2.3.1 Historie en ontwikkeling

De Raad van Europa is op 5 mei 1949 opgericht bij het Verdrag van Londen. Voor het lidmaatschap gelden twee eisen, namelijk dat het land in Europa moet liggen en de doodstraf (feitelijk) afschaft.1 De Raad is geen onderdeel van de EU. Hij kent aanmerkelijk meer leden dan de EU. Uitgezonderd Kazachstan, Wit-Rusland en Vaticaanstad betreft het alle landen van Europa, waaronder Rusland, Turkije en landen in de Kaukasus.2

Een belangrijk doel van de Raad van Europa is het bevorderen van de eenheid tussen de verdragsstaten, vooral door het sluiten van onderlinge verdragen. Het belangrijkste daarvan is het EVRM.3 Het Verdrag heeft een aantal rechten en vrijheden uit de Universele verklaring van de rechten van de mens (UVRM) van de Verenigde Naties4 geconcretiseerd en een internationaal rechtsorgaan gecreëerd, dat bevoegd is staten te veroordelen die zich niet houden aan hun verplichtingen onder het Verdrag.5 Het Verdrag is door alle verdragsstaten ondertekend. Nederland heeft het Verdrag, dat stamt uit 1950 en drie jaar later van kracht werd, in 1954 geratificeerd.6

Doel en voorwerp van het EVRM bestaan primair in de bescherming door de verdragsstaten van de mensenrechten en fundamentele vrijheden van het individu.7 Ten tijde van de ratificatie van het Verdrag door Nederland, heerste de opvatting dat het vooral gericht was tegen uitwassen. Gaandeweg bleek het niet alleen te waken tegen uitwassen, maar ook tegen veel minder excessieve situaties die ook in ontwikkelde (westerse) landen voorkomen.8