RvS, 27-02-2013, nr. 201109377/1/A2.

Ingevolge de bij de partiële herziening van het bestemmingsplan behorende voorschriften wordt onder 'extreem hoog oppervlaktewater' verstaan: stand van het oppervlaktewater die slechts in zeer geringe mate voorkomt en gekoppeld is aan een overstromingskans van eens per 100 jaar

Ingevolge die voorschriften mogen op de gronden bouwwerken ten behoeve van de onderliggende bestemming van het bestemmingsplan worden gebouwd, indien en voor zover het waterbergend vermogen van het retentiegebied niet onevenredig wordt aangetast.

3. [appellanten sub 1] zijn elk eigenaar van verscheidene kadastrale percelen in het retentiegebied (hierna: de percelen). [appellant sub 1 A], [appellant sub 1 B], [appellant sub 1 C] en [appellant sub 1 D] exploiteren op de voor 'agrarisch gebied' en 'agrarische bedrijfsdoeleinden' bestemde percelen tevens elk een agrarisch bedrijf.

4. [appellanten sub 1] hebben verzocht om vergoeding van planschade die zij als gevolg van de partiële herziening van het bestemmingsplan stellen te hebben geleden. Daartoe hebben zij aangevoerd dat de dubbelbestemming van de percelen tot waardevermindering van de ondergrond, de opstallen, voorzieningen en installaties en de agrarische bedrijven heeft geleid, omdat een redelijk denkend en handelend koper vanwege het risico van inundatie bij hoogwater in de Overijsselse Vecht een lagere koopprijs zal bieden dan zonder die dubbelbestemming. Voorts hebben zij aangevoerd dat zij zijn beperkt in de mogelijkheden om het bouwblok uit te breiden en schuilgelegenheden en kleine bouwwerken voor vee op de percelen op te richten.

De raad en het college hebben de adviezen van de schadecommissie aan de besluiten van 13 en 27 oktober 2009 ten grondslag gelegd en die besluiten in bezwaar gehandhaafd.

In de hoger beroepen van [appellant sub 1 A], [appellant sub 1 B], [appellant sub 1 C] en [appellant sub 1 D]

Hoewel de rechtbank ten onrechte geen oordeel over deze beroepsgrond heeft gegeven, leidt dat, gelet op het volgende, niet tot het door [appellant sub 1 A], [appellant sub 1 B], [appellant sub 1 C] en [appellant sub 1 D] ermee beoogde doel.

Ingevolge de bij het bestemmingsplan behorende voorschriften kan vrijstelling worden verleend ten behoeve van overschrijding met bebouwing van het agrarisch bouwperceel met de bestemming ‘agrarische bedrijfsdoeleinden’ op voor ‘agrarisch gebied’ bestemde gronden, met dien verstande dat die overschrijding ten hoogste 25 m bedraagt. Hoewel de in de partiële herziening van het bestemmingsplan toegekende dubbelbestemming van de voor ‘agrarisch gebied’ bestemde gronden op zichzelf het realiseren van die bebouwing niet uitsluit, heeft de planologische verandering, gezien de gevolgen van inundatie, betekenis voor het benutten van de vrijstellingsmogelijkheid. Een redelijk denkende en handelende eigenaar zal slechts na ophoging van de betreffende gronden van de vrijstelling gebruik maken en daardoor extra kosten maken. Dit betekent dat die verandering in zoverre een planologisch nadeel met zich brengt. Dit laat onverlet dat een redelijk denkende en handelende koper ook het in planologisch opzicht geringe risico op inundatie (eens per 100 jaar) tegen de extra kosten zal afwegen, daarbij rekening houdend met de kans dat die vrijstelling wordt verleend, en deze factoren in de waarde van die gronden zal verdisconteren.

Uit de deskundigenrapporten van de SAOZ van oktober 2007 valt af te leiden dat dit aspect door deze deskundige bij het taxeren van de omvang van de schade is betrokken. Volgens die rapporten heeft onder meer dit aspect ertoe geleid dat de waarde van de percelen met € 600,00 per hectare cultuurgrond in eigendom in het plangebied is gedaald. Omdat de rechtbank, zelf voorziend in de zaak, onder verwijzing naar die rapporten een planschadevergoeding ter hoogte van dat bedrag heeft toegekend, zijn [appellant sub 1 A], [appellant sub 1 B], [appellant sub 1 C] en [appellant sub 1 D] in zoverre door het vastgestelde gebrek in de aangevallen uitspraak niet in hun belangen geschaad.

Ingevolge de bij het bestemmingsplan behorende voorschriften kan vrijstelling ten behoeve van het oprichten van schuilgelegenheden en kleine bouwwerken voor vee op gronden met de bestemming ‘agrarisch gebied’ worden verleend. In de deskundigenrapporten van de SAOZ van oktober 2007 is uiteengezet dat ophoging van de betrokken gronden ten behoeve van die schuilgelegenheden en bouwwerken geen zin heeft, zodat een redelijk denkende en handelende eigenaar ermee rekening dient te houden dat die schuilgelegenheden en bouwwerken geheel of gedeeltelijk onder water komen te staan, indien de retentievoorziening wordt toegepast. In zoverre bestaat derhalve een verschil met de planologische mogelijkheid van overschrijding met bebouwing van het agrarisch bouwperceel.

Volgens de schadecommissie is het onwaarschijnlijk dat het waterbergend vermogen van het retentiegebied onevenredig wordt aangetast, als bedoeld in de bij de partiële herziening van het bestemmingsplan behorende voorschriften, door overschrijding met bebouwing van het agrarisch bouwperceel of het oprichten van schuilgelegenheden en kleine bouwwerken voor vee. Dat brengt met zich dat geen grond bestaat voor het oordeel dat het realiseren van deze mogelijkheden als gevolg van de planologische verandering is uitgesloten. Dat volgens het advies van J.W. van Zundert van 23 december 2009, in reactie op de adviezen van de schadecommissie, onzekerheid bestaat over de toepassing van die voorschriften en niet valt uit te sluiten dat de planologische verandering tot waardevermindering van de onroerende zaken en de agrarische bedrijven heeft geleid, vormt geen concreet aanknopingspunt voor twijfel aan de juistheid of volledigheid van dit onderdeel van de adviezen van de schadecommissie.

Uit de deskundigenrapporten, waarin een vergelijking is gemaakt tussen de planologische mogelijkheden van het oude en het nieuwe planologische regime, valt af te leiden dat [appellant sub 1 A], [appellant sub 1 B], [appellant sub 1 C] en [appellant sub 1 D] door de planologische wijziging in een beperkt nadeliger positie komen te verkeren. Voorts valt daaruit af te leiden dat de waarde van de percelen ten tijde van de inwerkingtreding van de partiële herziening van het bestemmingsplan met € 600,00 per hectare cultuurgrond in eigendom in het plangebied is gedaald door de beperkte aantasting van de bebouwingsmogelijkheden en de statistisch kleine kans op inundatie bij hoogwater. Uit de deskundigenrapporten valt af te leiden dat de taxatie van de waardedaling in overleg met een taxateur heeft plaatsgevonden. In dit verband is van belang dat inzichten van een taxateur in een geval als dit zijn gebaseerd op kennis en ervaring en dat een nadere toelichting op die inzichten niet in alle gevallen kan worden verlangd.

Dat [appellant sub 1 A], [appellant sub 1 B], [appellant sub 1 C] en [appellant sub 1 D], die het niet eens zijn met de hoogte van het schadebedrag, kritische kanttekeningen bij de motivering ervan hebben geplaatst, betekent niet dat het onderzoek van de SAOZ onzorgvuldig of onvolledig is geweest en de rechtbank de aan dat onderzoek verbonden conclusie niet aan de aangevallen uitspraak ten grondslag had mogen leggen. Uit die kanttekeningen blijkt niet van concrete aanknopingspunten voor twijfel aan de juistheid of volledigheid van de conclusie over de waardedaling op de peildatum.

Voorts is van belang dat een planschaderisicoanalyse in zijn algemeenheid van meer globale aard is dan de beoordeling van een aanvraag om een vergoeding van planschade en voorafgaand aan het schadeveroorzakend besluit wordt gemaakt, zodat dan nog niet bekend is welke schade daadwerkelijk voor vergoeding in aanmerking komt en geen uitvoerige taxatie plaatsvindt. [appellant sub 1 A], [appellant sub 1 B], [appellant sub 1 C] en [appellant sub 1 D] hebben niet aannemelijk gemaakt dat de planschaderisicoanalyses van de SAOZ van september 2000, anders dan gebruikelijk is, niet slechts een indicatief karakter hebben. Derhalve heeft de rechtbank aan die planschaderisicoanalyses niet de door [appellant sub 1 A], [appellant sub 1 B], [appellant sub 1 C] en [appellant sub 1 D] gewenste betekenis hoeven toekennen.

Het betoog faalt.

In het hoger beroep van [appellante sub 1 E]

In de hoger beroepen van de raad en het dagelijks bestuur

Voor het toekennen van schadevergoeding op de voet van artikel 49 van de WRO zijn slechts van belang de ruimtelijke gevolgen van het nieuwe regime en de objectief redelijkerwijs daarvan te verwachten overlast, dat wil zeggen de overlast die inherent is aan het gebruik, zoals bij inundatie in geval van hoogwater. Voor zover schade als gevolg van inundatie volledig wordt vergoed, laat dat onverlet dat bij inundatie hinder voor de agrarische bedrijfsvoering ontstaat en dat een redelijk denkende en handelende koper gronden met een dubbelbestemming daarom lager zal waarderen dan gronden zonder die bestemming. Dit verschil in waardering is niet slechts, zoals de schadecommissie heeft gesteld, tot subjectieve elementen te herleiden. Derhalve zijn de adviezen van de schadecommissie op dit punt niet deugdelijk, zodat de rechtbank, mede uit een oogpunt van finale geschilbeslechting, de deskundigenrapporten van de SAOZ bij haar oordeel heeft mogen betrekken.

Het betoog faalt.

Dit betoog faalt. Voor zover het aanwijzingsbesluit aanleiding voor de partiële herziening van het bestemmingsplan was, laat dat onverlet dat die herziening, die tot een verandering van de planologische situatie op de percelen heeft geleid, als oorzaak van de gestelde schade kan worden aangemerkt.

Dit betoog berust op een onjuiste lezing van die deskundigenrapporten. De SAOZ heeft daarin, anders dan de raad en het dagelijks bestuur stellen, de schade als gevolg van inundatie bij hoogwater niet bij het taxeren van de waardedaling van de percelen heeft betrokken. Deze schade is volgens de SAOZ reeds anderszins verzekerd op basis van de Procedureverordening vergoeding van schade ten gevolge van inundatie van de gebieden Noord en Zuid Meene.

Slotsom

13. De hoger beroepen van [appellant sub 1 A], [appellant sub 1 B], [appellant sub 1 C], [appellant sub 1 D], de raad en het dagelijks bestuur zijn ongegrond. Het hoger beroep van [appellante sub 1 E] is gegrond. De aangevallen uitspraak dient te worden vernietigd, voor zover daarbij het beroep van [appellante sub 1 E] ongegrond is verklaard. Die uitspraak dient voor het overige te worden bevestigd.

14. Doende hetgeen de rechtbank zou behoren te doen, zal de Afdeling het door [appellante sub 1 E] tegen het besluit van 28 september 2010 ingestelde beroep gegrond verklaren en dat besluit wegens strijd met de artikelen 3:2 en 7:12, eerste lid, van de Awb vernietigen. De Afdeling zal op na te melden wijze in de zaak voorzien en bepalen dat deze uitspraak in de plaats treedt van het vernietigde besluit.

Onder deze omstandigheden ziet de Afdeling aanleiding om de omvang van de voor vergoeding in aanmerking komende schade naar redelijkheid en billijkheid op een bedrag van € 600,00 per hectare cultuurgrond in eigendom in het plangebied vast te stellen.

Het voorgaande leidt tot de conclusie dat het college het verzoek om vergoeding van planschade ten onrechte heeft afgewezen, dat het daartegen door [appellante sub 1 E] gemaakte bezwaar gegrond dient te worden verklaard en dat het besluit van 27 oktober 2009 dient te worden herroepen. Aan [appellante sub 1 E] wordt ter vergoeding van planschade een bedrag toegekend van € 600,00 per hectare cultuurgrond in eigendom in het plangebied op de peildatum van 7 april 2005, te vermeerderen met de wettelijke rente over dit bedrag vanaf de dag van ontvangst van het verzoek om een vergoeding van planschade tot aan de dag van algehele voldoening en met het drempelbedrag.

Beslissing

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State

Recht doende in naam der Koningin: