2.6.1 Het acquisition security right

De ontwerpers van de UNCITRAL Model Law hebben een zekerheidsrecht opgenomen in de modelwet dat strekt tot zekerheid van leverancierskrediet, het acquisition security right.1 Aan dit zekerheidsrecht wordt superprioriteit toegekend, zodat het zekerheidsrecht van de leverancier in rang komt vóór andere zekerheidsrechten op dezelfde zaken ongeacht het tijdstip van vestiging.2 Dit sluit volgens de ontwerpers aan bij het recht in rechtsstelsels wereldwijd, want:

De ontwerpers onderschrijven dit resultaat en hebben daarom in de UNCITRAL Model Law een bepaling opgenomen die tot een vergelijkbaar resultaat leidt. Voor deze policy decision(normatieve keuze) voeren de ontwerpers verschillende argumenten aan. Ten eerste wordt aangegeven dat leverancierskrediet één van belangrijkste bronnen van krediet is voor ondernemingen. De koop en verkoop van roerende zaken is een sleutel-activiteit in een moderne commerciële economie. Vrijwel elke onderneming koopt of verkoopt zaken. Het kan zowel gaan om voorraden als machines.4 Doorgaans willen bedrijven een groot deel van deze zaken op krediet kopen.5 Leveranciers willen de zaken doorgaans ook op krediet verkopen, mits zij zekerheid kunnen verkrijgen voor het verstrekte krediet.6 De leverancier loopt echter het risico dat eerder een zekerheidsrecht ten gunste van een bestaande kredietgever is gevestigd. Op grond van de prioriteitsregel verkrijgt de leverancier in dat geval een tweede zekerheidsrecht. Door superprioriteit te verbinden aan het zekerheidsrecht voor leverancierskrediet verkrijgt dit zekerheidsrecht in afwijking van de prioriteitsregel voorrang boven eerder gevestigde zekerheidsrechten.7 De ontwerpers nemen aan dat deze voorrangspositie leidt tot meer beschikbaar (en goedkoper) leverancierskrediet, hetgeen leidt tot meer transacties.8 Dit heeft weer een positieve effect op de economische groei.9

Ten tweede wordt aangevoerd dat het acquisition security right een mogelijke situational monopoly-positie van de schuldeiser met een eerste zekerheidsrecht (bij voorbaat) op alle huidige en toekomstige zaken en vorderingen van de koper doorbreekt. Op grond van de prioriteitsregel kan een latere kredietverstrekker nog slechts een tweederangs zekerheidsrecht verkrijgen. Dit heeft doorgaans tot gevolg dat deze tweede kredietverstrekker minder of zelfs geen krediet wil verstrekken. De koper wordt daardoor voor de verkrijging van nieuw krediet afhankelijk van de eerste zekerheidsnemer. Deze zekerheidsnemer heeft zodoende een financieringsmonopolie. Door superprioriteit toe te kennen aan het zekerheidsrecht van de leverancier op de door hem geleverde zaken wordt deze monopoliepositie doorbroken. De gedachte is dat de leverancier bereid is om de zaken op krediet te leveren, omdat hij het risico op niet-betaling kan afdekken met een eerste zekerheidsrecht op de geleverde zaken.10 De koper is voor deze aankoop van zaken niet afhankelijk van de kredietverstrekking door de eerste zekerheidsnemer.

Ten derde wordt de voorrang billijk geacht door de ontwerpers vanwege de nauwe band tussen de gesecureerde vordering en de geleverde zaken waarop het zekerheidsrecht rust. Het zekerheidsrecht strekt tot zekerheid van betaling van de koopprijs van de geleverde zaken en rust op deze geleverde zaken.11

Ten vierde wordt gesteld dat deze voorrangspositie geen afbreuk doet aan de rechten van de bestaande schuldeisers. De leverancier verkrijgt namelijk een zekerheidsrecht op zaken die nog niet tot het vermogen van de koper behoorden.12 Hierop hebben andere schuldeisers van de koper dus (nog) geen zekerheidsrecht verkregen. Door de prestatie van de leverancier is het verhaalsvermogen van de koper juist vergroot. Zij profiteren van de prestatie van de leverancier. Zonder de levering van de zaken kunnen andere schuldeisers van de kopers ook geen rechten verkrijgen op deze zaken.13