Rb. Almelo, 01-08-2012, nr. 122337 / HA ZA 11 - 582

De volgende gedingstukken zijn gewisseld:

De volgende feiten kunnen, als enerzijds gesteld en anderzijds erkend dan wel niet

voldoende betwist en voor zover hier van belang, als vaststaand worden aangenomen.

Bij akte van 4 juli 2005, verleden voor notaris IJzerman te Rijssen-Holten (verder: de

"akte"), is tussen MEI Beheer B.V. als beherend vennoot (verder: "MEI Beheer" of "de beherend vennoot") en 123 commanditaire vennoten (verder: "de vennoten") overeengekomen dat zij met ingang van 15 augustus 2003 een commanditaire vennootschap zijn aangegaan die wordt geregeerd door een in de akte opgenomen vennootschapsovereenkomst.

De CV is op 19 augustus 2003 ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel voor Noord-Nederland. Blijkens een uittreksel uit dit register is MEI Beheer op 15 augustus 2003 de beherend vennoot van de CV en ook op die dag tot de CV toegetreden.

Het doel van de CV is:

De CV is, aldus artikel 3 van de akte:

Van laatstgenoemd document (verder: "het memorandum") is een exemplaar aan de akte gehecht.

De vennoten hebben tezamen rond december 2004 € 9.000.000,- bijeengebracht. De

meeste vennoten stortten € 50.000,-, hetgeen ook de minimum inbreng was, waardoor op grond van artikel 2, lid 1 onder (a), 4e van de Vrijstellingsregeling Wft het memorandum niet behoefde te voldoen aan de voorschriften van de Wft en dus niet viel onder het toezicht van de Autoriteit Financiële Markten ("AFM").

[Gedaagde] compareerde in de akte voor de beherend vennoot en als schriftelijk

gevolmachtigde van de 123 vennoten. [Gedaagde] was tot 18 februari 2008 zelfstandig

bevoegd bestuurder van MEI Beheer.

Het memorandum heeft de titel: "Vienna Gate 1 C.V. Projectontwikkeling in Bratislava, Slowakije" en vermeldt op de voorpagina:

Het memorandum telt 11 bladzijden en omschrijft "het Vienna Gate Project" (verder: "het Project") als:

Het memorandum vermeldt voorts dat "de grond is ondergebracht in vier verschillende ondernemingen". Dat zijn Vienna Gate 1 a.s., Vienna Gate 2 a.s.,

Vienna Gate 3 a.s. en Vienna Gate 4 a.s. (verder respectievelijk: "VG1", "VG2", "VG3" en "VG4").

VG1 tot en met 4 zijn rechtspersonen naar Slowaaks recht. Blijkens het memorandum is de perceelgrootte van de verschillende projectvennootschappen als volgt:

VG1: 7.773 m²

VG2: 13.473 m²

VG3: 18.087 m²

VG4: 12.448 m²

Het memorandum bevat voorts informatie over de "aandeelhoudersstructuur" van VG1 waaruit blijkt dat de CV 62% van de aandelen VG1 zal houden, waarnaast de CV voor de projectinvestering een lening zal verstrekken tegen een rente van 8%. Ook bevat het memorandum bepaalde financiële informatie, onder andere over de totale investering in VG1, de financiering daarvan en een rendementsberekening van de CV.

Aan de vennoten zijn in de jaren 2005 tot en met 2007 jaarlijks twee "nieuwsbrieven" gestuurd, de twee uit 2005 afkomstig van MEI Beheer en de vier uit 2006 en 2007 afkomstig van "Central Europe Group" ("CEG"), en soms getekend door MEI Beheer.

De beoogde projectduur van het project (ongeveer 3 jaar) is niet gehaald. De projectkosten zijn hoger uitgevallen dan begroot. De verkoop van appartementen is achtergebleven.

VG1 bevindt of bevond zich "in herstructurering" (een soort surséance) naar Slowaaks recht.

[Gedaagde] is in mei 2008 als bestuurder van MEI Beheer afgetreden en houdt thans geen aandelen meer in MEI Beheer.

[Gedaagde] is aandeelhouder in VG3 (17%) en VG4 (50%).

[Gedaagde] was in elk geval vanaf 13 december 2005 bestuurder van de vennootschap naar Slowaaks recht Mei Slovakia a.s. (verder: "Mei Slovakia").

Mei Slovakia is blijkens het memorandum de "lokale vestiging" van MEI Beheer, heeft VG1 opgericht, en participeert (evenals MEI Beheer zelf) voor 5% in het kapitaal van VG1.

Mei Slovakia is (mede) betrokken geweest bij de (voor-)financiering van de verwerving van de gronden van Matador a.s. in 2004. Daarnaast heeft Mei Slovakia ten behoeve van VG1 managementactiviteiten verricht, althans heeft Mei Slovakia van VG1 een "management fee" ontvangen.

Reggehuys Management B.V. (verder: "Reggehuys") was gedurende een bepaalde periode ook bestuurder van MEI Beheer.

Reggehuys heeft in 2006 financiële middelen (€ 610.000,-) verschaft waarmee VG1 aan de CV rente kon betalen op de door de CV aan VG1 verstrekte lening.

Reggehuys verkeert thans in staat van faillissement.

BDO Accountants & Belastingadviseurs B.V. te Arnhem (verder: "BDO") heeft op 29 januari 2010 een notitie geschreven aan en op verzoek van Reggehuys (gebaseerd op de financiële rapportage met betrekking tot het jaar 2008) waarvan het doel was: "… nader inzicht te verschaffen in de financiële positie van Vienna Gate 1 CV".

in conventie:

in conventie en in voorwaardelijke reconventie:

De CV legt aan haar vordering ten grondslag dat [gedaagde] jegens haar onrechtmatig heeft gehandeld. De CV voert daartoe -kort gezegd- aan dat [gedaagde], in zijn hoedanigheid van bestuurder van de beherend vennoot, in combinatie met zijn hoedanigheid van aandeelhouder in VG3 en VG4 en met zijn hoedanigheid van bestuurder van Mei Slovakia heeft bewerkstelligd dat de door de vennoten ter beschikking gestelde gelden niet zijn aangewend voor het door de akte en het memorandum beoogde doel, maar in wezen verloren zijn gegaan.

[Gedaagde] was -aldus de CV- met betrekking tot het Project de "spin in het web". Niet alleen heeft [gedaagde] het memorandum opgesteld, althans was hij daar verantwoordelijk voor, maar -in het bijzonder in zijn hoedanigheid van bestuurder van de beherend vennoot- was hij ook met de uitvoering van het Project belast.

De rechtbank zal in de beoordeling onderscheid maken tussen [gedaagde’s] betrokkenheid bij het memorandum, zijn hoedanigheden van aandeelhouder van VG3 en VG4 en bestuurder van Mei Slovakia en het optreden van [gedaagde] als bestuurder van de beherend vennoot.

Dat [gedaagde] mede-initiator was van het Project en dat hij betrokken was bij het opstellen van het memorandum, blijkt op zich uit het feit dat hij (naast vijf anderen -waaronder [X], de huidige aandeelhouder en bestuurder ven MEI Beheer-) in het memorandum wordt vermeld als een persoon bij wie inlichtingen kunnen worden ingewonnen.

Aan het verweer dat niet [gedaagde] het memorandum heeft vervaardigd maar Reggehuys, gaat de rechtbank voorbij nu, ten tijde van het opstellen van het memorandum (dat gedateerd is: december 2004) [gedaagde] bestuurder was van Reggehuys.

De CV voert met betrekking tot het memorandum aan dat dit misleidend is, nu dit zou suggereren dat de ingelegde gelden zouden worden geïnvesteerd in het project in VG1 en dat -zo begrijpt de rechtbank- door niet alle ingelegde gelden tot dat doel aan te wenden, [gedaagde] jegens de CV onrechtmatig heeft gehandeld.

De rechtbank is van oordeel dat het memorandum weliswaar een tamelijk summiere beschrijving geeft van het Project, maar dat niet gezegd kan worden dat de suggestie wordt gewekt dat alleen geïnvesteerd zou worden in VG1, nu het memorandum ook vermeldt dat de grond is "ondergebracht in vier verschillende ondernemingen" die met name worden genoemd met de daarbij behorende karakteristieken (grootte, bestemming, e.d.).

Het voorgaande leidt tot de conclusie dat op zich van onrechtmatig handelen door [gedaagde] vanwege een misleidend memorandum geen sprake is.

De rechtbank zal vervolgens onderzoeken of sprake is van onrechtmatig handelen door [gedaagde] omdat hij zou zijn bevoordeeld als aandeelhouder van VG3 en VG4 welke projectvennootschappen een substantieel lagere prijs hebben betaald per m² dan VG1.

[Gedaagde] verklaart de prijsverschillen door te wijzen op de verschillende oppervlakten, bestemmingen en bouwmogelijkheden van de onderscheiden terreinen.

De CV stelt hier tegenover dat "een deskundige destijds van oordeel [was] dat het grondstuk dat door VG1 […] werd gekocht een bedrag van SKK 36.311.380 waard was". Dit zou circa € 900.893,- zijn, maar VG1 heeft voor de 7.773 m² € 2.600.000,- betaald, dus aanzienlijk meer dan de "getaxeerde waarde" welke genoemd zou zijn in een door de CV in het geding gebracht stuk waarvan de CV zegt dat het een koopovereenkomst is. Op hetzelfde document wordt een beroep gedaan voor de stelling dat aan VG3 en VG4 geleverde gronden te goedkoop zijn verkocht. [Gedaagde] heeft dit een en ander betwist en zich op het standpunt gesteld dat hij zich ter zake niet kan verweren, nu het betreffende stuk in het Slowaaks is gesteld.

De rechtbank moet aan de zienswijze van de CV in rechtsvordering 5.10 voorbij gaan reeds daarom omdat het document waar de CV zich op beroept is gesteld in het Slowaaks, zonder dat daarbij een vertaling is gevoegd, waardoor de CV in zoverre niet aan haar stelplicht heeft voldaan.

Voor haar stelling dat VG3 en VG4 een te laag bedrag hebben betaald voor de door hen gekochte grondstukken beroept de CV zich daarnaast op een stuk van twee bladzijden getiteld "Chronologisch overzicht Vienna Gate 3" opgesteld door [Y], gedateerd "maart 2011". In bedoeld overzicht wordt verwezen naar bepaalde transacties waarbij VG1 en VG3 betrokken zouden zijn geweest in de periode 2004/2011 en naar taxatierapporten. Van de in het overzicht genoemde (voorlopige en andere) contracten en taxatierapporten waarnaar Buiting verwijst, worden door de CV echter geen afschriften in het geding gebracht. De rechtbank is van oordeel dat tegenover de stelling van [gedaagde] dat de prijsverschillen te verklaren zijn door de genoemde verschillende hoedanigheden van de grondstukken de CV onvoldoende aannemelijk heeft gemaakt dat sprake is geweest van het manipuleren door [gedaagde] van de prijzen van de grondstukken van VG1, VG2, VG3 en VG4. Daarbij komt dat niet is komen vast te staan dat [gedaagde], die - naar onweersproken door hem is gesteld - slechts aandeelhouder in VG3 en VG4 was, en geen bestuurder, het in zijn macht had te bepalen welke prijs VG3 en VG4 moesten betalen voor de door deze partijen gekochte grondstukken.

Het voorgaande leidt tot de conclusie dat van onrechtmatig handelen door [gedaagde] vanwege het manipuleren van grondprijzen geen sprake is.

De rechtbank onderzoekt tenslotte of [gedaagde] in zijn hoedanigheid van bestuurder van de beherend vennoot handelingen heeft verricht of nagelaten die kunnen worden aangemerkt als onrechtmatig jegens de CV.

Wil sprake zijn van persoonlijke aansprakelijkheid van een bestuurder van een vennootschap -naast de vennootschap zelf- jegens derden, dan dient eerst te worden vastgesteld dat die vennootschap -in dit geval de beherend vennoot MEI Beheer- zelf aansprakelijk is.

MEI Beheer is geen partij in deze procedure. Dat staat er echter op zich niet aan in de weg dat de rechtbank op basis van de door partijen naar voren gebrachte feiten kan oordelen of de beherend vennoot jegens de CV in gebreke is gebleven met -in dit concrete geval- de juiste uitvoering van het Project en een voldoende zorgvuldige aanwending van het door de (vennoten van de) CV ten behoeve van het Project ter beschikking gestelde kapitaal.

In dat verband heeft de CV een aantal feiten naar voren gebracht die naar haar oordeel aantonen dat de beherend vennoot ernstig tekort is geschoten in de vervulling van haar verplichtingen jegens de CV, zoals -kort gezegd-: gebrekkige informatievoorziening aan de vennoten en het doorlenen van gelden door VG1 aan VG2, VG3 en VG4 zonder behoorlijke zekerheid.

Echter, ook indien deze feiten, die door [gedaagde], deels gemotiveerd, deels "bij gebrek aan wetenschap" worden betwist, zouden komen vast te staan, kan dit, naar het oordeel van de rechtbank, nog niet leiden tot [gedaagde] persoonlijke aansprakelijkheid. Daarvoor is immers niet alleen nodig dat [gedaagde] heeft bewerkstelligd of toegelaten dat de beherend vennoot wettelijke of contractuele verplichtingen niet nakomt, maar ook dat enig handelen of nalaten van [gedaagde] als bestuurder ten opzichte van de CV zodanig onzorgvuldig is dat hem daarvan persoonlijk een ernstig verwijt kan worden gemaakt (o.a. HR 8.12.2006, NJ 2006, 659).

De CV is onvoldoende concreet geweest en heeft dus niet voldoende aannemelijk gemaakt dat [gedaagde] zodanig onzorgvuldig heeft gehandeld dat hem persoonlijk een voldoende ernstig verwijt kan worden gemaakt.

[Gedaagde] is op zich gebleven binnen de doelomschrijving van de CV (het participeren in VG1), welke doelomschrijving ook ruimte liet om via andere -in het memorandum genoemde - projectvennootschappen te investeren in onroerend goed projecten in Bratislava.

[Gedaagde] had geen bestuurlijke functie in enige van de projectvennootschappen die leningen gaven (VG1) of leningen van VG1 opnamen (VG2, VG3 en VG4). Wel was [gedaagde] gedurende enige tijd bestuurder van Mei Slovakia, maar onvoldoende aannemelijk is geworden dat [gedaagde] als bestuurder van die Slowaakse vennootschap een doorslaggevende rol heeft gespeeld in de uitvoering van het Project.

De CV heeft ook niet aannemelijk kunnen maken dat het Project door ernstig onzorgvuldig handelen van [gedaagde] is mislukt nu kennelijk ook andere omstandigheden zoals een tegenvallende onroerend goed markt, een rol speelden.

Tenslotte is ook onvoldoende aannemelijk gemaakt dat [gedaagde] niet of nauwelijks informatie heeft verstrekt. Enige informatie in de vorm van nieuwsbrieven is immers verschaft en verder waren in de CV-akte of het memorandum geen procedure- of andere afspraken over informatievoorziening gemaakt. De afwezigheid van die afspraken hebben de vennoten kennelijk op de koop toegenomen toen zij vennoten in de CV werden.

Om deze redenen zal de rechtbank de vordering van de CV afwijzen en de CV veroordelen in de kosten van het geding in conventie. Deze worden aan de zijde van [gedaagde] begroot op € 1.400,-- wegens griffierechten en op € 6.422,-- (twee punten x € 3.211,--) wegens salaris advocaat.

[Gedaagde] vraagt in voorwaardelijke reconventie de CV te veroordelen "in de werkelijke kosten van de procedure" met het argument dat de CV een evident kansloze procedure tegen hem heeft aangespannen hetgeen jegens hem onrechtmatig is.

De rechtbank zal de vordering in conventie weliswaar afwijzen, maar ziet geen aanleiding de voorwaardelijke reconventionele vordering toe te wijzen omdat zij van oordeel is dat het complex van feiten en omstandigheden en de rol die [gedaagde] daarin speelde op zich voldoende ernstig van aard was voor de CV om dat aan de rechter voor te leggen zodat niet gezegd kan worden dat de CV bij het instellen van haar vordering onvoldoende belang had.

De rechtbank zal de voorwaardelijke vordering in reconventie mitsdien afwijzen en

[gedaagde] veroordelen in de kosten van het geding in voorwaardelijke reconventie. Deze worden aan de zijde van de CV begroot op € 768,-- (twee punten x € 384,--), wegens salaris advocaat.

Voor toewijzing van de door [gedaagde] gevraagde opheffing van de te zijnen laste gelegde beslagen is geen aanleiding, nu, door het afwijzen van de vordering in conventie, deze beslagen van rechtswege komen te vervallen.

De rechtbank:

in conventie: