5.1 Inleiding

Art. 82 lid 1 AVG bepaalt dat ‘eenieder’ die (im)materiële schade lijdt als gevolg van een inbreuk op de AVG, het recht heeft om van de ‘verwerkingsverantwoordelijke’ of ‘verwerker’ schadevergoeding te ontvangen voor de geleden schade.1 De AVG maakt echter niet duidelijk wie er onder ‘eenieder’ moet worden verstaan.

De verordening is in de eerste plaats gericht op de bescherming van de natuurlijke persoon van wie persoonsgegevens worden verwerkt (de ‘betrokkene’).2 Deze betrokkene is echter niet de enige die nadeel kan ondervinden van een inbreuk op de AVG. Ook concurrenten van de verwerkingsverantwoordelijke kunnen hierdoor schade lijden (paragraaf 2).

De AVG maakt niet duidelijk of ook deze ‘concurrenten’ een beroep kunnen doen op artikel 82. De bestaande literatuur stelt in overwegende mate dat dit niet kan (paragraaf 3.3.1). Zij baseert dit oordeel op het doel van de AVG. De verordening is in de eerste plaats bedoeld om de grondrechten en fundamentele vrijheden van natuurlijke personen te beschermen. Hierbij past niet dat ook concurrenten een beroep kunnen doen op art. 82 lid 1 AVG.

Dit is echter niet het enige doel van de verordening. Zij is ook gericht op het vrije verkeer van persoonsgegevens en de versterking en harmonisatie van het gegevensbeschermingsrecht. Het recht op schadevergoeding van concurrenten draagt bij aan het behalen van deze doelstellingen. Handhaving door concurrenten is bovendien ook mogelijk bij andere bepalingen van Europese origine. Concurrenten hebben ten slotte in verschillende Duitse zaken een beroep gedaan op de schending van de AVG bij een vordering op grond van het Gesetz gegen den unlauteren Wettbewerb (UWG).

In deze bijdrage beantwoorden wij de volgende vraag: ‘Kan een concurrent van de verwerkingsverantwoordelijke een beroep doen op het recht op schadevergoeding van art. 82 lid 1 AVG? Zo ja, onder welke voorwaarden?’ Het artikel is als volgt opgebouwd. Paragraaf 2 beschrijft verschillende wijzen waarop een schending van de AVG tot schade bij een concurrent kan leiden. Vervolgens besteden wij aandacht aan de tekst en context van de AVG en maken wij een vergelijking met andere bepalingen van Europese origine (paragraaf 3) en de Duitse UWG (paragraaf 4). Wij eindigen met een conclusie (paragraaf 5).