GiEA Sint Maarten, 04-09-2020, nr. SXM2020 - 731/ KG 202000101

Op 12 augustus 2020 heeft Alegria een kort geding verzoekschrift met producties ter griffie van het Gerecht ingediend. Het Land heeft bij brief van 27 augustus 2020 producties in het geding gebracht. Alegria heeft op 27 augustus 2020 nog aanvullende stukken in het geding gebracht. Vervolgens heeft op 28 augustus 2020 de mondelinge behandeling plaatsgevonden.

Gemachtigden zijn verschenen en hebben overeenkomstig hun pleitaantekeningen gepleit die zij ook aan het Gerecht hebben overgelegd.

Vonnis is bepaald op heden.

In een brief van 31 mei 2018 bericht de Minister van VROMI van het Land aan Alegria het volgende:

“(…)

It has come to my understanding that the request has changed, and that you are now requesting an area of approximately 13.525 m2 of water rights in long lease. This is for the development of the hotel, thus to provide additional service to tourist and resident clients. The department of Domain Affairs is currently in the process of drafting an advice for the issuance of the long lease water rights.

I would hereby like to inform you that I in principle have no objection against the aforementioned issuance in long lease. The only construction to be allowed in the area in question is a breakwater and a Sea Aquarium.

(…)”

In een emailbericht van 6 maart 2020 bericht de Minister van VROMI van het Land aan de Secretaris-Generaal van het Ministerie van VROMI (hierna ook: “de SG”) het volgende:

“(…)

I have read your email and would like to state the following.

Being that Algeria has submitted a few documents already to the ministry concerning the breakwater, I have no issues with the breakwater and pier once they can ensure no corals are damaged.

Also the issuing of the water rights should be a separate meet brief and not attached to any other meet brief of the property.

The decree should reflect the corrected decree which was sent to the department.

I have cc’d [s] as I am not sure if he has anything else wording to add or if any other information needs to be clarified based on your previous email.

(…)”

In een aan [landsadvocaat] verzonden e-mailbericht van 4 mei 2020 is gesteld:

“(…)

Dear colleague,

I confirm that this matter has been settled as follows:

4. This is a Settlement Agreement, which includes the attachment.

Please confirm agreement on behalf of the Country.

Sincerely,

(…)

Eric R. de Vries

(…)”

Aan deze email is gehecht een ongetekend en ongedateerd document (concept besluit van de Minister van VROMI tot uitgifte van een perceel grond gelegen op de bodem van de zee gelegen te Burgeaux Bay ter grootte van ongeveer 13.525 m2).

In een emailbericht van 5 mei 2020 bericht [landsadvocaat] aan de SG het volgende:

“(…)

Zoals zojuist aangegeven via whatsapp weigert Alegria akkoord te gaan met ons voorstel, en heeft een eigen voorstel gedaan. Ze zeggen dat alles hetzelfde is maar ik snap niet waarom ze dan niet gewoon ons voorstel accepteren. Ik zal de andere mails ook doorsturen.

Ik ben alle versies die Alegria heeft gehecht aan hun laatste voorstel aan het vergelijken met de eerdere versies.

Is het Land akkoord met het onderstaande voorstel?

(…)”

In een emailbericht van 5 mei 2020 bericht de SG aan [landsadvocaat] het volgende:

“Beste [x],

Ik heb de documenten bekeken en die komen met elkaar overeen.

Wij zijn ermee akkoord.

Groet,

[b]

(…)”

Bij een aan mr. E.R. de Vries verzonden emailbericht van 5 mei 2020 reageert [landsadvocaat] als volgt:

“(…)

Dear colleague,

Country Sint Maarten accepts your proposal.

Kind regards,

[landsadvocaat]

(…)”

Na deze emailwisseling heeft de gemachtigde van Alegria haar tegen het Land ingediend kort geding verzoekschrift -dat strekt tot uitgifte in erfpacht van het waterperceel- ingetrokken.

De afspraken vastgelegd in de emailwisseling tussen de gemachtigde van Alegria en [landsadvocaat] heeft het Land niet nageleefd.

Bij emailbericht van 16 juni 2020 bericht [landsadvocaat] aan de SG:

“Dag [b],

Bijgaand is de complete meetbrief.

Mvg

[landsadvocaat]”

In een op 19 augustus 2020 aan de SG van VROMI, [k], de Minister van VROMI, mevrouw [d], [z], Legal Advisor/Litigator van de Ministerie van Algemene Zaken van het Land, [z], advocaat Gibson & Associates en [r] verzonden emailbericht stelt [landsadvocaat] als volgt:

“Dear all,

Attached is the injunction case in which Alegria demands compliance of Government with a settlement agreement, regarding a right of long lease to a piece of land in Beacon Hill, under certain conditions. (…)

I asked my colleague [z] (cc) to handle this matter.

(…)”

Alegria vordert -zakelijk weergegeven- dat het Gerecht bij uitvoerbaar bij voorraad te verklaren vonnis het Land (i) beveelt om binnen 48 uur na betekening van dit vonnis de schikking na te komen en het Land beveelt om op eerste uitnodiging zijn medewerking te verlenen aan de uitgifte van het erfpachtrecht op straffe van een te verbeuren dwangsom en (ii) veroordeelt in de kosten van dit geding.

Alegria legt aan haar vordering de emailwisseling van 4 en 5 mei 2020 ten grondslag. Hieruit volgt dat partijen een vaststellingsovereenkomst met elkaar hebben gesloten die ertoe heeft geleid dat de kortgedingprocedure is ingetrokken. Van deze overeenkomst kan Alegria nakoming vorderen. Het Land dient dan ook het waterperceel in erfpacht aan Alegria uit te geven. Partijen onderhandelen reeds twee jaar over deze uitgifte. De huidige minister van VROMI mag zich niet op het standpunt stellen dat de advocaat [landsadvocaat] het Land niet aan de vaststelling heeft kunnen binden.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.

de bevoegdheid van het Gerecht

Het Gerecht stelt voorop dat de vordering van Alegria is gebaseerd op nakoming van de vaststellingsovereenkomst. Op grond hiervan is het Gerecht bevoegd om van de vordering kennis te nemen.1.

ontvankelijkheid van Alegria in de vordering

Ook dient Alegria in de vordering te worden ontvangen. De beoordeling van de beslissing van Minister van VROMI om grond in erfpacht uit te geven, dan wel zijn weigering om een dergelijk beslissing te nemen, is blijkens de bepaling van artikel 3 van de Landsverordening administratieve rechtspraak (hierna ook: ”Lar”) aan de bevoegdheid van de bestuursrechter onttrokken. Immers, het besluit van de Minister van VROMI om een erfpachtrecht al dan niet uit te geven, is geen publiekrechtelijke rechtshandeling maar zo’n besluit is louter privaatrechtelijk van aard. Het zakelijk recht ‘erfpacht’ is in boek 5, titel 7, van het Burgerlijk Wetboek (hierna ook: ‘BW’) geregeld.2.De ‘Landverordening op de uitgifte in erfpacht van gronden toebehorende aan Sint Maarten’ wijst slechts het bevoegde ambt aan dat beslist tot uitgifte in erfpacht en voorts het orgaan dat het Land bij de uitgifte vertegenwoordigt. Ook regelt deze landsverordening de (standaard-)voorwaarden waaronder het Land bereid is percelen in erfpacht uit te geven.

vordering geschikt voor een kortgedingprocedure?

De aard van de vordering brengt naar het oordeel van het Gerecht een spoedeisend belang met zich. Van Alegria kan niet worden verlangd om een beslissing in een bodemprocedure te moeten afwachten. Alegria heeft onweersproken gesteld dat zij kostbare investeringen heeft gedaan en dat het reeds twee jaar met verschillende ministers van VROMI van het Land over de uitgifte in erfpacht van waterpercelen onderhandelt. Zulks blijkt ook uit de brief van 31 mei 2018 van de Minister van VROMI.3.Vorige ministers waren ook op hoofdlijnen akkoord met de uitgifte in erfpacht van het waterperceel. Alegria heeft een spoedeisend belang om het project voort te kunnen zetten en om gedane investeringen terug te verdienen.

In kort geding dient te worden beoordeeld of voldoende aannemelijk is geworden dat tussen partijen een rechtsverhouding bestaat op grond waarvan de verwerende partij tot een bepaalde prestatie is gehouden. Het oordeel daarover moet worden gebaseerd op de ten tijde van de behandeling van het kort geding bekende feiten zoals die bij de behandeling zijn gebleken en kan niet worden gebaseerd op feiten die mogelijk later nog (in een bodemprocedure) zullen kunnen blijken.4.

Het geschil leent zich voor behandeling in kort geding. Dat een geschil feitelijk of juridisch ingewikkeld is ontslaat de kortgedingrechter niet om het geschil te beoordelen, zoals het Land ten onrechte betoogt. Hierdoor wordt een zaak dus niet ongeschikt voor behandeling in kort geding. Bij beoordeling of een vordering geschikt is voor een behandeling in kort geding dient te worden beoordeeld of bij de behandeling van het kort geding voldoende duidelijkheid over het geschil kan worden verkregen om een verantwoorde voorziening te kunnen geven. Alleen wanneer onvoldoende duidelijkheid bestaat over de rechtsverhouding van de partijen en dus over de vraag of er een rechtsgrond is voor het gevorderde -en uit een belangenafweging niet geconcludeerd kan worden dat er grond is voor het geven van een voorlopige voorziening- dient de voorziening te worden geweigerd. Daarvan is geen sprake. Immers, dit geding betreft de beoordeling van de vordering tot nakoming van de door Alegria gestelde overeenkomst die volgens haar is vastgelegd in de emailwisseling.5.

Hieraan voegt het Gerecht nog toe dat Alegria geen declaratoir vonnis vordert en evenmin een constitutief vonnis. Het Gerecht is bevoegd om in kort geding een condemnatoir vonnis te wijzen en dat is wat Alegria doet. Dat de voorziening niet tijdelijk van karakter of aard is, zoals het Land bepleit, en wat daar ook van zij, is dus niet beslissend.

Uit het voorgaande volgt dan ook dat het Gerecht bevoegd is om in kort geding de vordering tot nakoming te beoordelen.6.

de vordering tot nakoming

Alegria vordert nakoming van een vaststellingsovereenkomst die in emailwisseling is vastgelegd.

Vooraleerst is het Gerecht voorshands van oordeel dat uit deze emailwisseling dient te worden afgeleid dat Alegria op 4 mei 2020 aan het Land een aanbod doet over de uitgifte in erfpacht van het waterperceel dat [landsadvocaat] een dag later namens het Land onvoorwaardelijk aanvaardt. Blijkens deze emailwisseling is naar het voorlopige oordeel van het Gerecht een vaststellingsovereenkomst gesloten. De achtergrond van deze aanvaarding is dat partijen reeds jaren over de uitgifte hebben onderhandeld en Alegria een kort geding tegen het Land aanhangig heeft gemaakt om nakoming van een gestelde overeenkomst of toezegging af te dwingen. Na de emailwisseling heeft Alegria het kort geding verzoekschrift ingetrokken en is voorts deels uitvoering aan deze schikking gegeven.

Het Land beroept zich op de onbevoegdheid van [landsadvocaat]. Volgens het Land had [landsadvocaat] geen bevoegdheid om namens het Land deze vaststellingsovereenkomst aan te gaan. Het Gerecht stelt voorshands vast dat gesteld noch gebleken is dat [landsadvocaat] van de Minister van VROMI een volmacht heeft gekregen om namens het Land het aanbod van 4 mei 2020 van de gemachtigde van Alegria te aanvaarden. In zoverre heeft [landsadvocaat] dan ook zonder toereikende volmacht het aanbod van de gemachtigde van Alegria aanvaard.

Alegria beroept zich evenwel ook op de schijn van volmachtverlening op de voet van artikel 3:61 lid 2 BW. Alegria stelt gerechtvaardigd te hebben vertrouwd op volmachtverlening aan [landsadvocaat]. Op grond van feiten en omstandigheden die voor risico van het Land komen en waaruit naar de verkeersopvatting zodanige schijn van vertegenwoordigingsbevoegdheid kan worden afgeleid, dient inderdaad naar het oordeel van het Gerecht een dergelijke schijn van volmachtverlening te worden aangenomen.7.Hiertoe moge het volgende dienen.

Als een advocaat als procesvertegenwoordiger is aangesteld, wordt daarmee in het algemeen bij de wederpartij het redelijke vertrouwen van vertegenwoordigingsbevoegdheid gewekt op grond waarvan aan die wederpartij bescherming toekomt tegen overschrijding van bevoegdheid. Het is billijk dat degene die een ander aanstelt om hem in rechte te vertegenwoordigen ook het risico draagt van volmacht overschrijding.8.Van belang hierbij is dat onbestreden is gesteld dat [landsadvocaat] in opdracht van het Land het geschil over de uitgifte van erfpacht van het waterperceel en het door Alegria aanhangig gemaakte kort geding voor het Land behandelde.

Aan de omstandigheid dat de degene die de schikking trof een advocaat is dienen derhalve rechtgevolgen te worden verbonden.

In dit verband haalt het Gerecht ook HR 3 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:142 aan. De navolgende feiten en omstandigheden brengen mee dat het risico van een ontoereikende volmacht voor risico en rekening van het Land dient te komen:

Het risico van de vertegenwoordigingsonbevoegdheid van [landsadvocaat] ligt dan ook bij het Land. Alegria mocht het gerechtvaardigde vertrouwen hebben dat het Land aan [landsadvocaat] een volmacht had verleend om het aanbod vastgelegd in de email van 4 mei 2020 van de gemachtigde van Algeria namens het Land te aanvaarden. Hieruit volgt mitsdien dat het Land gebonden is aan de vaststellingsovereenkomst.

Het Gerecht heeft kennis genomen van het vonnis van Gemeenschappelijk Hof van de Nederlandse Antillen van 30 januari 2001, NJ 2001/579 -waarop het Land evenwel geen beroep doet- maar waaruit volgt dat in verband met het vertrouwensbeginsel regels van bevoegdheid en formele besluitvorming in de Caribische landen en gebiedsdelen strikt in acht moeten worden genomen.10.Voorshands is het Gerecht van oordeel dat deze jurisprudentie geen vrijbrief geeft om opgewekt vertrouwen niet te honoreren. Na deze vooropstelling dat regels van besluitvorming en bevoegdheid dus strikt moeten worden nageleefd, dient vervolgens nog te worden getoetst of gerechtvaardigd is vertrouwd op een toereikende volmacht.11.

Verder verwijst het Gerecht naar HR 27 november 1992, NJ 1993/287 waaruit volgt dat onder omstandigheden een onjuiste voorstelling van zaken over de bevoegdheid van een overheidsfunctionaris voor rekening van de overheid dient te komen. In het te beoordelen geval is gelet op dit arrest van belang dat (i) voormalige Ministers van VROMI geen bezwaar hadden tegen uitgifte van het waterperceel in erfpacht (ii) de SG de vaststellingsovereenkomst heeft gefiatteerd (iii) voor Alegria onduidelijk, onoverzichtelijk en voorts ontoegankelijk is wie aan [landsadvocaat] toestemming heeft gegeven, dan wel had behoren te geven, om de vaststelling aan te gaan en (iv) de huidige Minister van VROMI nimmer kenbaar heeft gemaakt dat [landsadvocaat] van de zaak moest worden gehaald, althans ontijdig duidelijk heeft gemaakt dat [landsadvocaat] geen schikking namens het Land mocht aangaan.

Uit het voorgaande volgt dan ook dat een overeenkomst tussen partijen tot stand is gekomen op grond waarvan Alegria van het Land nakoming kan verlangen, tenzij voldoende rechtvaardiging bestaat dat Alegria op grond van onvoorziene omstandigheden genoegen zal moeten nemen met schadevergoeding. Deze onvoorziene omstandigheden kunnen zijn gelegen in nieuwe niet in de overeenkomst verdisconteerde inzichten die tot een beleidswijziging nopen.12.

Het Land heeft hieraan echter geen enkele stelling gewijd, zodat het Gerecht hieraan verder voorbij zal gaan.

de belangenafweging

De beoordeling in kort geding is niet beperkt tot alleen een voorlopig oordeel over de rechtsverhouding van de partijen. De kortgedingrechter dient zijn beslissing steeds mede op een belangafweging te baseren.

In verband hiermee voert het Land aan dat bescherming van het milieu dient mee te brengen dat de vordering dient te worden afgewezen. Uitgifte van het waterperceel zal kunnen leiden tot beschadiging van koralen. Hieraan is onvoldoende aandacht geschonken en dat zal alsnog moeten gebeuren.

Naar het voorlopige oordeel van het Gerecht is in het concept besluit tot uitgifte in erfpacht van het waterperceel aan bescherming van het milieu voldoende aandacht geschonken en doorkruist de uitgifte van het waterperceel niet dit milieubelang. Immers, de uitgifte in erfpacht van het waterperceel laat onverlet dat voor de aan te leggen bouwwerken op het waterperceel (een) ambt(-en) van het Land van (een) vergunningen-(en) zal/zullen moeten verlenen in het kader waarvan rekening kan of moet worden gehouden met bescherming van het milieu. Eventueel kunnen derden rechtsbescherming zoeken bij de bestuursrechter indien zij menen dat het milieubelang onvoldoende in de publiekrechtelijke besluitvorming is verdisconteerd.

Overigens heeft het Land geen belangen aangedragen die mee kunnen brengen dat de voorziening -ondanks de vaststellingsovereenkomst tussen partijen- zal moeten worden geweigerd.

dwangsommen

In dit verband voert het Land aan dat versterking van de veroordeling met dwangsommen ongerechtvaardigd en onverantwoord is. Verder wijst het Land op het restitutierisico.

Het Gerecht passeert deze stellingen. Als het Land het vonnis van het Gerecht respecteert, zal het Land geen dwangsommen verbeuren. De oplegging van een dwangsom is slechts een prikkel om een veroordeling tijdig na te leven. Het is voorts een feit van algemene bekendheid dat de oplegging van een dwangsom ten laste van het Land nodig is om te verzekeren dat het Land vonnissen van het Gerecht naleeft. De oplegging van een dwangsom is dan ook ongerechtvaardigd noch onverantwoord.

Voor wat betreft het restitutierisico heeft Alegria onbestreden gesteld dat zij over vele onbelaste registergoederen in Sint Maarten beschikt waarop het Land zich eventueel zou kunnen verhalen, indien uit hoofde van dit vonnis verrichte prestaties ongedaan moeten worden gemaakt. Deze stelling van het Land passeert het Gerecht dan ook.

Het Gerecht zal op na te melden wijze de te verbeuren dwangsommen matigen en maximeren.

proceskosten

Het Land zal als de in het ongelijk te stellen partij in de gedingkosten worden veroordeeld die aan de zijde van Alegria kunnen worden begroot op:

totaal NAf 2.690,50

uitvoerbaarheid bij voorraad

Het Land voert aan dat het vonnis niet uitvoerbaar bij voorraad dient te worden verklaard omdat de belangen groot zijn en de beslissing niet terug te draaien is.

Een kortgedingvonnis dat niet uitvoerbaar bij voorraad wordt verklaard, is niet meer dan een papieren tijger. De stelling dat de belangen groot zijn kan niet meebrengen dat het vonnis niet uitvoerbaar bij voorraad zou moeten worden verklaard. Hiervoor heeft het Gerecht immers reeds geoordeeld dat Alegria een spoedeisend belang bij de beoordeling heeft. De veroordeling niet uitvoerbaar bij voorraad verklaren, zou hiermee strijden. Verder kan het Land een rechtsmiddel tegen dit kortgedingvonnis aanwenden. Als het GHvJ dit vonnis vernietigt, zal hetgeen op grond van dit vonnis is uitgevoerd, ongedaan moeten worden gemaakt. Ook kan het Land Alegria met succes aansprakelijk houden voor door haar geleden schade ter zake van al hetgeen het Land onder druk van executie van dit vonnis jegens Alegria presteert, indien dit vonnis wordt vernietigd of in de bodemzaak anders wordt beslist.

Het vonnis zal dan ook hierna uitvoerbaar bij voorraad worden verklaard.

Het Gerecht zal dan ook beslissen zoals hierna vermeld. Bij het meer of

anders gevorderde heeft Alegria geen belang omdat dit meerdere of het anders gevorderde reeds volgt uit hetgeen hierna wel zal worden toegewezen: namelijk veroordeling tot nakoming van de vaststellingsovereenkomst.

Het Gerecht:

rechtdoende in kort geding:

veroordeelt het Land om uiterlijk binnen 48 uur na betekening van dit vonnis de vaststellingovereenkomst na te komen zoals vastgelegd in de emailberichten van 4 en 5 mei 2020 van de gemachtigde mr. E.R. de Vries van Alegria respectievelijk [landsadvocaat] in het bijzonder door het nemen van het besluit van de Minister van VROMI tot uitgifte in erfpacht van het waterperceel beschreven in meetbrief met nummer 40/2020 een en ander conform het conceptbesluit gelijk aan productie 4 van het kort geding verzoekschrift op straffe van een te verbeuren dwangsom van NAf 10.000,00 voor elke dag, een dagdeel daaronder begrepen, dat het Land deze veroordeling niet naleeft tot een maximum van NAf 1.000.000,00;

veroordeelt het Land in de proceskosten die aan de zijde van Alegria tot op heden worden begroot op NAf 2.690,50;

verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad;

wijst af het meer of anders gevorderde.

Dit vonnis is gewezen door mr. C.T.M. Luijks, rechter, en op 4 september 2020 uitgesproken ter openbare terechtzitting in aanwezigheid van de griffier.