4.8.1 Algemeen

De Beklamel-norm zoals die nu in de rechtspraak wordt gehanteerd, ziet, zo is gebleken, op de (geobjectiveerde) wetenschap van niet nakoming door de vennootschap en de onverhaalbaarheid van de daaruit ontstane schade op haar vermogen. De schadevergoeding die in de zaak Beklamel werd gevorderd van de bestuurder bedroeg de openstaande vordering op de vennootschap uit hoofde van de koopovereenkomst. De bestuurder werd in die zaak niet aansprakelijk gehouden omdat de Hoge Raad het hof volgde in zijn oordeel dat de bestuurder niet de vereiste wetenschap had.

In de lagere rechtspraak die volgde op dit arrest kwam de inmiddels tot Beklamel-aansprakelijkheid gedoopte grondslag van aansprakelijkheid veelvuldig aan de orde. Uit de bestudering van de uitspraken kan voorzichtig de conclusie worden getrokken dat de toegewezen vergoedingen dikwijls wat wordt genoemd het positief contractsbelang inhouden.1 Bij deze conclusie moet wel de kanttekening worden geplaatst dat in de desbetreffende uitspraken het aspect van de schade zelden onderdeel was van het partijdebat waardoor tevergeefs moet worden gezocht naar specifieke overwegingen van de rechter hierover. De schadevergoedingen die werden toegekend zijn dikwijls gelijk aan de omvang van de onverhaalbaar gebleven vordering van de schuldeiser.

Het positief (contracts)belang is een niet wettelijk begrip waarmee de voor vergoeding in aanmerking komende schade wordt aangeduid. Bij deze vorm van schadevergoeding wordt de feitelijke situatie vergeleken met de hypothetische situatie waarin de gesloten overeenkomst behoorlijk zou zijn nagekomen.2 Dit verschilt van het negatieve (contracts)belang op grond waarvan alleen de schade die, los van de overeenkomst en de niet-nakoming, is geleden, vatbaar is voor vergoeding.

In de literatuur wordt grofweg aangenomen dat bij contractbreuk het positieve belang dient te worden vergoed, terwijl bij onrechtmatige daad de benadeelde (slechts) het negatieve belang kan vorderen.3 De Hoge Raad heeft zich niet principieel uitgelaten over de vraag of bij de Beklamel-aansprakelijkheid het positieve of het negatieve belang dient te worden vergoed. Wel is deze kwestie aan de orde gekomen in het arrest Kloosterbrink/Eurocommerce, dat ook om zijn betekenis voor de aard van het verwijt aan het adres van de bestuurder in Beklamel-situaties hieronder uitgebreid wordt besproken.4