5.7.1 Algemeen

Ik behandelde al eerder het onderwerp waardeoverdracht. Waardeoverdracht is een bijzondere vorm van wijziging in de relatie tussen de pensioenuitvoerder en de (ex-)werknemer, waarbij de financiële middelen worden overgedragen om nieuwe pensioenaanspraken of -rechten te verkrijgen. Die overdracht kan plaatsvinden naar een nieuwe pensioenuitvoerder of aan een nieuwe pensioenregeling van dezelfde pensioenuitvoerder. Door waardeoverdracht wordt de overdragende pensioenuitvoerder bevrijd uit zijn verbintenissen jegens de (ex-)werknemers onder de oude pensioenregeling waaruit de waardeoverdracht plaatsvindt.1 Ik verwijs voor de daarmee samenhangende problematiek terug naar paragraaf 4.3.6.

Waardeoverdracht speelt een belangrijke rol bij de Wtp. Heel kort samengevat is dit wetsvoorstel het voorlopige sluitstuk van een jarenlange discussie over fundamentele wijzigingen van het pensioenstelsel, om dit beter aan te laten sluiten op de arbeidsmarkt en inzichtelijker en persoonlijker te maken.2 In het nieuwe stelsel zijn drie typen premieregelingen mogelijk, zijnde de solidaire premieovereenkomst, de flexibele premieovereenkomst en de premie-uitkeringsovereenkomst. De eerste twee zijn toegankelijk voor alle pensioenuitvoerders, verzekeraars kunnen ook de laatste aanbieden. Dat betekent dat een pensioenregeling met opbouw op basis van een uitkeringsovereenkomst of kapitaalovereenkomst niet meer mogelijk is.3 Oftewel in plaats van een afspraak over de hoogte van de uitkering komt er een uitkering die meebeweegt met economische ontwikkelingen, omhoog of omlaag.4 Dit is slechts een van de vele ingrijpende wijzigingen, waaronder ook afschaffing van de doorsneesystematiek. Naar aanleiding van het pensioenakkoord van de SER uit 2019,5 werd in december 2020 een conceptwetsvoorstel publiek gemaakt en in maart 2022 een finale versie ingediend bij de Tweede Kamer. Een integrale bespreking van het wetsvoorstel, de uitvoerige kritiek die het ontving en de aanleiding van deze stelselherziening gaan het onderwerp van dit boek te buiten en rechtvaardigen een zelfstandig onderzoek. Een aantal wijzigingen die de Wtp met zich meebrengt komen elders in dit onderzoek aan de orde. Waar ik in deze paragraaf kort bij stil wil staan, zijn de specifieke regels die de Wtp introduceert voor waardeoverdracht middels het zogeheten ‘invaren’.