16.1.6 Bevoegdheid verrekening vorderingen belast met vruchtgebruik

Indien een vordering van de aandeelhouder op de vennootschap belast is met een recht van vruchtgebruik komt, tenzij anders is bepaald, primair aan de vruchtgebruiker het recht toe in en buiten rechte nakoming te eisen van aan het vruchtgebruik onderworpen vorderingen en tot het in ontvangst nemen van betalingen (3:210 lid 1 BW).1 De hoofdgerechtigde is daartoe slechts bevoegd indien hij daartoe toestemming van de vruchtgebruiker heeft of machtiging van de kantonrechter heeft gekregen (3:210 lid 3 BW). Valt verrekening van een vordering met de stortingsplicht onder ‘het in ontvangst nemen van betalingen’ als omschreven in dit artikel? Door verrekening wordt een vordering als het ware geïnd doordat deze wordt ‘weggestreept’ tegen een verplichting jegens dezelfde partij. Verrekening van een vordering op de vennootschap met de stortingsplicht kan dan ook worden beschouwd als een wijze van inning van een vordering en kan, tenzij anders bij de vestiging van het vruchtgebruik is bepaald, door de vruchtgebruiker geschieden en door de hoofdgerechtigde (de aandeelhouder) slechts met toestemming van de vruchtgebruiker. 2Machtiging van de kantonrechter kan in plaats van deze toestemming treden. Tegen diens machtiging is geen hogere voorziening toegelaten.

De vennootschap die niet van het vruchtgebruik van de vordering op de hoogte is, staat niets in de weg om met verrekening in te stemmen dan wel verrekening met de hoofdgerechtigde overeen te komen. De vennootschap die weet heeft van het vruchtgebruik op de vordering van de aandeelhouder weet echter dat deze zonder toestemming van de vruchtgebruiker en zonder machtiging van de kantonrechter niet bevoegd is tot verrekening. De vennootschap kan dan niet instemmen met verrekening. Een voorwaarde voor verrekening is immers dat degene die zich daarop beroept bevoegd is tot inning van de vordering (6:127 lid 2 BW).3