5.1 Inleiding

In dit hoofdstuk wordt gekeken naar de werking van certificering van aandelen als beheerstructuur. Met name wordt bekeken in hoeverre deze vorm van certificering kan worden ingezet als het behoud van de aandelen binnen de familie het motief voor het creëren van een structuur is.

Deze toets vindt plaats door de verschillende onderdelen van het civielrechtelijk toetsingskader uit hoofdstuk 3 uit te werken voor certificering van aandelen. De onderdelen die besproken worden zijn de volgende. Het bijeenhouden van de aandelen komt aan de orde. Er wordt bekeken op welke manieren de aandelen het vermogen van de juridisch rechthebbende kunnen verlaten. Ook wordt bekeken in hoeverre hier invloed op uitgeoefend kan worden. Naast het behoud van de aandelen zelf, wordt ook gekeken naar het behoud van het economisch belang van de aandelen in de familie.

Een volgend onderdeel is het mogelijke verhaal door schuldeisers van de juridisch rechthebbende en/of de economisch belanghebbende. Bij dit onderdeel wordt nagegaan welke schuldeisers zich op de aandelen of het economisch belang bij de aandelen kunnen verhalen en op welke manier het verhaal op de certificaten kan worden uitgeoefend.

Vervolgens wordt de invloed van overlijden of ontbinding van de juridisch rechthebbende of economisch belanghebbende besproken. Ook bij dit onderdeel wordt bekeken welke invloeden er op het al dan niet behouden van de aandelen of het economisch belang daarbij kunnen worden uitgeoefend.

Tot slot wordt gekeken naar de mate van flexibiliteit om de beheerstructuur in te richten. In dit onderdeel wordt gekeken in hoeverre het economisch belang en de zeggenschap uit elkaar kunnen worden gehaald en op welke manier een verandering in de verhouding bewerkstelligd kan worden. Daarnaast wordt ook bekeken op welke manier de betrokkenheid van de certificaathouders bij de beheerstructuur kan worden vergroot.

Bij het bespreken van de certificeringsstructuur wordt ervan uitgegaan dat er sprake is van een stak als juridisch rechthebbende.1 Het gebruik van een stak is geen vereiste om van een certificering te kunnen spreken. Toch is gekozen voor het betrekken van een stak bij het toetsen van certificering als structuur, omdat het gebruik van een stak meer regel dan uitzondering lijkt. Daarnaast wordt ervan uitgegaan dat de stak aandelen in een BV beheert.

De certificering van aandelen zal in veel gevallen onderdeel uitmaken van een grotere structuur. Bij de bespreking van de certificeringsstructuur zal specifiek worden gekeken naar de verhoudingen tussen de BV, de stak en de certificaathouders. Eventuele andere actoren die invloed hebben in een meer omvangrijke structuur worden niet besproken. In de afbeelding hieronder is door middel van dikgedrukte lijnen aangegeven op welke actoren in de structuur dit hoofdstuk zich richt. In dit hoofdstuk wordt waar nodig ingegaan op een situatie waarin er meerdere aandeelhouders naast de stak zijn en meerdere certificaathouders. Daarbij wordt elke keer uitgegaan van natuurlijke personen. Het uitgangspunt is echter de situatie zoals de dikgedrukte lijnen laten zien. Er is een BV waarvan alle aandelen zijn gecertificeerd. De stak is rechthebbende van alle aandelen en heeft certificaten uitgegeven aan één certificaathouder.