Einde inhoudsopgave
Executele (Publicaties vanwege het Centrum voor Notarieel recht) 2007/III.D.1.2.3
III.D.1.2.3 Waar een Willensvollstrecker is, is wellicht een (verbintenisrechtelijke) noodweg?
Prof.mr. B.M.E.M. Schols, datum 07-12-2007
- Datum
07-12-2007
- Auteur
Prof.mr. B.M.E.M. Schols
- JCDI
JCDI:ADS407163:1
- Vakgebied(en)
Erfrecht (V)
Voetnoten
Voetnoten
HANS RAINER KUNZLE, Der Willensvollstrecker im schweizerischen undUS-ameri-kanischen Recht (Habilitationsschrift Zurich 1998), Zurich: Schulthess Juristische Medien2000, p. 20.
Zie art. 471 ZGB. Het is niet voor niets dat VERBEKE, De legitieme ontbloot of dood? Leve de echtgenoot, Deventer: Kluwer 2002, Ars Notariatus CXIII (oratie Universiteit van Tilburg 2000), p. 17, noot 81 de Zwitsers indeelt bij de 'verbintenisrechtelijken'enWEHR-STEDT, Der Pflichtteilsanspruch im deutschen, franzosischen undniederlandischen Recht (diss. Heerlen) 2000, p. 5 bij de 'goederenrechtelijken'.
Kunzle1 stelt zich in het kader van zijn onderzoek naar de Zwitserse Willensvollstrecker onder meer de vraag hoe het gesteld is met de 'Verfugungs-freiheit in sachlicher Hinsicht'en stuit daarbij op de legitieme portie:2
'Das schweizerische Erbrecht kennt bedeutende Pflichtteile, welche einerseits auf dem germanischrechtlichen Gedanken der Verfangenheit und anderseits auf dem romischrechtlichen Verbot pflichtvergessener Verfugungen beruhen.' (Curs.
BS)
Concreet betekent dit het volgende (p.22):
'Der Erbe ist durch die Pflichtteile nicht nur in quantitativer Hinsicht, also be-zuglich des Erbumfangs, sondern auch in qualitativer Hinsicht, in seiner Er-benstellung,geschutzt. Diese kann ihm grundsatzlich nicht weggenommen werden.' (Curs. BS)
Toch heeft men blijkbaar niet altijdrecht op een legitieme portie in de vorm van een erfdeel:
'Wer bereits Vorempfange im Umfang des Pflichtteils erhalten hat, kann die Er-benstellung nicht mehr geltendmachen.'
Wat er ook zij van deze 'verbintensrechtelijke' escape, Kunzle heeft in zijn Habilitationsschrift de wetgever opgeroepen om ervoor te zorgen dat (p.464): 'die Pflichtteile vorsichtig gelockert werden.' Omdat (p.429): 'Ver-sorgungsorientierte Pflichtteile eroffenen dem Willensvollstrecker, insbeson-dere fur Dauervollstreckungen, ein grosses Betatigungsfeld.' Ik houd het er dan ook voorlopig maar op dat het Zwitserse recht, wat de legitieme portie betreft, niet de ideale voedingsbodem heeft om de Willensvollstrecker volledig tot zijn recht te laten komen. In ieder geval leeft ook bij Kunzle de gedachte dat legitieme portie en executele communicerende erfrechtelijke vaten zijn, oftewel (p. 461) de 'Haupthindernis in der Erbrechtsordnung' (in Zwitserland) is het '(unflexibelen) Pflichtteil'.