Rb. Limburg, 10-03-2021, nr. 8970659 AZ 21-7

De kantonrechter is van oordeel dat er tussen partijen geen sprake is geweest van een arbeidsovereenkomst. Hierna zal worden uitgelegd hoe de kantonrechter tot dat oordeel is gekomen.

Of sprake is van een arbeidsovereenkomst, moet aan de hand van alle relevante omstandigheden worden vastgesteld.

Vast staat dat [naam echtgenoot] op enig moment (rond 1996) de werkzaamheden van zijn onderneming heeft ondergebracht in [verweerster] [verzoekster] verrichtte vóór die voorzetting werkzaamheden voor [naam echtgenoot] en die werkzaamheden heeft zij daarna formeel voor [verweerster] verricht. [verzoekster] heeft dus steeds feitelijk haar werkzaamheden verricht voor haar echtgenoot [naam echtgenoot] .

Anders dan [verweerster] stelt, kan ook tussen echtgenoten sprake zijn van een arbeidsovereenkomst. Dit blijkt reeds uit het feit dat artikel 7A:1637i BW (dat bepaalde dat een arbeidsovereenkomst tussen echtgenoten nietig is) per 1 april 1997 is vervallen. Het feit dat [verzoekster] haar werkzaamheden voor haar echtgenoot [naam echtgenoot] heeft verricht, kan op zichzelf genomen wel een aanwijzing zijn dat er geen sprake is van een arbeidsovereenkomst. Een gezagsverhouding tussen echtgenoten ligt immers minder voor de hand. Dat van een gezagsverhouding sprake is geweest, staat naar het oordeel van de kantonrechter niet vast. [verweerster] heeft in dit verband (onder meer) aangevoerd dat [verzoekster] haar werkzaamheden vanuit de (gezamenlijke) woning verrichtte terwijl de praktijk elders was gevestigd en [naam echtgenoot] er sinds 2015 bovendien niet meer woonde. [verzoekster] kon haar werkzaamheden daardoor zonder direct toezicht van [naam echtgenoot] uitvoeren. Zij was verder nagenoeg vrij in de vulling van de duur en de inhoud van haar werkzaamheden en de tijdstippen dat zij die wilde uitvoeren. Zij was bovendien volledig vrij in het opnemen van langdurig verlof. Al deze stellingen zijn door [verzoekster] onvoldoende betwist. De door haar overgelegde e-mailberichten van [naam echtgenoot] brengen de kantonrechter op dit punt niet tot een ander oordeel. Daaruit blijkt weliswaar dat [naam echtgenoot] aan [verzoekster] in de loop van de jaren concreet heeft gevraagd bepaalde werkzaamheden te verrichten, maar die tonen niet aan dat sprake is geweest van een gezagsverhouding. Ook bij een overeenkomst van opdracht heeft de opdrachtgever namelijk de bevoegdheid dergelijke opdrachten/instructies te geven (zie rechtsoverweging 3.4 ECLI:NL:HR:1997:ZC2495) en ook om te wijzen op mogelijke consequenties als die opdrachten/instructies niet worden opgevolgd. Consequenties waren er in feite echter nooit. Tekenend in dit verband is het door [verweerster] geschetste voorval waarbij aan [verzoekster] is gevraagd stukken naar een collega-psychiater te verzenden. [verzoekster] heeft dat geweigerd te doen en toen heeft [naam echtgenoot] het zelf gedaan. Ook daaruit blijkt wel dat geen gezagsverhouding tussen partijen heeft bestaan. Het feit dat [naam echtgenoot] [verzoekster] na het uiteengaan (uit frustratie) een aantal keer medewerkster van de B.V. en werknemer genoemd heeft en heeft geschreven over werkweigering, duidt niet op het bestaan van een gezagsverhouding. Was daadwerkelijk sprake van een arbeidsovereenkomst, dan zou aannemelijk zijn dat [verweerster] de arbeidsrechtelijke handvatten zou benutten voor het disciplineren van [verzoekster] , die meermaals opdrachten niet (goed) opvolgde. Ook het feit dat geen verlofdagen werden opgebouwd en opgenomen wijst erop dat geen sprake is van een arbeidsovereenkomst.

Niet in geschil is dat destijds, toen is besloten aan [verzoekster] ten laste van [verweerster] – in 1996, toen een arbeidsovereenkomst tussen echtgenoten nog nietig was ingevolge artikel 7A:1637i BW – een vaste vergoeding van (momenteel) € 6.200,00 te betalen, geen schriftelijke arbeidsovereenkomst is opgesteld. Dit wil uiteraard niet zeggen dat geen sprake is van een arbeidsovereenkomst, maar het legt wel enig gewicht in de schaal ten nadele van [verzoekster] . Daar komt verder bij dat de hoogte van de deze beloning in geen verhouding staat tot het door [verzoekster] verrichte werk. Het gaat feitelijk om (relatief) eenvoudige administratieve werkzaamheden op parttime basis en de daar tegenoverstaande beloning is zo hoog dat zonder nadere motivering niet kan worden volgehouden dat die is overeengekomen als onderdeel van een zakelijke, tussen een werkgever en een werknemer gesloten, arbeidsovereenkomst. [verzoekster] heeft bovendien niet kunnen uitleggen waarom zij een zodanig hoge beloning ontving. Daar staat tegenover dat [verweerster] heeft uitgelegd dat die beloning destijds door haar boekhouder/accountant om belastingtechnische redenen is geadviseerd om de winst van de onderneming te verlagen. [verweerster] heeft verder uitgelegd dat het voor [naam echtgenoot] niet uitmaakte dat [verzoekster] zo’n hoge beloning ontving omdat het per saldo toch onderdeel werd van het gezamenlijk inkomen. Dit betoog komt de kantonrechter zeer plausibel voor en omdat daar van de kant van [verzoekster] niets, althans onvoldoende, tegenover is gesteld, leidt dit tot de conclusie dat de hoogte van de overeengekomen beloning erop duidt dat partijen geen arbeidsovereenkomst hebben gesloten.

Het feit dat de maandelijkse beloning wordt uitbetaald via een loonspecificatie waarover loonbelasting wordt betaald, zou kunnen duiden op het bestaan van een arbeidsovereenkomst. Maar in het licht van hetgeen hiervoor ten nadele van [verzoekster] is overwogen legt deze belastingtechnische wijze waarvoor is gekozen om [verzoekster] uit te betalen te weinig gewicht in de schaal. Bovendien blijkt uit de loonspecificaties dat op het loon geen werknemerspremies zijn afgedragen, hetgeen dan weer veeleer een aanwijzing is voor het niet bestaan van een arbeidsovereenkomst.

Al deze overwegingen, waarbij hetgeen partijen over en weer hebben aangevoerd is betrokken, leiden tot de conclusie dat tussen partijen geen arbeidsovereenkomst heeft bestaan.

De kantonrechter ziet op grond van vorenstaande overwegingen geen aanleiding om [verweerster] krachtens artikel 22 Rv te bevelen een kopie van de harddrive van de voorheen aan [verzoekster] ter beschikking gestelde laptop, althans van de zakelijke e-mailbox van [verzoekster] te verstrekken. Op grond van hetgeen partijen over en weer aangevoerd hebben, is zij namelijk tot het oordeel gekomen dat tussen partijen geen arbeidsovereenkomst heeft gegolden. [verzoekster] heeft verder gevorderd om [verweerster] op grond van artikel 843a Rv te veroordelen de zakelijke e-mailbox te verstrekken. [verweerster] voerde terecht aan dat deze vordering tardief is gedaan. [verzoekster] wist al voor indiening van het verzoek dat [verweerster] het bestaan van een arbeidsovereenkomst betwistte, zodat zij bij verzoekschrift alle stellingen, verzoeken, bewijzen en vorderingen die zien op haar stelling dat sprake is van een arbeidsovereenkomst had moeten formuleren.

Omdat de vergoedingen die [verzoekster] in de onderdelen 1. tot en met 3. verzoekt

zijn gebaseerd op de onjuiste veronderstelling dat tussen partijen een arbeidsovereenkomst van kracht is geweest, zullen die onderdelen afgewezen worden. Een transitievergoeding, een billijke vergoeding en een gefixeerde vergoeding kunnen immers alleen worden toegewezen in verband met de beëindiging van een arbeidsovereenkomst. De in onderdeel 4. verzochte vergoeding voor het feit dat [verzoekster] geen auto van de zaak heeft gehad in de periode mei tot en met december 2020 is gegrond op het betoog dat [verweerster] is tekortgeschoten in de nakoming van de arbeidsovereenkomst. Van een dergelijk tekortschieten kan geen sprake geweest zijn want van een arbeidsovereenkomst was geen sprake. [verzoekster] heeft niet aangevoerd dat [verweerster] op een andere grondslag verplicht is geweest aan haar een bedrijfsauto te verstrekken in die periode. Hieruit volgt dat ook dit onderdeel zal worden afgewezen.

Als de in het ongelijk gestelde partij zal [verzoekster] worden veroordeeld tot betaling van de proceskosten, aan de zijde van [verweerster] tot op heden begroot op € 747,00 salaris gemachtigde.