Beheer van familievermogen door middel van certificering (AN nr. 185) 2024/7.6:7.6 Conclusie en aanbevelingen

Beheer van familievermogen door middel van certificering (AN nr. 185) 2024/7.6

7.6 Conclusie en aanbevelingen

Documentgegevens:

mr. A.M. Steegmans, datum 01-02-2024

Datum: 01-02-2024
Auteur: mr. A.M. Steegmans
JCDI: JCDI:ADS957897:1
Vakgebied(en): Personen- en familierecht (V)

Er bestaan meerdere motieven waarom iemand besluit om over te gaan tot het beheer van zijn familievermogen. Deze zijn op te delen in een aantal categorieën. Op basis van de interviews kan de volgende indicatie worden gegeven:

id-49e73b01-e586-4d14-8799-1c5a48fa2b9f

De juridische elementen die een beheerstructuur moet bevatten om het motief continuïteit te kunnen dienen zijn het kunnen bijeenhouden van het vermogen en het economisch belang bij het vermogen, het kunnen beperken van het aantal mogelijke schuldeisers, invloed kunnen uitoefenen op de rechtsgevolgen na ontbinding van de rechtspersoon en het overlijden van een certificaathouder, vrijheid bij het inrichten van de beheerstructuur en het kunnen betrekken van de economisch belanghebbenden bij de beheerstructuur.

Een beheerstructuur kan worden opgericht binnen de algemeen geldende grenzen van het burgerlijk recht. Dat betekent concreet voor beheerstructuren dat er geen strijd mag zijn met het fiduciaverbod van art. 3:84 lid 3 BW, en dat er geen sprake mag zijn van misbruik van bevoegdheid bij het oprichten van de structuur of strijd met de goede zeden, openbare orde of het dwingend recht. Gebleken is dat de beheerstructuur certificering van vermogen binnen deze grenzen kan worden opgericht.

Onder een beheerovereenkomst kan worden verstaan elke overeenkomst waarbij het beheer over goederen het hoofddoel van de overeenkomst is en waarbij er in enige mate sprake is van de scheiding van zeggenschap en economisch belang. Meer specifiek kan van certificering van vermogen worden gezegd dat er sprake is van certificering als de beheerstructuur de volgende kenmerken bevat:

−: een rechtshandeling;
−: die een situatie creëert waarbij een scheiding plaatsvindt tussen de zeggenschap over een goed en het economisch belang bij dat goed;
−: waarbij degene die de zeggenschap over het goed heeft het goed beheert voor degene die het economisch belang bij dat goed heeft;
−: waarbij degene die de zeggenschap over het goed heeft, juridisch rechthebbende van het goed is;
−: waardoor degene die het economisch belang bij het goed heeft een vorderingsrecht krijgt op degene die de zeggenschap over het goed heeft; en
−: waarbij degene die de zeggenschap over het goed heeft een certificaat uitreikt aan degene die het economisch belang bij dat goed heeft.

Het antwoord op de hoofdvraag luidt dat certificering van vermogen in beginsel geschikt is voor het beheer van familievermogen, op het moment dat er sprake is van een continuïteitsmotief.

Daarbij moet worden opgemerkt dat het van belang is om de bestaande rechtsonzekerheid rondom certificering weg te nemen. Ook is de beheerstructuur van certificering van vermogen snel complex.

De volgende aanbevelingen worden gedaan:

−: De wetgever zou certificeren van vermogen kunnen omschrijven in de wet als een (vorderings)recht sui generis. Er kan zelfs gedacht worden aan een bijzondere overeenkomst van beheer in Boek 7 BW en een beheerregeling in Titel 3.6 BW.
−: Binnen de algemene omschrijving van certificering vormt certificering van aandelen een specifieke vorm van certificering. Daar moet bij nadere wetgeving rekening mee worden gehouden.
−: Om tot nadere regelgeving te komen is het van belang om te kijken naar de motieven waarom men wil beheren. Vervolgens kan in kaart worden gebracht welke elementen de beheerstructuur in elk geval moet bevatten om aan een bepaald motief te voldoen. Als er motieven zijn waarbij de elementen grotendeels overlappen kunnen één of meerdere beheerstructuren worden opgenomen in de wet. Op die manier kan een beheerstructuur worden ontworpen die de bestaande leemte opvult en toekomstbestendig is.