4.8.5 De ruime temporele reikwijdte versus de enge temporele reikwijdte

Zowel de ruime temporele reikwijdte als de toepassing van de enge temporele reikwijdte worden bekritiseerd. De kritiek die betrekking heeft op de verhaalsmogelijkheden bij de ruime temporele reikwijdte, richt zich met name op het argument dat de verhaalsmogelijkheden van bestaande schuldeisers ten onrechte worden uitgebreid. Deze visie wordt gesteund door het feit dat de wetgever heeft aangegeven dat zij geen reden ziet om schuldeisers, die reeds een vordering hadden voordat de aansprakelijkheidsverklaring werd gedeponeerd, ‘zomaar’ extra zekerheid te geven.1

In navolging van voornoemde overwegingen uit de parlementaire geschiedenis, is in de literatuur betoogd dat schuldeisers met bestaande vorderingen op een later vrijgestelde rechtspersoon onverwacht een extra voordeel in de schoot geworpen krijgen wanneer op een later tijdstip een 403-verklaring wordt gedeponeerd.2 Met name vanwege dit argument zou er geen grond zijn om aan te nemen dat de aansprakelijkheidsverklaring zich uitstrekt over schulden die al bestaan op het moment waarop de aansprakelijkheidsverklaring wordt gedeponeerd of over schulden die later voortvloeien uit reeds verrichte rechtshandelingen.3

Ondanks vorenstaande, kan de ruime temporele reikwijdte in de literatuur op meer steun rekenen dan de enge temporele reikwijdte.4 En ook de recentere rechtspraak lijkt vaker voor de ruime werking te kiezen.5 In de rechtspraak is meerdere malen geoordeeld dat een 403-verklaring die overeenkomstig artikel 2:403 lid sub f BW is opgesteld, dekking biedt voor schulden die voortvloeien uit eerder door de vrijgestelde rechtspersoon verrichte rechtshandelingen,6 zij het niet zonder enige nuance.7 Eerdere rechtspraak in het voordeel van de enge temporele reikwijdte8 leek te zijn ingehaald. Recentelijk is de lijn toch weer onderbroken.9

Naar mijn idee is de ruime temporele reikwijdte het meest verdedigbaar. Niet valt in te zien waarom bestaande schuldeisers zonder compensatie het zicht op de financiële toestand van hun schuldenaar mag worden ontnomen. Hebben bestaande schuldeisers geen belang bij de publicatie van jaarstukken van hun schuldenaar? Er is geen sprake van een ‘zomaar’ in de schoot geworpen voordeel.

Bestaande schuldeisers kunnen wel degelijk een belang hebben bij het verkrijgen van inzicht in de financiële situatie van hun schuldenaar. De financiële situatie van een bestaande schuldenaar kan bijvoorbeeld van invloed zijn op de beslissing om onder een bestaand contract nieuwe goederen te leveren, kredieten te verlengen of te verruimen of om tijdig (incasso)maatregelen te kunnen treffen.10