2.15 Conclusie

Het fundamentele spanningsveld tussen enerzijds de werknemersvriendelijke beschermingsgedachte in het arbeidsrecht en anderzijds de schuldeisersbenadering in het insolventierecht die is gericht op een zo eenvoudig en goedkoop mogelijke liquidatie van de in deconfiture verkerende werkgever, openbaart zich al sinds het einde van de negentiende eeuw. Dit spanningsveld heeft een sterk dynamisch karakter, dat wordt beïnvloed door juridische factoren (arbeidsrecht versus insolventierecht, ieder met hun eigen principes en systematiek), door maatschappelijke factoren (verschillende politieke en ideologische argumenten) en door het toenemende belang van internationale verhoudingen (Nederlandse regels versus Europese regelgeving). Ook factoren als globalisering, digitalisering, robotisering, platformisering en de hang naar flexibiliteit op de arbeidsmarkt (inclusief de tendens naar een nieuw, ruimer werknemersbegrip) beïnvloeden ieder in meer of mindere mate dit proces. Het feit dat sprake is van zo veel en naar hun aard zo verschillende factoren die het proces beïnvloeden, maakt het proces ook oncontroleerbaar en niet altijd even gemakkelijk te duiden. De ontwikkelingen volgen elkaar bovendien in een steeds hoger tempo op, zo blijkt uit het overzicht dat dit hoofdstuk biedt.

Het is zaak in dit onderzoek in te zoomen op een aantal specifieke pijnpunten en op zorgvuldige wijze op zoek te gaan naar praktische en werkbare oplossingen, doch tegelijkertijd het oog te houden op de ontstaansgeschiedenis, omdat deze behulpzaam, om niet te zeggen richtinggevend, kan zijn bij het maken van keuzes in bedoelde zoektocht naar oplossingen voor de gesignaleerde knelpunten.