2.1 Inleiding fiscale toezichtgegevens

Deze studie is gericht op het scheppen van een kader waarbinnen de Belastingdienst rechtvaardig zijn gegevens kan delen binnen het rijksbrede toezicht. In dit hoofdstuk staat de eerste onderzoeksvraag van de studie centraal: Wat zijn de kaderstellende factoren voor het rechtvaardig kunnen vergaren en delen van fiscale toezichtgegevens? Dit is het proces dat inherent is aan het houden van toezicht en aan het delen van gegevens voorafgaat. Dat bepaalt immers wanneer een bestuursorgaan de gegevens tot de zijne mag rekenen. Althans in het kader van het toezicht.

Voordat ik deze factoren kan bepalen, is het noodzakelijk om het begrip ‘toezicht’ uiteen te zetten en af te bakenen (par. 2.2). Dat begrip lijkt zich namelijk als een paraplu te ontvouwen, waaronder bestuursorganen allerlei gegevens verkrijgen en delen. De bevoegdheid tot het verkrijgen van toezichtgegevens wordt echter bepaald door de functie die de toezichthoudende activiteit heeft binnen de taakuitoefening (handhaving) van het bestuursorgaan.

Voor de begrippen toezicht en handhaving bestaan verschillende percepties over de reikwijdte daarvan. Het uitoefenen daarvan kan plaatsvinden binnen verschillende rechtssferen.

Met deze uiteenzetting en afbakening creëer ik – in het kader van deze studie – eenduidigheid voor het object van samenwerking: de toezichtinformatie. De paragraaf sluit ik af met enkele definities voor het onderzoek.

Vervolgens bepaal ik vanuit de functionaliteit van het proces van fiscale informatiegaring de kaderstellende factoren om die informatie te kunnen delen binnen het rijksbrede toezicht. Daartoe bepaal ik eerst de plaats van het fiscale toezicht als handhavingsinstrument vanuit het perspectief van de taakuitoefening van de Belastingdienst (par. 2.3). Daarna bepaal ik het juridische perspectief van het fiscale toezicht om het als handhavingsmiddel tot zijn recht te kunnen laten komen (par. 2.4). In deze paragraaf stel ik de kaders vast waarbinnen de Belastingdienst gegevens kan delen binnen de functionaliteit van de taakuitoefening. Het geheel van deze factoren geeft een antwoord op de vraag over het kader waarbinnen de Belastingdienst zijn toezichtinformatie rechtvaardig kan delen binnen het rijksbrede toezicht. Met het beantwoorden van de onderzoeksvraag stel ik het kader vast voor het rechtvaardig vergaren – en tevens het delen – van fiscale toezichtgegevens (par. 2.5). Dat resulteert in een algemeen kader voor het rechtvaardig verkrijgen en delen van fiscale gegevens binnen het rijksbrede toezicht.