en verklaart de verdachte strafbaar.

Veroordeelt de verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 8 (acht) jaren.

Beveelt dat de tijd die door de verdachte vóór de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in enige in artikel 27, eerste lid, of artikel 27a van het Wetboek van Strafrecht bedoelde vorm van voorarrest is doorgebracht, bij de uitvoering van de opgelegde gevangenisstraf in mindering zal worden gebracht, voor zover die tijd niet reeds op een andere straf in mindering is gebracht.

Verklaart verbeurd het volgende in beslag genomen, nog niet teruggegeven voorwerp:

- een aansteker, kleur rood (452495).

Gelast de teruggave aan [bedrijf] van de volgende in beslag genomen, nog niet teruggegeven voorwerpen:

- drie tachograafschijven (454426);

- een bon met uitdraai van ritgegevens (454427);

- vijf dagstaten [bedrijf] (454429).

Gelast de teruggave aan verdachte van de volgende in beslag genomen, nog niet teruggegeven voorwerpen:

- een jas, kleur blauw (452488);

- een trui, kleur zwart (452489);

- een broek met leren riem (452490);

- een blouse, kleur grijs (452491);

- schoeisel, kleur zwart (452492);

- een horloge, kleur grijs (452493);

- twee sokken, kleur zwart (452494);

- drie pasfoto's (454413);

- twee kassabonnen (454414);

- een mobiele telefoon, merk Nokia, kleur grijs (460455);

- een poststuk (460459).

Wijst toe de vordering tot schadevergoeding van de benadeelde partij [aangever 1] ter zake van het onder 1 bewezen verklaarde tot het bedrag van € 159.195,70 (honderdnegenenvijftigduizend honderdvijfennegentig euro en zeventig cent) bestaande uit € 158.695,70 (honderdachtenvijftigduizend zeshonderdvijfennegentig euro en zeventig cent) materiële schade en € 500,00 (vijfhonderd euro) immateriële schade en veroordeelt de verdachte om dit bedrag tegen een behoorlijk bewijs van kwijting te betalen aan de benadeelde partij.

Bepaalt dat voormeld toegewezen bedrag aan materiële en immateriële schadevergoeding vermeerderd wordt met de wettelijke rente vanaf 26 januari 2011 tot aan de dag der algehele voldoening.

Verwijst de verdachte in de door de benadeelde partij gemaakte en ten behoeve van de tenuitvoerlegging nog te maken kosten, tot aan de datum van deze uitspraak begroot op nihil.

Legt aan de verdachte de verplichting op om aan de Staat, ten behoeve van het slachtoffer, genaamd [aangever 1], een bedrag te betalen van € 159.195,70 (honderdnegenenvijftigduizend honderdvijfennegentig euro en zeventig cent) bestaande uit € 158.695,70 (honderdachtenvijftigduizend zeshonderdvijfennegentig euro en zeventig cent) materiële schade en € 500,00 (vijfhonderd euro) immateriële schade, bij gebreke van betaling en verhaal te vervangen door 365 (driehonderdvijfenzestig) dagen hechtenis, met dien verstande dat de toepassing van die hechtenis de verplichting tot schadevergoeding aan de Staat ten behoeve van het slachtoffer niet opheft.

Bepaalt dat voormelde betalingsverplichting ter zake van de materiële en immateriële schade vermeerderd wordt met de wettelijke rente vanaf 26 januari 2011 tot aan de dag der algehele voldoening.

Bepaalt dat, indien de verdachte heeft voldaan aan zijn verplichting tot betaling aan de Staat daarmee zijn verplichting tot betaling aan de benadeelde partij in zoverre komt te vervallen en andersom dat, indien de verdachte heeft voldaan aan zijn verplichting tot betaling aan de benadeelde partij daarmee zijn verplichting tot betaling aan de Staat in zoverre komt te vervallen.

Aldus gewezen door

mr. K. van der Meijde, voorzitter,

mr. K.J. van Dijk en mr. R.R. Everaars-Katerberg, raadsheren,

in tegenwoordigheid van mr. F. Gerritsen, griffier,

en op 17 juni 2014 ter openbare terechtzitting uitgesproken.