6.3.1 Wettelijke rente en andere vertragingsschade

343. Als nakoming nog mogelijk is, kan de schuldeiser bij de niet-tijdige nakoming door de schuldenaar vertragingsschade vorderen. 1 De schuldenaar is slechts verplicht tot vergoeding van schade wegens vertraging over de tijd waarin hij in verzuim is geweest (art. 6:85 BW). De schuldeiser dient de schuldenaar eerst in gebreke te stellen (art. 6:82 lid 1 BW) of aansprakelijk te stellen (art. 6:82 lid 2 BW), tenzij de schuldenaar van rechtswege in verzuim is, zoals bij schadevergoedingsvorderingen uit onrechtmatige daad of wanprestatie (art. 6:83BW).2 Voorbeelden van vertragingsschade zijn de schade van de koper aan wie een verkochte zaak te laat wordt overgedragen en die in de tussentijd een andere zaak moet huren;3 de renteschade bij de te late betaling van een geldvordering; en de koerswijzigingschade ex art. 6:125 lid 1 BW.4

De vertragingsschade bij het niet (tijdig) betalen van een geldsom wordt gefixeerd op een bepaald, jaarlijks vast te stellen percentage, de zogenaamde 'wettelijke rente' (art. 6:119-120 BW). De schuldeiser die wettelijke rente vordert, hoeft zijn schade niet te bewijzen. Hij kan deze schadevergoeding ook vorderen als hij minder of in het geheel geen schade heeft geleden. Daartegenover staat dat hij ook niet meer vertragingsschade vergoed kan krijgen dan de wettelijke rente.5 De wettelijke rente moet worden onderscheiden van de contractuele rente.6

De vordering tot vergoeding van vertragingsschade is een aanvullende schadevergoedingsvordering; de vordering ontstaat naast de hoofdvordering.7 De vordering ontstaat in het vermogen van de schuldeiser van de hoofdvordering. De vergoeding van vertragingsschade ex art. 6:85 BW en art. 6:119 BW is gegrond op de wanprestatie van de schuldenaar. De ontstaansgrond van de hoofdvordering is daarbij niet van belang. De schuldenaar van een schadevergoedingsvordering uit onrechtmatige daad die zijn verbintenis niet terstond nakomt, is op grond van wanprestatie gehouden tot vergoeding van de wettelijke rente (art. 6:7 4 jo 6:83 sub b jo 6:85 jo 6:119 BW).8