Rb. Den Haag, 20-06-2017, nr. 5627213 RL EXPL 17-457

FNV c.s. vordert bij vonnis, na wijzigingen van eis en uitvoerbaar bij voorraad, dat de kantonrechter:

Holland Casino vordert — voorwaardelijk, voor het geval in conventie wordt geoordeeld dat Holland Casino niet zonder overeenstemming met de vakbonden tot beëindiging van de uitvoeringsovereenkomst kan overgaan en uitsluitend jegens de FNV — bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad, dat de kantonrechter:

Holland Casino legt aan deze vordering het navolgende ten grondslag. In het licht van alle in verband met de overgang naar STAP als pensioenuitvoerder relevante feiten en omstandigheden kan in redelijk van de vakbonden worden gevergd dat zij instemmen met het besluit van Holland Casino de uitvoering van de pensioenregeling over te dragen naar STAP (en daartoe onder meer de uitvoeringsovereenkomst met SPHC op te zeggen en een uitvoeringsovereenkomst met STAP te sluiten).

FNV c.s. voert gemotiveerd verweer. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover relevant, ingegaan.

FNV c.s. vordert, bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad, dat de kantonrechter bij wege van voorlopige voorziening voor de duur van het geding zal verbieden uitvoering te geven aan haar besluit om met ingang van 1 juli 2017 van pensioenuitvoerder te wisselen, op verbeurte van een dwangsom van € 25.000. althans een in goede justitie te bepalen bedrag, voor iedere dag of gedeelte van een dag dat Holland Casino in gebreke mocht blijven aan het te dezen te wijzen verbod te voldoen, met veroordeling van Holland Casino in de kosten van het incident.

Holland Casino voert gemotiveerd verweer. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover relevant, ingegaan.

In het bedrijf van de werkgever bestaat een pensioenregeling. De verplichte deelname aan de pensioenregeling, de omvang en de krachtens die pensioenregeling verzekerde pensioenaanspraken worden geregeld in de pensioenreglementen van de Stichting Pensioenfonds Holland Casino (hierna; het pensioenfonds), geldend op de datum waarop deze collectieve arbeidsovereenkomst van kracht wordt.

(…)

Toekomstige wijzigingen in de werkingssfeer van de pensioenregeling en de omvang of de aard van de krachtens de pensioenregeling te verzekeren pensioenaanspraken komen tot stand op basis van overeenstemming daaromtrent tussen CAO-partijen.

CAO-partijen zullen alsdan de hoofdlijnen van de pensioenregeling vastleggen in de collectieve arbeidsovereenkomst dan wel in een pensioenprotocol dat daarvan deel uitmaakt.

Het Akkoord, dat uitsluitend is ondertekend door de vakbonden en Holland Casino en niet door SPHC, vermeldt, voor zover relevant:

Het bestuur van het pensioenfonds is verantwoordelijk voor de uitvoering van de pensioenregeling en is door cao partijen verzocht de haalbaarheid van de afspraken zoals vastgelegd in dit akkoord te beoordelen. Het fonds heeft reeds schriftelijk aangegeven dat de pensioenregeling haalbaar is.

FNV c.s. erkent dat een werkgever in verband met zijn verplichting uit hoofde van artikel 23 Pensioenwet tot het onderbrengen van de pensioenregeling in principe vrij is in de keuze van de pensioenuitvoerder, tenzij daarover andere afspraken zijn gemaakt. FNV c.s. stelt zich echter op het standpunt dat Holland Casino deze keuzevrijheid heeft opgegeven door in de CAO op te nemen dat SPHC de pensioenuitvoerder is. In artikel 17 lid 1 van de CAO wordt volgens FNV c.s. SPHC als ‘het pensioenfonds’ gedefinieerd. Uit dat artikellid volgt dat de werknemers van Holland Casino die aan de CAO zijn gebonden deelnemer worden in het pensioenreglement van SPHC. Bovendien is het Akkoord tot stand gekomen binnen het kader dat SPHC kon bieden en is in het Protocol Indexatiebepaling Pensioenregeling (hierna: het protocol; opgenomen achter artikel 17 van de CAO) overeengekomen dat SPHC de bevoegdheid toekwam de premieopbouw vast te stellen wanneer partijen bij de CAO het niet tijdig eens zouden worden over de hoogte van de premie voor de jaren na 2016. Uit al deze omstandigheden blijkt volgens FNV c.s. dat in de CAO SPHC als pensioenuitvoerder is aangewezen en een overstap naar een andere pensioenuitvoerder de instemming behoeft van de vakbonden.

Holland Casino is gemotiveerd van oordeel dat uit de CAO niet volgt dat voor de overgang naar STAP de instemming van de vakbonden is vereist.

De kantonrechter zal met inachtneming van de standpunten van partijen (artikel 17 van) de CAO, inclusief het Akkoord, moeten uitleggen. Die uitleg dient te geschieden aan de hand van de zogenoemde cao-norm. Volgens deze norm moet aan een bepaling van een cao een uitleg naar objectieve maatstaven worden gegeven, waarbij in beginsel de bewoordingen van die bepaling, gelezen in het licht van de gehele tekst van de cao, van doorslaggevende betekenis zijn. Het komt derhalve niet aan op de bedoelingen van de partijen die de cao tot stand hebben gebracht, voor zover deze niet uit de daarin opgenomen bepalingen kenbaar zijn, maar op de betekenis die naar objectieve maatstaven volgt uit de bewoordingen waarin de cao is gesteld. Indien de bedoeling van de partijen bij de cao naar objectieve maatstaven volgt uit de cao-bepalingen en de eventueel daarbij behorende schriftelijke toelichting, en dus voor de individuele werknemers en werkgevers die niet bij de totstandkoming van de overeenkomst betrokken zijn geweest, kenbaar is, kan ook daaraan bij de uitleg betekenis worden toegekend. Van een schriftelijke toelichting is in het onderhavige geval evenwel geen sprake.

Bij de uitleg kan onder meer acht worden geslagen op de elders in de CAO en het Akkoord gebruikte formuleringen en op de aannemelijkheid van de rechtsgevolgen waartoe de onderscheiden, op zichzelf mogelijke tekstinterpretaties zouden leiden. Bij deze uitleg moet ook worden gekeken naar de aannemelijkheid van de rechtsgevolgen. Bij de uitleg van een schriftelijk contract zijn telkens van beslissende betekenis alle omstandigheden van het concrete geval, gewaardeerd naar hetgeen de maatstaven van redelijkheid en billijkheid meebrengen. Met inachtneming van de cao-norm overweegt de kantonrechter het volgende.

De kantonrechter stelt vast dat SPHC (anders dan in de door partijen aangehaalde uitspraak van de Rechtbank Amsterdam van 30 november 2016 (ECL1:NL:RBAMS:2016:7912)) niet is opgenomen onder de definities van artikel 1 van de CAO. Met Holland Casino is de kantonrechter — mede om die reden — van oordeel dat (de definitie van) SPHC slechts in beschrijvende zin (en niet in normerende zin) is opgenomen in artikel 17 lid 1 van de CAO: SPHC wordt slechts genoemd in het kader van de verwijzing naar diens reglementen.

Uit artikel 17 lid 1 van de CAO volgt ook niet dat in de CAO is vastgelegd dat de pensioenregeling uitsluitend door SPHC kan en mag worden uitgevoerd zodat bij een overstap naar een andere pensioenuitvoerder instemming van de vakbonden is vereist. Die verplichte deelname aan de pensioenregeling is — zo blijkt uit artikel 17 lid 1 van de CAO — nu juist geregeld in de pensioenreglementen van SPHC, die geen deel uitmaken van de CAO. Anders dan FNV c.s. stelt, blijkt nergens uit de CAO of het daarvan deel uitmakende Akkoord dat normerend is bepaald dat (uitgangspunt van de CAO is dat) de werknemers van Holland Casino verplicht deelnemen aan de pensioenregeling van SPHC. Ook op dat punt gaat de vergelijking met de hiervoor aangehaalde uitspraak van de rechtbank Amsterdam niet op.

De vermelding in het Akkoord dat (het bestuur van) SPHC verantwoordelijk is voor de uitvoering van de pensioenregeling (zie onder 4.3), laat zich verklaren door het feit dat SPHC ten tijde van de totstandkoming van het Akkoord de reeds aangewezen pensioenuitvoerder was. Er is, mede gezien de wijze waarop de passage is geformuleerd, dan ook slechts sprake van een beschrijvende bepaling zonder normerende werking.

Ook de door FNV c.s. aangevoerde omstandigheid dat het Akkoord tot stand is gekomen binnen het kader dat SPHC kon bieden, brengt de kantonrechter niet tot een ander oordeel. Ook hier geldt dat de enkele omstandigheid dat er een aangewezen pensioenfonds is dat de pensioenregeling feitelijk uitvoert, er niet toe kan leiden dat dat (met name genoemde) pensioenfonds daarmee wordt geacht het uitgangspunt te zijn van de CAO. Dat moet onmiskenbaar blijken uit (de tekst van) de CAO zelf.

Tot slot kan de door FNV c.s. aangevoerde omstandigheid dat volgens het protocol (overigens uitsluitend in verband met het indexatiebeleid) aan SPHC de bevoegdheid toekwam het opbouwpercentage vast te stellen, haar niet baten. SPHC is ook hier slechts genoemd omdat zij ten tijde van de totstandkoming van het protocol de reeds aangewezen pensioenuitvoerder was. Er is ook hier sprake van een beschrijvende bepaling zonder normerende werking.

Voorts is van belang dat in artikel 17 van de CAO een specifieke regeling is opgenomen in verband met wijzingen betreffende de pensioenregeling. In artikel 17 lid 3 van de CAO is immers bepaald dat toekomstige wijzigingen in

Uit de omstandigheid dat een toekomstige wijziging van de pensioenuitvoerder (waaronder de overgang naar een andere pensioenuitvoerder) niet wordt genoemd in dit artikellid, volgt naar het oordeel van de kantonrechter dat voor een overgang naar een andere pensioenuitvoerder geen overeenstemming met de vakbonden is vereist.

Het voorgaande leidt ertoe dat Holland Casino zonder toestemming van de bij de CAO betrokken vakbonden tot beëindiging van de uitvoeringsovereenkomst met SPHC mocht overgaan en tevens een uitvoeringsovereenkomst met STAP mocht sluiten. De primaire vordering van FNV c.s. zal dan ook worden afgewezen.

FNV c.s. heeft subsidiair nog aangevoerd dat ten gevolge van een overgang naar pensioenuitvoerder STAP het Akkoord zijn werking verliest, omdat dat Akkoord er vanuit gaat dat de uitvoering van de pensioenregeling wordt verzorgd door SPHC. Anders dan FNV c.s. stelt, blijkt uit (de tekst van) het Akkoord in het geheel niet van een dwingend voorgeschreven uitvoering van de pensioenregeling door SPHC. Zonder nadere toelichting, die FNV c.s. niet heeft gegeven, valt niet in te zien waarom de overstap naar een nieuwe pensioenuitvoerder de werking van het Akkoord zou aantasten. SPHC is niet een van de partijen bij het Akkoord. Bovendien heeft Holland Casino bestreden dat zij het Akkoord heeft opgezegd of wil opzeggen in verband met de overgang naar pensioenuitvoerder STAP.

Het voorgaande leidt ertoe dat ook de subsidiaire vordering van FNV c.s. dient te worden afgewezen.

FNV c.s. zal als de in het ongelijk gestelde partij worden veroordeeld in de kosten van deze procedure, zowel in conventie als in het incident. De kosten aan de zijde van Holland Casino worden in conventie vastgesteld op € 1.600 aan salaris gemachtigde.

wijst de vorderingen af,

veroordeelt FNV c.s. in de kosten van deze procedure, tot op heden aan de zijde van Holland Casino vastgesteld op € 1.600,00 als het aan de gemachtigden van Holland Casino toekomende salaris,

verklaart dit vonnis voor wat betreft de proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad,

wijst de vordering af,

veroordeelt FNV c.s. in de kosten van het incident, tot op heden aan de zijde van Holland Casino vastgesteld op nihil.

Dit vonnis is gewezen door kantonrechter mr. J.L.M. Luiten en uitgesproken ter openbare terechtzitting van 20 juni 2017.