Hof 's-Hertogenbosch, 07-03-2016, nr. 20-000184-15 OWV

In het ontnemingsrapport (Rapport van de Bovenregionale Recherche Zuid-Nederland, ladingdiefstallenteam, nummer BRZ76.GEERC78.RAP) is het voordeel geschat op grond van artikel 36, derde lid (oud), Sr.

Het hof zal de voordeelschatting eveneens op deze wettelijke grondslag baseren. Aan de voorwaarden voor de toepasselijkheid ervan is voldaan.

In het ontnemingsrapport is de eenvoudige kasopstelling als berekeningsmethode gehanteerd. Het hof zal eveneens deze berekeningswijze hanteren.

In het ontnemingsrapport is de onderzoeksperiode gesteld op de periode van 1 januari 2007 tot en met 6 juli 2009 (pagina 4).

De verdediging heeft dit betwist en gesteld dat de periode beperkt moet worden tot de periode van 1 januari 2009 tot en met 6 juli 2009, overeenkomstig de bewezenverklaarde periode in het arrest van het hof in de hoofdzaak.

Met dit standpunt hangt samen het nadere verweer van de verdediging dat terzake witwassen niet kan worden ontnomen over de periode van 1 januari 2007 tot en met 31 december 2008, gelet op de expliciete vrijspraak van het hof in genoemd arrest in de hoofdzaak over deze periode. Een andersluidend oordeel zou strijdig zijn met de [verdachte]-jurisprudentie, aldus de verdediging.

Met de rechtbank verwerpt het hof dit verweer.

Het verweer miskent dat bij een voordeelsontneming, welke is gebaseerd op de wettelijke grondslag van artikel 36e, derde lid (oud), Sr, de oplegging van de ontnemingsmaatregel in vergaande mate wordt losgemaakt van het gronddelict dat tot een veroordeling heeft geleid. In dat licht zijn de door de verdediging genoemde vrijspraken irrelevant. Het voordeel is immers niet specifiek aan deze feiten gekoppeld.

Vaststaat dat bij een uitgevoerd strafrechtelijk financieel onderzoek is vastgesteld dat veroordeelde over een bepaalde periode meer contant heeft uitgegeven dan hij in kas heeft gehad. Het kan dan niet anders zijn, mede gelet op het ontbreken van een verklaring van veroordeelde omtrent de herkomst van deze gelden, dat deze uitgaven mogelijk zijn geweest door contante inkomsten uit enig misdrijf. In het kader van artikel 36e, derde lid (oud), Sr, is het niet noodzakelijk dit misdrijf te benoemen.

Tegen de in het ontnemingsrapport tot uitgangspunt genoemde onderzoeksperiode bestaat derhalve geen beletsel. Het hof zal hierna deze onderzoeksperiode eveneens hanteren.

Gelet op het vorenstaande wordt het verweer van de verdediging in al zijn onderdelen verworpen.

Onbetwist is de vaststelling in het ontnemingsrapport dat veroordeelde samen met zijn vriendin, [betrokkene 1], en hun drie kinderen gedurende de onderzoeksperiode een economische eenheid hebben gevormd (blz. 9).

De verdediging heeft betwist dat dit impliceert dat alle uitgaven en inkomsten van de gezinsleden als gezinsinkomsten en gezinsuitgaven moeten worden bestempeld. Dit zou immers, aldus de verdediging, tot gevolg hebben dat inkomsten door de partner middels misdrijf verkregen bij veroordeelde als voordeel worden aangemerkt, terwijl veroordeelde aan dat misdrijf part noch deel heeft gehad. Dit heeft volgens de verdediging ook tot onbedoeld gevolg dat inkomsten en uitgaven gedurende de periode dat veroordeelde in detentie verbleef, door het uitgangspunt van de economische eenheid in de voordeelsberekening van veroordeelde worden betrokken.

Het hof verwerpt dit verweer omdat het miskent dat juist de vaststelling dat er sprake is van een economische eenheid in het kader van de methodiek van de eenvoudige kasopstelling impliceert dat alle legale ontvangsten, het begin- en eindsaldo en de uitgaven van de gehele economische eenheid in die kasopstelling en derhalve bij de voordeelsberekening van veroordeelde dienen te worden betrokken. In dat licht bezien is niet relevant of [betrokkene 1] zwarte inkomsten heeft gehad en dat veroordeelde in detentie heeft verbleven.

In de kasopstelling zijn de uitgaven terzake kleding en voeding gebaseerd op de NIBUD-normbedragen (ontnemingsrapport/blz. 16 en 17/toelichting op uitgaven kleding en voeding).

De verdediging heeft betoogd dat deze normbedragen te hoog zijn en dat daarop een correctie van 50% dient plaats te vinden. Daartoe is aangevoerd dat veroordeelde een ‘kamper’ is en dat door deze groep doorgaans minder dan de geldende NIBUD-norm aan kleding en voedsel wordt uitgegeven.

Het hof verwerpt dit verweer, nu het op geen enkele wijze is onderbouwd en ook voor het overige niet is gebleken van feiten en/of omstandigheden die een afwijking van de NIBUD-norm zoals door de verdediging voorgesteld, rechtvaardigen.

In de kasopstelling is de uitgave terzake de verbouwing in hoofdzaak gebaseerd op een uitlating van veroordeelde tijdens een tapgesprek dat de verbouwing hem zo'n € 15.000,- zou hebben gekost. Tijdens de doorzoeking zijn kassabonnen aangetroffen voor een totaalbedrag van € 7.490,36. Dit betroffen met name aankoopfacturen van bouwmaterialen. Omdat er geen facturen werden aangetroffen van bijvoorbeeld aannemers en/of werklieden is deze post in het ontnemingsrapport gesteld op (€ 15.000,- -/- € 7.490,36=) € 7.509,64.

De verdediging heeft betoogd dat de uitgaven voor de-verbouwing gesteld dienen te worden op het bedrag van de aangetroffen kassabonnen voor een totaalbedrag van € 7.490,36. Het bedrag genoemd tijdens het telefoongesprek zou uit stoerdoenerij zijn geopperd.

Het hof volgt, anders dan de advocaat-generaal en de rechtbank, de verdediging in dit verweer. De enkele vermelding van genoemd bedrag tijdens het telefoongesprek zonder enige verdere onderbouwing is onvoldoende om deze contante uitgave in de kasopstelling voor dat bedrag te betrekken. In plaats van € 15.000,-, zal het hof een bedrag van € 7.490,36 terzake verbouwingskosten in de kasopstelling betrekken.

Met inachtneming van het vorenstaande worden de werkelijke contante uitgaven gesteld op (€106.985,16 -/- € 15.000,- + 7.490,36 =) € 99.475,52.

De verdediging heeft zich geschaard achter het oordeel van de rechtbank dat vanwege de overschrijding van de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6 EVRM de betalingsverplichting dient te worden gematigd met € 10.000. De advocaat-generaal heeft zich op het standpunt gesteld dat een matiging met een bedrag van € 5.000 volstaat.

Het hof overweegt dienaangaande als volgt.

Met de rechtbank stelt het hof vast dat de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6 EVRM is overgeschreden. Overeenkomstig de rechtbank stelt het hof de aanvang ervan op 22 juni 2009, de datum van de betekening van de machtiging tot het doen van strafrechtelijk onderzoek. De beslissing van de rechtbank is van 9 januari 2015, derhalve ruim vijf en half jaar later. Tijdens deze eerste fase heeft een schriftelijke conclusiewisseling plaatsgevonden.

De redelijke termijn is in deze eerste fase — die doorgaans op twee jaren wordt gesteld — dan met ongeveer drie en half jaar overschreden.

Hoger beroep is door de veroordeelde ingesteld op 22 januari 2015. Door het hof zal uitspraak worden gedaan op 7 maart 2016. Van overschrijding van de redelijke termijn, inclusief de inzendingstermijn, is in hoger beroep geen sprake. De zaak is in hoger beroep voortvarend behandeld. Daarbij betrekt het hof dat ook in hoger beroep een conclusiewisseling heeft plaatsgevonden.

Het hof is van oordeel dat de overschrijding van de redelijke termijn in de eerste fase gedeeltelijk is gecompenseerd door de voortvarende behandeling in hoger beroep.

Alles overziend is het hof van oordeel dat een matiging met een bedrag van € 5.000 volstaat, waarmee de betalingsverplichting wordt gesteld op (€ 98.404,73 -/- € 5.000 =) € 93.404,73.

De verdediging heeft gesteld dat veroordeelde thans inkomsten uit arbeid heeft, maar dat deze onvoldoende zijn om ieder voordeelsbedrag te kunnen betalen. Verzocht is een betalingsverplichting naar billijkheid op te leggen.

Het hof is evenwel, gelet op het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep, van oordeel dat voorshands niet aannemelijk is geworden dat veroordeelde thans, of op enig moment alsnog, niet in staat zou zijn aan zijn betalingsverplichting te voldoen, mede gelet op de geldende verjaringstermijn voor de tenuitvoerlegging van deze betalingsverplichting ingevolge artikel 76 juncto artikel 70 Sr, terwijl het Openbaar Ministerie gedurende die termijn onbeperkt uitstel van betaling kan verlenen en betaling in termijnen kan toestaan.