2.2.3.c Definitie land van oorsprong

217. Definitie land van oorsprong. Zo werden twee lex originis-uitzonderingen op het Berner beginsel van nationale behandeling gemaakt: enerzijds een uitzondering op zijn conflictregel voor wat betreft de formaliteiten; anderzijds een uitzondering op zijn non-discriminatiebeginsel voor wat betreft de beschermingsduur. Hoe werd daarbij in deze conventie, die alleen van toepassing was op in de Unie gepubliceerde werken van Unie-auteurs, het land van oorsprong gedefinieerd? Was dat het land waarvan de auteur onderdaan was, of het land waar de eerste publicatie van het werk had plaatsgevonden?1 Aanvankelijk kreeg deze vraag weinig aandacht. Waarschijnlijk ging men er van uit dat auteurs hun werken voor het eerst in eigen land publiceren, zodat deze twee landen samenvielen.2 Uiteindelijk werd het land van oorsprong in artikel 2 lid 3 en 4 gedefinieerd als het land waar de eerste publicatie heeft plaatsgevonden; dat was ook de definitie in veel bilaterale verdragen. Voor het geval dat de eerste publicatie in meerdere Unielanden tegelijk plaatsvond, werd als land van oorsprong beschouwd dat Unie-land welks wetgeving de kortste beschermingsduur stelt. Voor ongepubliceerde werken werd het vaderland van de auteur als land van oorsprong beschouwd.

218. Deze definitie betekent derhalve dat de vreemdelingenrechtelijke regels van de Berner Conventie zich primair richten op de vreemdheid van het werk en niet — zoals gebruikelijk is in het vreemdelingenrecht — op de vreemdheid van de persoon c.q. de auteur.3 De uitzondering op het Berner non-discriminatiebeginsel in latere versies van de conventie zouden er nog enkele volgen — refereert aan (de wet van) het land van oorsprong, en dat land is primair gedefinieerd als het land van eerste publicatie van het werk. Anders gezegd: daar waar de conventie discriminatie toelaat, is dat primair discriminatie van vreemde werken.4 Niet de nationaliteit van de auteur is van belang, het gaat in de eerste plaats om de 'nationaliteit' van het werk. Het werk van een Franse auteur dat voor het eerst in Italië is gepubliceerd, is ontsprongen in Italië, en is in Frankrijk een vreemd werk.5 Alleen voor de kwantitatief onbelangrijke categorie ongepubliceerde werken komt de nationaliteit van de auteur nog in het vizier.