4.1 Inleiding

Als op een bepaald terrein geen regelgeving vanuit de Europese Unie voorhanden is, dient te worden teruggevallen op het nationale recht. Het EU-recht kent geen regels met betrekking tot de rechtsstrijd in een civiel geding. Bij het bepalen of rechtsgronden van EU-recht ambtshalve moeten worden aangevuld, kijkt de Nederlandse rechter dan ook in de eerste plaats naar zijn eigen procesregels (vgl. hoofdstuk twee).1 Datzelfde geldt voor de Duitse, Engelse en Franse rechter (vgl. hoofdstuk drie). Met behulp van deze nationale regels met betrekking tot het ambtshalve aanvullen van rechtsgronden kan de effectiviteit van het EU-recht beter worden verzekerd. Immers, het kan worden gebruikt om toepassing te geven aan het materiële EU-recht. Maar wat nu als die regels de toepassing van een materieel EUrecht in een concreet geval verhinderen? Vereist het EU-recht een remedie die bestaat uit een ambtshalve optredende rechter?

Voordat in hoofdstuk vijf het kader wordt geschetst waarbinnen de bovenstaande vraag dient te worden beoordeeld, wordt eerst ingegaan op de jurisprudentie van het HvJ EU die van invloed is op de met de rechtsstrijd samenhangende, in paragraaf 2.13 compact aangestipte, thema’s. De arresten zullen ook per thema worden besproken, zodat in deel III, waar de invloed van het EU-recht op de afzonderlijke thema’s per hoofdstuk wordt besproken, gemakkelijk kan worden teruggeslagen naar dit hoofdstuk. Voordat zal worden ingegaan op de inzet van de procedure (paragraaf 4.3.1), de omvang van het geschil (paragraaf 4.3.2) en de rol van de openbare orde (paragraaf 4.3.3), wordt eerst beschreven welke lijnen er in de rechtspraak van het HvJ EU zijn te ontwarren (paragraaf 4.2).