5.3.3 Samenhangcriterium

Het hoofdstuk was oorspronkelijk niet opgenomen in het wetsvoorstel Vergunningen en algemene regels (VAR), maar werd daaraan toegevoegd bij nota van wijziging.1 Ter toelichting vermeldt de regering slechts dat de wijziging van de hoofdstukindeling van de Wet milieubeheer al is aangekondigd in het NMP-plus.2 Voorts wordt opgemerkt dat die indeling niet als een absoluut eindbeeld van de Wet milieubeheer moet worden beschouwd. Daarvoor zijn de onzekerheden ten aanzien van de verdere ontwikkeling van het instrumentarium voor het milieubeheer nog te groot. Zo kan niet worden uitgesloten dat zich in de toekomst nieuwe onderwerpen voor regeling in de wet aandienen. Ook is denkbaar dat ten aanzien van een bepaald onderwerp waarvoor nu ruimte wordt gereserveerd, uiteindelijk wordt geconcludeerd dat aan regeling ervan geen behoefte bestaat.3

In de Wms werd onder stoffen verstaan: chemische elementen en hun verbindingen, zoals deze voorkomen in de natuur of door toedoen van de mens worden voortgebracht.9 De memorie van toelichting bij de Uitvoeringswet EG-verordening REACH vermeldt echter dat met de integratie van de Wms in de Wet milieubeheer geen verandering van de reikwijdte van het begrip stoffen in de Wms is beoogd.10

In de Wms werden ggo's niet genoemd als afzonderlijke categorie naast stoffen en preparaten. De reden was dat genetisch materiaal valt onder de definitie van stoffen, aangezien DNA en RNA12 chemische verbindingen zijn. In Titel 9.2 Wm zijn ggo's als stoffen behandeld, maar slechts voor de duidelijkheid afzonderlijk genoemd. De memorie van toelichting geeft aan dat hiermee alleen een verduidelijking is beoogd, die ten opzichte van de Wms niet leidt tot een verandering van de reikwijdte van Titel 9.2 Wm.13

In de Wet milieubeheer worden onder gevolgen voor het milieu in ieder geval verstaan gevolgen voor het fysieke milieu, gezien vanuit het belang van de bescherming van mensen, dieren, planten en goederen, van water, bodem en lucht en van landschappelijke, natuurwetenschappelijke en cultuurhistorische waarden en van de beheersing van het klimaat, alsmede van de relaties daartussen.15

Onder gevolgen voor het milieu worden mede verstaan gevolgen die verband houden met een doelmatig beheer van afvalstoffen of een doelmatig beheer van afvalwater, gevolgen die verband houden met het verbruik van energie en grondstoffen, alsmede gevolgen die verband houden met het verkeer van personen of goederen van en naar de inrichting.16

Onder bescherming van het milieu wordt mede verstaan de verbetering van het milieu, de zorg voor een doelmatig beheer van afvalstoffen of een doelmatig beheer van afvalwater, de zorg voor een zuinig gebruik van energie en grondstoffen, alsmede de zorg voor de beperking van de nadelige gevolgen voor het milieu van het verkeer van personen of goederen van en naar de inrichting.17

Het samenhangcriterium stoffen bepaalt Titel 9.2 Wm en Titel 9.3 Wm. Hoofdstuk 9 Wm wordt echter ook bepaald door het samenhangcriterium producten. Op het moment van bundeling kende hoofdstuk 9 Wm Titel 9.4 met betrekking tot producten. In deze titel is per 24 oktober 2007 de EG-richtlijn ecologisch ontwerp energieverbruikende producten (Ecodesign)19 geïmplementeerd. De regering heeft destijds gekozen voor implementatie van de richtlijn in de Wet milieubeheer vanwege het integrale karakter van die wet waardoor het in de richtlijn bedoelde kader in die wet kon worden neergelegd voor zowel milieu- als energienormering voor producten. Aangezien het zwaartepunt van de richtlijn producteisen op milieugebied betreft, is de richtlijn geïmplementeerd in hoofdstuk 9 Wm dat gereserveerd is voor regels inzake stoffen en producten.

Hoewel de memorie van toelichting bij de Uitvoeringswet EG-verordening REACH. dat niet expliciet vermeldt, leid ik uit het voorgaande af, dat hoofdstuk 9 Wm mede wordt bepaald door het samenhangcriterium producten met gevolgen voor het milieu. Dat betekent dat bepalingen inzake de gevolgen van producten voor het milieu geen koekoekseibepalingen20 zijn. Dat zou wel het geval zijn als hoofdstuk 9 Wm slechts zou zijn bepaald door het samenhangcriterium stoffen.

Dat neemt echter niet weg, dat de vraag kan worden gesteld of de wetgever de kenbaarheid van de bepalingen inzake stoffen en producten wellicht groter had gemaakt als hij die in afzonderlijke hoofdstukken van de Wet milieubeheer zou hebben ondergebracht, te weten een hoofdstuk inzake Stoffen en een hoofdstuk inzake Producten. Het antwoord op die vraag is echter niet van belang voor de vraag die ons in hoofdstuk 5 bezig houdt, te weten of de integratie van de Wms in de Wet milieubeheer verantwoord kan worden genoemd. In het navolgende zal ik me dan ook beperken tot het samenhangcriterium stoffen.