98 Bevoegdheidsverdeling civiele rechter en bestuursrechter

De nieuwe regeling codificeert het gelijkheidsbeginsel als grondslag in art. 4:126 Awb:1 schade die, zowel door besluiten als feitelijke handelingen, door de overheid in de rechtmatige uitoefening van een publiekrechtelijke bevoegdheid of taak wordt veroorzaakt en die “uitgaat boven het normale maatschappelijke risico en die een benadeelde in vergelijking met anderen onevenredig zwaar treft” komt voor vergoeding in aanmerking. Schade door besluiten of handelingen veroorzaakt door nietbestuursorganen (art. 1:1 lid 1 en 2 Awb), zoals bijvoorbeeld schade door wetgeving in formele zin, valt buiten titel 4.5 Awb. In die gevallen kan de burgerlijke rechter optreden als ‘restrechter’.2 Hetzelfde geldt als schade is veroorzaakt door andere feitelijke handelingen dan een handeling ter uitvoering van een besluit, door een algemeen verbindend voorschrift of door een beleidsregel.3

De wetgever wilde niet, zoals voorgesteld door de studiegroep, tegen vrijwel alle beslissingen over nadeelcompensatie beroep bij de bestuursrechter openstellen.4 De burgerlijke rechter heeft daarom een belangrijke ‘restfunctie’ gehouden. In alle gevallen waarin de burgerlijke rechter deze restfunctie heeft, kan een voorlopig getuigenverhoor worden bevolen in het kader van de civielrechtelijke schadevergoedingsvordering.