Rb. Gelderland, 08-03-2019, nr. C/05/346115 / HZ RK 18-45

De eerste vraag die moet worden beantwoord, is de vraag of sprake is van een deelgeschil als bedoeld in de wet. Ingevolge het bepaalde in artikel 1019w lid 1 Rv moet het gaan om een geschil over of in verband met een deel van hetgeen ter zake de aansprakelijkheid voor schade door dood en letsel als rechtens geldt tussen de benadeelde en degene die aansprakelijk wordt gehouden en waarvan de beëindiging kan bijdragen aan de totstandkoming van een vaststellingsovereenkomst over de vordering van de benadeelde. In artikel 1019z Rv is bepaald dat de rechter het verzoek afwijst voor zover de verzochte beslissing naar zijn oordeel onvoldoende kan bijdragen aan de totstandkoming van een vaststellingsovereenkomst. Daarbij dient de rechtbank te beoordelen of de bijdrage van de verzochte beslissing zodanig is dat dit opweegt tegen de kosten en het tijdsverloop van de procedure.

Het verzoek van [verzoekster] leent zich naar het oordeel van de rechtbank voor behandeling in een deelgeschilprocedure. Beoordeling van het verzoek ten aanzien van de verdeling van de aansprakelijkheid en de mate van eigen schuld kan bijdragen aan de totstandkoming van een vaststellingsovereenkomst.

Tussen partijen staat vast dat sprake is van een situatie als bedoeld in artikel 185 WVW, hetgeen met zich brengt dat HTM en Achmea gehouden zijn de schade van [verzoekster] te vergoeden, tenzij aannemelijk is dat het ongeval is te wijten aan overmacht. HTM en Achmea beroepen zich niet op overmacht, zodat in beginsel de hoofdregel van artikel 185 WVW geldt.

Op grond van vaste jurisprudentie van de Hoge Raad geldt in een geval als het onderhavige, waarin sprake is van een verkeersongeval waarbij een motorrijtuig en een fietser betrokken zijn en waarbij deze laatste schade oploopt, de zogenaamde 50%-regel. Deze regel houdt kort gezegd in dat de eigenaar van het motorrijtuig (of diens WAM-verzekeraar) op billijkheidsgronden gehouden is tenminste 50% van de schade te vergoeden, wegens de verwezenlijking van het aan motorrijtuigen ten opzichte van kwetsbare verkeerdeelnemers verbonden gevaar (“Betriebsgefahr”). Achmea heeft aansprakelijkheid voor 50% van de schade reeds erkend.

In dit deelgeschil ligt de vraag voor of HTM en Achmea gehouden zijn meer dan 50% van de schade van [verzoekster] te vergoeden, zoals [verzoekster] stelt en HTM en Achmea betwisten.

Hiertoe dient in de eerste plaats te worden beoordeeld in welke mate de aan [verzoekster] dan wel aan HTM toe te rekenen omstandigheden aan het ongeval hebben bijgedragen, de wederzijdse causaliteit (artikel 6:101 BW). Het is hierbij aan verweerders om te stellen, en bij voldoende gemotiveerde betwisting, te bewijzen, dat aan de zijde van [verzoekster] sprake is geweest van gedragingen die hebben bijgedragen aan het ontstaan van de schade.

Verweerders hebben in dit kader gesteld dat [verzoekster] ten onrechte geen voorrang heeft verleend aan de stadsbus, welk feit zwaar dient te wegen. De stadsbus was de inrit van de parkeergarage al aan het passeren op het moment dat [verzoekster] de Theresiastraat op fietste, zodat de buschauffeur niets anders meer kon doen dan naar links uitwijken, zoals hij heeft gedaan. Het ongeval is dan ook geheel en al te wijten aan het verkeersgedrag van [verzoekster] , aldus verweerders. [verzoekster] heeft gesteld dat zij bij het verlaten van de parkeergarage de bus niet heeft waargenomen en dat zij al rechtdoor op de weg reed toen zij van achteren werd klem gereden door de bus.

De rechtbank is op basis van de stukken, waaronder het proces-verbaal van de politie Haaglanden en de foto’s van de situatie ter plaatse, alsmede de hierop ter zitting door partijen gegeven nadere toelichting van oordeel dat in dit geval sprake is geweest van een verkeersfout van [verzoekster] , welke fout in belangrijke mate aan het ontstaan van de schade heeft bijgedragen. Vaststaat dat [verzoekster] vanuit de parkeergarage langs de rechterpilaar (productie 3 bij verweerschrift) over het trottoir de verlaagde inrit is uitgereden en rechtsaf de Theresiastraat is opgedraaid. Dit betreft een bijzondere manoeuvre in de zin van artikel 54 van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV 1990) waarbij zij het overige verkeer moet voor laten gaan. Gelet op de grootte van de bus en de verkeerssituatie ter plaatse had zij bij normale oplettendheid na het passeren van de rechterpilaar van de parkeergarage de door [naam bestuurder stadbus] bestuurde stadsbus kunnen zien aankomen, als zij naar links had gekeken. Dat [verzoekster] , zoals zij ter zitting heeft verklaard, de bus niet heeft gezien, kan niet anders betekenen dan dat zij niet (bewust) naar links heeft gekeken, alvorens zij de Theresiastraat op draaide. De verklaring van [verzoekster] dat de bus haar achterop is gekomen zou verklaard kunnen worden doordat zij vanaf de pilaar schuin over het trottoir naar rechts is gereden en toen de bus naast zich waarnam en klem kwam bij de geparkeerde auto ter hoogte van Theresiastraat nr. 15. Door de weg op te draaien zonder zichzelf ervan te vergewissen of de verkeerssituatie dat toeliet, heeft [verzoekster] in belangrijke mate bijgedragen aan het ontstaan van het ongeval.

Het voorgaande neemt niet weg dat een ter plaatse bekende buschauffeur als [naam bestuurder stadbus] rekening dient te houden met de mogelijkheid van fietsers die geen voorrang verlenen. Als niet weersproken staat vast dat [naam bestuurder stadbus] zijn snelheid reeds had aangepast, alsmede dat hij naar links is uitgeweken op het moment dat hij [verzoekster] de parkeergarage uit zag komen fietsen. De aanwezigheid van tegenliggers op de Theresiastraat beperkt de mogelijkheid om naar links uit te wijken. [naam bestuurder stadbus] kon [verzoekster] niet al op een eerder moment zien aankomen, omdat zij - zoals ter zitting aan de hand van foto’s met partijen is vastgesteld - achter een pilaar van de parkeergarage vandaan is gekomen. Dat betekent dat de mate waarin het rijgedrag van [naam bestuurder stadbus] aan het ontstaan van het ongeval heeft bijgedragen in dit concrete geval zeer beperkt wordt geacht.

Door [verzoekster] is weliswaar gesteld dat de stadsbus haar heeft geraakt en dat zij dáárdoor ten val is gekomen, maar dat is niet komen vast te staan. In de verklaringen die zowel [verzoekster] als [naam bestuurder stadbus] vlak na het ongeval hebben afgelegd, staat enkel dat zij ten val kwam, doordat zij, nadat zij de weg opdraaide, min of meer “klem kwam te zitten” tussen de bus en de naast de weg geparkeerde auto’s. De stadsbus vertoonde geen contactsporen. [verzoekster] heeft ter zitting bovendien desgevraagd verklaard zich te herinneren dat zij haar evenwicht verloor door het opdoemen van de bus en hierdoor ten val is gekomen.

Een en ander brengt de rechtbank tot het oordeel dat de fout van [verzoekster] voor 85% aan het ontstaan van de schade heeft bijgedragen en het rijgedrag van [naam bestuurder stadbus] voor 15%.

Voor een schadevergoedingsplicht hoger dan de reeds erkende 50% zou slechts aanleiding bestaan indien de billijkheid dat in dit concrete geval zou vereisen. Gezien de uiteenlopende ernst van de verkeersfout die [verzoekster] heeft gemaakt ten opzichte van het rijgedrag van de buschauffeur bestaat naar het oordeel van de rechtbank in principe geen aanleiding voor een nadere billijkheidscorrectie. Hierbij is van belang dat door toepassing van de 50% regel het algemene Betriebsgefahr van een motorvoertuig reeds is verdisconteerd. De schadevergoedingsverplichting is hierdoor reeds met 35% verhoogd ten opzichte van de op de wederzijdse causaliteit gebaseerde uitkomst. Voor een aanvullende billijkheidscorrectie op grond van een bijzonder groot Betriebsgefahr vanwege de omvang en massa van de bij het ongeval betrokken stadsbus, zoals door [verzoekster] bepleit, ziet de rechtbank in dit geval geen aanleiding. Hoewel sprake is (geweest) van ernstig armletsel, is dit letsel evenmin zodanig dat dit een hoger schuldpercentage dan totaal 50% rechtvaardigt.

Het voorgaande leidt tot de conclusie dat de schadevergoedingsplicht van HTM en Achmea niet verder gaat dan de reeds erkende 50%. De door [verzoekster] gevorderde verklaring voor recht zal dan ook worden afgewezen.

[verzoekster] heeft verzocht de kosten van het deelgeschil te begroten overeenkomstig het bepaalde in artikel 1019aa Rv. Hierbij geldt de dubbele redelijkheidstoets in die zin dat het redelijk dient te zijn dat deze kosten gemaakt zijn en dat de hoogte van die kosten eveneens redelijk is. Dat betekent dat indien een deelgeschilprocedure volstrekt onnodig of onterecht is ingesteld, de kosten daarvan niet voor vergoeding in aanmerking komen. Van deze laatste situatie is in dit geval geen sprake.

[verzoekster] heeft haar kosten begroot op een bedrag van € 5.682,99 (15,64 uur x

€ 286,00 per uur, te vermeerderen met 5% kantoorkosten en 21% BTW). Verweerders hebben aangevoerd dat kosten als een bespreking met cliënt en een bezoek aan de plek van het ongeval al eerder in het onderhandelingstraject zijn gemaakt en daarom niet in het kader van dit deelgeschil kunnen worden opgevoerd.

De rechtbank is van oordeel dat het aantal in rekening gebrachte uren, gezien de omvang en inhoud van het verzoekschrift en de mate van complexiteit van het deelgeschil, bovenmatig is. De rechtbank acht het redelijk om het aantal aan de zaak bestede uren te matigen tot 12 uur in totaal. Gezien het voorgaande zal de rechtbank de kosten begroten op een bedrag van € 4.360,36 (12 uur x € 286,00 vermeerderd met 5% kantoorkosten en 21% BTW). Deze kosten zullen worden vermeerderd met het door [verzoekster] betaalde griffierecht van € 291,00, zodat het totaal uitkomt op een bedrag van € 4.651,36.

Achmea en HTM zullen als aansprakelijke partijen worden veroordeeld tot betaling van dit bedrag.

Verweerders hebben verzocht [verzoekster] te veroordelen in de kosten van de procedure. Het bepaalde in artikel 289 Rv is echter in de deelgeschilprocedure niet van toepassing.