Rb. Amsterdam, 20-12-2007, nr. 320964 / HA RK 05-568, 332975 /HA RK 06-0018 en 380252 / HA RK 07-0583

Bij beschikking van 1 februari 2007 is [curator] toegelaten als belanghebbende.

In de zaak 320964 / HA RK 05-0568 en in de zaak 332975 / HA RK 06-0018

Bij beschikking van 1 februari 2007 is Moravel in de gelegenheid gesteld haar voorstellen schriftelijk aan te vullen, en nader toe te lichten en zoveel mogelijk te onderbouwen aan de hand van onderliggende bescheiden, op een aantal in die beschikking genoemde punten. De zaak is daartoe verwezen naar de (interne) rekestenrol van 15 maart 2007. Op die datum heeft Moravel een aanvullend verzoekschrift, met producties, ingediend. Vervolgens zijn (nadere) verweerschriften en producties ingediend, een en ander als vastgelegd in de brief, gedateerd 21 september 2007, van de griffier van deze rechtbank en in het hierna, onder 4, te noemen proces-verbaal.

In de zaak 380252 / HA RK 07-0583

Bij verzoekschrift, bij deze rechtbank ingekomen op 20 juni 2007, heeft Rosneft verzocht bij beschikking uitvoerbaar bij voorraad te bepalen dat en binnen welke termijn tot verkoop en overdracht van de in beslag genomen aandelen kan worden overgegaan, althans dit verzoek te voegen met de procedure die over hetzelfde onderwerp reeds aanhangig is bij deze rechtbank en die bekend is onder zaaknummer 320964 / HA RK 05-0568. Vervolgens zijn verweerschriften en nadere producties ingediend, een en ander als vastgelegd in de brief, gedateerd 21 september 2007, van de griffier van deze rechtbank en in het hierna, onder 4, te noemen proces-verbaal.

In de zaken 320964 / HA RK 05-0568, in de zaak 332975 / HA RK 06-0018 en in de zaak 380252 / HA RK 07-0583

Op 28 september 2007 is een mondelinge behandeling gehouden. Daarvan is proces-verbaal opgemaakt.

Verdere beoordeling

Ter beoordeling liggen thans in de eerste plaats voor:

De rechtbank stelt (nogmaals) voorop dat de onderhavige procedure geen ander doel heeft dan dat bij beschikking wordt bepaald dat en binnen welke termijn tot verkoop en overdracht van de in executoriaal beslag genomen aandelen van Yukos Oil in Yukos Finance kan worden overgegaan, en op welke wijze en onder welke voorwaarden de verkoop en overdracht dienen te geschieden.

Met betrekking tot de hiervoor onder 5 onder a en b vermelde verzoeken overweegt de rechtbank als volgt. Gelet op het zojuist vermelde doel van deze procedure dient de kring van personen die in deze procedure als belanghebbenden kunnen worden toegelaten ruim te worden getrokken. Er is geen bezwaar tegen om binnen de grenzen van een goede procesorde een ieder die daarbij enig belang zou kunnen hebben in staat te stellen de rechtbank te informeren over de beste wijze van executie. Gelet op dit uitgangspunt dient Promneftstroy, die pretendeert thans eigenaar van de aandelen in Yukos Finance te zijn, als belanghebbende in deze procedure te worden toegelaten. De rechtbank kan op dit moment niet met zekerheid uitsluiten dat deze stelling juist is en voor nader onderzoek naar die stelling is in deze procedure geen plaats. Hetzelfde geldt, mutatis mutandis, voor [curator]: niet is komen vast te staan dat in zijn positie zodanige wijziging is gekomen dat hij geen enkel belang meer heeft bij de thans gevraagde beslissingen, en voor nader onderzoek op dit punt is in deze procedure geen plaats.

Met betrekking tot het hiervoor onder 5 onder c vermelde verzoek overweegt de rechtbank dat Rosneft daarin kan worden ontvangen. Tegen dit verzoek (en de gronden waarop dit is gebaseerd) zijn weliswaar bezwaren aangevoerd, maar deze nemen niet weg dat Rosneft thans beschikt over een tweede executoriale titel in de vorm van een notariële akte. Van deze executoriale titel kan niet aanstonds en op het eerste gezicht worden vastgesteld dat zij niet rechtsgeldig is en overigens is er voor een onderzoek naar die rechtsgeldigheid in deze procedure geen plaats.

Ten overvloede wordt overwogen dat voor de verdere beslissing in deze zaken ook niet van belang is of de tweede executoriale titel onaantastbaar is, omdat de op grond van artikel 474g Rv hierna te geven beslissing al voldoende grondslag vindt in het verzoek van Moravel op grond van het door haar gelegde executoriaal beslag en in het eerdere verzoek van Rosneft zelf op grond van de andere, oorspronkelijk aan enkele banken toekomende, titel tot executie. De rechtsgeldigheid van de tweede titel van Rosneft kan zo nodig aan de orde komen in een eventuele rangregeling na executie.

Met betrekking tot het hiervoor onder 5 onder d vermelde (nadere) verzoek overweegt de rechtbank dat tijdens de mondelinge behandeling van 28 september 2007 is gebleken dat de in het voorstel van Moravel voorziene koper van de aandelen van Yukos Oil in Yukos Finance zich heeft teruggetrokken. Het (nadere) verzoek van Moravel stuitte bovendien (nog steeds) op bezwaren, kort gezegd omdat het ook na verdere toelichting onvoldoende transparant werd gevonden, welke bezwaren de rechtbank deelt. Deze weg naar een wijze van verkoop die zou kunnen leiden tot een hogere opbrengst dan door middel van een openbare verkoop wellicht mogelijk zou zijn, loopt derhalve dood. Andere voldoende uitgewerkte voorstellen voor verkoop anders dan in het openbaar hebben de rechtbank niet bereikt.

Een en ander betekent dat de in beslag genomen aandelen slechts in het openbaar kunnen worden verkocht. De rechtbank zal prof. mr. D.F.M.M. Zaman, notaris te Rotterdam, hierna de notaris, en deurwaarder M.C. Groot te Amsterdam, hierna de deurwaarder, met de uitvoering daarvan belasten. De rechtbank tekent hierbij aan dat de deurwaarders S. Paulusma en G. Hoogkamer te Amsterdam na telefonisch contact met de rechtbank te kennen hebben gegeven geen bezwaar te hebben tegen aanwijzing van deurwaarder Groot.

De notaris zal worden belast met het leiden van de veiling en met het zorg dragen voor een goed en ordelijk verloop van de veiling en heeft daartoe alle binnen het wettelijk stelsel passende bevoegdheden, voor zover die bevoegdheden krachtens de wet niet aan de deurwaarder toekomen. De deurwaarder zal worden belast met de hem in de wet opgedragen taken.

De rechtbank gaat voorbij aan de stelling van Promneftstroy dat op grond van de statuten van Yukos Finance de aandelen aan haar als nieuwe eigenaar van de aandelen dienen te worden aangeboden, voordat zij aan een koper op de veiling kunnen worden vervreemd.

Nog daargelaten dat Promneftstroy niet een mede-aandeelhouder is als bedoeld in artikel 8.1 van de statuten van Yukos Finance, doch – volgens haar eigen stellingen – als rechtsopvolger van Yukos Oil alle te vervreemden aandelen houdt, geldt ingevolge artikel 474e Rv dat een na het beslag tot stand gekomen vervreemding niet aan de beslaglegger kan worden tegengeworpen.

Alvorens verder te beslissen over de uitvoering van de openbare verkoop zal de rechtbank de notaris opdragen aan haar een voorstel te doen voor de veilingvoorwaarden.

Daarbij dient de notaris de volgende uitgangspunten in acht te nemen.

De wijze van veilen

Minimumbod bij aanvang van de eerste ronde en zekerheid

De notaris is bij het formuleren van de veilingvoorwaarden niet gebonden aan de bewoordingen van de hiervoor genoemde uitgangspunten.

De deurwaarder en de notaris zijn bevoegd bij de uitoefening van hun op grond van deze beschikking opgedragen taken gebruik te maken van de diensten van aan hun kantoor verbonden personen en van derden, indien dat voor de uitoefening van die taken noodzakelijk of raadzaam is.

Kosten die vanaf deze uitspraak door de notaris en de deurwaarder in het kader van de uitvoering van deze beslissing worden gemaakt, waaronder te verstaan verschotten en honorarium voor bestede uren en de kosten van door hen in te schakelen medewerkers en derden, zijn kosten van executie. Die kosten komen voor rekening van de executerende beslagleggers Moravel en Rosneft, nu zij de opdrachtgevers voor de executie en de verzoekers ex artikel 474g Rv zijn.

Tot zekerheid voor verhaal van de kosten van de notaris en de deurwaarder dient zowel Moravel als Rosneft bij wijze van voorschot een door de notaris en de deurwaarder te bepalen bedrag in depot te geven op een door de deurwaarder en de notaris na deze beschikking aan te geven wijze.

Nadat de notaris de veilingvoorwaarden heeft opgesteld zal de rechtbank, in de persoon van de hierna te benoemen rechter-commissaris of diens plaatsvervanger, kunnen bepalen dat het depot door Moravel en Rosneft moet worden aangevuld.

Uit dat depot worden tweemaandelijks na facturering voorschotten aan de notaris en de deurwaarder voldaan, nadat de hiervoor bedoelde rechter-commissaris, die zo nodig ook met het opmaken van de rangregeling zal worden belast, of diens plaatsvervanger, de gevraagde voorschotten heeft goedgekeurd.

In voorkomende gevallen staat het de notaris vrij de rechter-commissaris voor advies te raadplegen.

Indien Moravel of Rosneft niet uiterlijk drie weken nadat de notaris en de deurwaarder hebben aangegeven op welke wijze aan de depotverplichting dient te worden voldaan het vereiste bedrag in depot heeft gegeven, volgt uit artikel 474g lid 1 Rv dat het beslag van de desbetreffende beslaglegger aanstonds vervalt aangezien de daarin genoemde termijn van een maand in dat geval is verstreken.

Tot dan toe door de notaris en de deurwaarder gemaakte kosten komen voor de helft voor rekening van die beslaglegger. De andere helft blijft voor rekening van de beslaglegger die de executie voortzet.

Hetzelfde geldt met betrekking tot de kosten van de notaris en de deurwaarder indien Moravel of Rosneft het verzoek ex artikel 474g Rv na deze beschikking intrekt.

De notaris en de deurwaarder verrichten hun werkzaamheden overeenkomstig de algemeen door hen in het jaar waarin de kosten worden gemaakt gehanteerde voorwaarden en tarieven, waarin een beperking van aansprakelijkheid kan zijn opgenomen..

Indien één van de beslagleggers, Yukos Oil, danwel Yukos Finance van oordeel is dat de notaris of de deurwaarder een tegenstrijdig belang heeft, zodat de aangewezen notaris of de aangewezen deurwaarder niet bij de uitvoering van deze executie kan zijn betrokken, dient zij dit uiterlijk 7 januari 2008 te 12.00 uur aan de rechtbank en aan de notaris of de deurwaarder schriftelijk te melden onder opgave van de reden(en). De rechtbank zal dan zo spoedig mogelijk nader beslissen.

Voor een goede opbrengst van de veiling is het gewenst dat de notaris voldoende informatie omtrent de waarde van de te executeren aandelen aan gegadigden beschikbaar kan stellen. Yukos Oil zal op grond van haar informatieplicht als geëxecuteerde de door de notaris noodzakelijk geachte informatie moeten verschaffen. Zij zal met name informatie over de activa en passiva van Yukos Finance moeten verstrekken, waartoe zij ook haar zeggenschap als aandeelhouder van Yukos Finance zal dienen aan te wenden.

Yukos Oil kan zich niet verschuilen achter de stelling dat die zeggenschap haar niet meer toekomt als gevolg van de vervreemding van de aandelen aan Promneftstroy, nu die (eventuele) vervreemding niet aan de beslagleggers kan worden tegengeworpen (art. 474e Rv.). Die (eventuele) vervreeemding na de beslaglegging doet dus niet af aan de informatieplicht van Yukos Oil: Yukos Oil is gehouden zodanige maatregelen te treffen dat zij in staat is of (door Promneftstroy) in staat wordt gesteld aan haar informatieplicht te voldoen.

De rechtbank draagt Yukos Oil op aan de notaris (en de door deze aan te wijzen personen) op diens/hun eerste verzoek, maar uiterlijk twee maanden na deze beschikking, de aan haar bekende gegevens te verschaffen die de notaris behoeft. Het staat de notaris vrij vanaf de datum van deze beschikking aan Yukos Oil vragen en nadere vragen te stellen in dit verband.

Een ieder die pretendeert de aan Yukos Oil toekomende aandeelhoudersbevoegdheden te kunnen uitoefenen, is gehouden zijn medewerking te verlenen aan de naleving van de bedoelde informatieplicht.

Nu Yukos Finance nog niet de verklaring heeft afgelegd als bedoeld in artikel 716 Rv, draagt de rechtbank haar op die verklaring aan de rechtbank te doen.

De rechtbank zal de notaris opdragen uiterlijk op 27 maart 2008 de veilingvoorwaarden ter goedkeuring aan haar voor te leggen. Vervolgens zal de rechtbank - behoudens bijzondere omstandigheden zonder partijen en belanghebbenden nader te horen – de noodzakelijke nadere beslissingen nemen. De zaken zullen daarom worden verwezen naar de (interne) rekestenrol van 27 maart 2008.

laat Promneftstroy als belanghebbende toe;

wijst het verzoek van Yukos Oil c.s. om [curator] niet langer als belanghebbende toe te laten af;

laat Rosneft toe als verzoeker krachtens 474g Rv op grond van haar tweede executoriale titel als bedoeld onder 8. hiervoor en voegt de zaak 380252 / HA RK 07-0583 met de zaak 320964 / HA RK 05-0568;

bepaalt dat de beslagen aandelen in Yukos Finance bij openbare veiling volgens nader vast te stellen veilingvoorwaarden ter executie zullen worden verkocht;

benoemt prof. mr. D.F.M.M. Zaman, notaris te Rotterdam, tot notaris om de veiling te leiden en zorg te dragen voor een ordelijk verloop van die veiling;

draagt prof. mr. Zaman op met inachtneming van hetgeen hiervoor is overwogen veilingvoorwaarden op te stellen en die uiterlijk op 27 maart 2008 ter goedkeuring aan de rechtbank voor te leggen;

wijst M.C. Groot, deurwaarder te Amsterdam, aan als de deurwaarder met de executie belast;

bepaalt dat de kosten van de executie voor rekening van Moravel en Rosneft komen totdat zij die op de opbrengst van de verkochte aandelen kunnen verhalen;

bepaalt dat Moravel en Rosneft, ieder voor zich het door de notaris en de deurwaarder te bepalen bedrag tot zekerheid voor verhaal van de kosten van de notaris en de deurwaarder, als bedoeld onder 9.9 hiervoor, uiterlijk acht werkdagen nadat de notaris en de deurwaarder hebben aangegeven op welke rekening dit bedrag dient te worden gestort, op die rekening dienen te storten;

bepaalt dat tweemaandelijks ten laste van het depot voorschotten kunnen worden betaald aan de notaris en de deurwaarder nadat de facturen zijn goedgekeurd door de hierna aan te wijzen rechter-commissaris;

bepaalt dat deze rechter-commissaris aanvulling van het depot aan Moravel en Rosneft kan opdragen;

bepaalt dat het beslag van degene die niet voldoet aan de verplichting tot tijdige storting in en/of aanvulling van het depot wordt opgeheven zonder verdere beslissing;

bepaalt dat de notaris en de deurwaarder de rechter-commissaris in voorkomende gevallen kunnen raadplegen;

wijst, ter vervanging van de in een eerdere beschikking aangewezen rechter-commissaris, als rechter-commissaris aan mr. R.H.C. Jongeneel, lid van deze rechtbank;

stelt verzoekers, Yukos Oil en Yukos Finance, indien zij van mening zijn dat de notaris of de deurwaarder een tegenstrijdig belang heeft, in de gelegenheid uiterlijk op 7 januari 2008 te 12.00 uur aan de rechtbank schriftelijk en gemotiveerd daarvan mededeling te doen;

draagt Yukos Oil op uiterlijk twee maanden na deze uitspraak aan de notaris de gegevens te verschaffen die de notaris behoeft om de in deze beschikking aan hem opgedragen taak naar behoren te vervullen;

draagt Yukos Finance op uiterlijk twee maanden na deze uitspraak tegenover de rechtbank de verklaring af te leggen als bedoeld in artikel 716 Rv;

verklaart deze beschikking uitvoerbaar bij voorraad;

verwijst de zaak naar de (interne) rekestenrol van 27 maart 2008;

houdt iedere verdere beslissing aan.

Gegeven door mrs. J.A.J. Peeters, voorzitter, A.P. Schoonbrood-Wessels en Q.R.M. Falger, rechters, en uitgesproken op 20 december 2007 in tegenwoordigheid van mr A.A.J. Wissink als griffier..